Το πετρέλαιο εκτινάχθηκε τη Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026, καθώς η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή οδηγεί σε σοβαρές αναταράξεις στη ναυσιπλοΐα και στις ενεργειακές ροές.
Η αγορά τιμολογεί πλέον τον κίνδυνο παρατεταμένων διακοπών στον Πορθμό του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG, με αποτέλεσμα άμεση άνοδο τιμών και έντονη νευρικότητα διεθνώς.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της ημέρας, το Brent ανέβηκε έως και περίπου 13% στην αρχή της συνεδρίασης, φτάνοντας κοντά στα 82 δολάρια το βαρέλι, πριν περιορίσει μέρος των κερδών του και παραμείνει αισθητά υψηλότερα από τα επίπεδα της προηγούμενης εβδομάδας.
Την ίδια ώρα, η κατάσταση στη ναυσιπλοΐα περιγράφεται ως εξαιρετικά επιβαρυμένη, με πλοία να αποφεύγουν τη διέλευση λόγω κινδύνου επιθέσεων και αυξημένου ασφαλιστικού κόστους.
Οι πιέσεις δεν περιορίστηκαν στο πετρέλαιο. Το αμερικανικό αργό (WTI) ενισχύθηκε πάνω από 8% (περίπου στα 72,70 δολάρια/βαρέλι), ενώ ο χρυσός, ως «καταφύγιο», κινήθηκε ανοδικά, αντανακλώντας τη στροφή των επενδυτών σε πιο αμυντικές τοποθετήσεις.
Από το Ορμούζ κρίνεται η επόμενη κίνηση των τιμών
Η αναταραχή πέρασε γρήγορα και στα χρηματιστήρια. Ευρωπαϊκοί δείκτες υποχώρησαν, ενώ ο τουρισμός και οι αερομεταφορές δέχθηκαν πιέσεις, την ώρα που οι ενεργειακές και αμυντικές μετοχές ευνοήθηκαν από το κλίμα.
Παράλληλα, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν δεν αποκατασταθούν γρήγορα οι ροές στον Ορμούζ, οι τιμές μπορεί να κινηθούν προς τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η Wood Mackenzie εκτιμά ότι «τιμές πάνω από τα 100 δολάρια/βαρέλι είναι πιθανές» αν η διέλευση δεν επανέλθει έγκαιρα, με τον Alan Gelder (SVP, Wood Mackenzie) να τονίζει ότι το κρίσιμο σημείο είναι η ταχύτητα ομαλοποίησης της ναυσιπλοΐας.
Η άνοδος στην ενέργεια αναζωπυρώνει και τον φόβο νέου πληθωριστικού κύματος, δημιουργώντας πονοκέφαλο στις κεντρικές τράπεζες.
Στενό του Ορμούζ: Ακινητοποιημένα τάνκερ και «πάγωμα» διελεύσεων
Η θαλάσσια δίοδος, από την οποία περνά περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG, θεωρείται πλέον πρακτικά «εκτός ορίων» για μεγάλο μέρος της ναυτιλίας, λόγω επιθέσεων, προειδοποιήσεων και ασφάλισης που αποσύρεται.
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που επικαλείται το Bloomberg, τουλάχιστον 40 υπερδεξαμενόπλοια τύπου VLCC, με φορτία περίπου 2 εκατ. βαρελιών το καθένα, βρίσκονται σε αναμονή μέσα στον Περσικό Κόλπο, καθώς πλοιοκτήτες και καπετάνιοι υιοθετούν στάση «περιμένουμε να ξεκαθαρίσει η εικόνα».
Η κυκλοφορία μέσα από το Στενό έχει καταρρεύσει. Πλατφόρμα καταγραφής διελεύσεων που επικαλείται το Bloomberg καταγράφει μόλις τέσσερα supertankers να περνούν την 1η Μαρτίου, από 22 μία ημέρα νωρίτερα, ενώ αρκετά πλοία «σβήνουν» τους αναμεταδότες τους ή επηρεάζονται από παρεμβολές, δυσκολεύοντας την πλήρη εικόνα.
Παράλληλα, το Joint Maritime Information Center (JMIC) σύμφωνα με το Bloomberg, ανέβασε το επίπεδο συναγερμού στο «critical» (το υψηλότερο), λέγοντας ότι έχουν επιβεβαιωθεί επιθέσεις με πυραύλους και drones σε εμπορικά πλοία κοντά στον Κόλπο του Ομάν και στις ακτές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Ασφαλίσεις: Aποσύρεται η κάλυψη, «φρενάρει» η ναυτιλία
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι ασφαλίσεις. Πάνω από τα μισά από τα μεγαλύτερα ναυτασφαλιστικά σχήματα (“P&I clubs”) σταματούν να καλύπτουν τον «πολεμικό κίνδυνο» για πλοία που μπαίνουν στον Περσικό Κόλπο.
Αυτό κάνει τα ταξίδια πιο ακριβά και πιο ριψοκίνδυνα, με αποτέλεσμα πολλές εταιρείες να αποφεύγουν τη διέλευση.
Έτσι, ακόμη κι αν δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση ότι το πέρασμα έκλεισε, το Bloomberg αναφέρει ότι οι προειδοποιήσεις του Ιράν προς τα πλοία και οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν πρακτικά «παγώσει» τη διαδρομή.
Ρίσκο σε υποδομές
Πέρα από το Στενό, το Bloomberg αναφέρει και πρόσθετο ρίσκο από πλήγμα σε υποδομές. H Saudi Aramco φέρεται να διέκοψε λειτουργίες στο διυλιστήριο Ras Tanura μετά από επίθεση με drone, με δυναμικότητα επεξεργασίας 550.000 βαρελιών/ημέρα, ενώ τα συμβόλαια ICE gasoil ενισχύθηκαν έως και 20%.
Εμπορευματοκιβώτια: «Φρενάρουν» διελεύσεις, αλλαγές δρομολογίων
Στο πεδίο της εμπορικής ναυτιλίας, το CNBC επισημαίνει ότι μεγάλοι όμιλοι εμπορευματοκιβωτίων έχουν αναστείλει διελεύσεις ή έχουν δώσει οδηγίες για καταφύγιο και αναδρομολόγηση.
Η Maersk ανακοίνωσε αναστολή διελεύσεων από το Στενό «μέχρι νεωτέρας», ενώ MSC, Hapag-Lloyd και CMA CGM εξέδωσαν αντίστοιχες οδηγίες ασφαλείας, με ορισμένα δρομολόγια να γυρίζουν γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
