Αύξηση της διστακτικότητας απέναντι στον εμβολιασμό κατά της ιλαράς διαπιστώνει η επιδημιολόγος Ντανιέλα Γκαφίτα, κατά τις περιοδείες της σε αγροτικές περιοχές της βορειοανατολικής Ρουμανίας.
Σε μια από τις πιο πληγείσες ζώνες της ανατολικής Ευρώπης, η καθημερινότητα της Γκαφίτα περιλαμβάνει επισκέψεις από πόρτα σε πόρτα, σε μία προσπάθεια να πείσει μητέρες που διστάζουν ή αρνούνται να εμβολιάσουν τα παιδιά τους.
Η αποστολή της έχει γίνει όλο και πιο σύνθετη εν μέσω ενισχυμένων αντιεμβολιαστικών αντιλήψεων.
Σε μια χώρα όπου, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το ποσοστό εμβολιασμού έχει υποχωρήσει δραματικά στο 62% — τη χαμηλότερη τιμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση — η απόσταση από το αναγκαίο 95% για επίτευξη συλλογικής ανοσίας παραμένει μεγάλη.
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με κύμα επανεμφάνισης της ιλαράς και η Ρουμανία κατέχει κεντρική θέση στην κρίση: από τον Ιούνιο 2024 ως τον Μάιο 2025 καταγράφηκαν στη χώρα οκτώ θάνατοι από τη μεταδοτική αυτή νόσο, ενώ 13.000 από τα 18.000 συνολικά περιστατικά στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο αφορούν τη Ρουμανία.
Ο Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος καλύπτει τα 27 κράτη-μέλη της Ένωσης, καθώς και την Ισλανδία, τη Νορβηγία και το Λιχτενστάιν.
Η κατάσταση θυμίζει σκηνές από το παρελθόν, με σοβαρά ξεσπάσματα σε ΗΠΑ και Ευρώπη — εξελίξεις που τροφοδοτούνται εν πολλοίς από την παραπληροφόρηση στα κοινωνικά δίκτυα, φαινόμενο που εντάθηκε μετά την πανδημία Covid-19.
Ως αποτέλεσμα, πολλές Ρουμάνες μητέρες επιλέγουν να μη εμβολιάσουν τα παιδιά τους, έχοντας υιοθετήσει πεποιθήσεις περί κινδύνων από τα εμβόλια ή συσχέτισης με τον αυτισμό· πεποιθήσεις που, αν και διαψεύδονται πλήρως από την ιατρική κοινότητα, εξακολουθούν να διαδίδονται μέσω του Διαδικτύου.
Την ίδια ώρα, αρκετές γνωρίζουν περιστατικά παιδιών που νοσηλεύτηκαν σοβαρά από ιλαρά, μια ασθένεια που κινητοποιεί έτσι τον κίνδυνο πυρετού, αναπνευστικά προβλήματα, δερματικά εξανθήματα και επιπλοκές που ενίοτε οδηγούν σε θάνατο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο πρόσφατος θάνατος παιδιού στο Ηνωμένο Βασίλειο (Ιούλιος 2024), ενώ και στις ΗΠΑ αναφέρθηκαν τρεις θάνατοι λόγω ιλαράς μέσα στο ίδιο έτος.
Οι γιατροί στη Ρουμανία, συχνά νιώθουν ότι τα επιχειρήματά τους προσκρούουν σε τείχος άρνησης. Σημαντικό ρόλο διαμορφώνουν η ελλιπής εμβολιαστική κάλυψη μεγάλων ομάδων πληθυσμού που μετανάστευσαν στο εξωτερικό τις τελευταίες δεκαετίες, η εμπεδωμένη δυσπιστία προς το αδύναμο και υποχρηματοδοτούμενο εθνικό σύστημα υγείας, αλλά και η χαλαρή στάση των θεσμών, όπως συχνά καταγγέλλεται από το ιατρικό σώμα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως συνέβη και στις ΗΠΑ με τον πολιτικό Ρόμπερτ Κένεντι, η άνοδος της ρουμανικής ακροδεξιάς ενίσχυσε αποφασιστικά το αντιεμβολιαστικό αφήγημα, υιοθετώντας πλήρως θεωρίες συνωμοσίας περί των εμβολίων.
Ο ηγέτης της ρουμανικής ακροδεξιάς Τζόρτζε Σίμιον, νικητής του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών, έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ της απόλυτης ελευθερίας των γονέων ως προς τη λήψη αποφάσεων για τον εμβολιασμό των παιδιών τους.
«Οι εκστρατείες παραπληροφόρησης είναι εξαιρετικά πολύπλοκες, όπως έδειξαν και οι πρόσφατες εκλογές», τονίζει ο Τζιντροβέλ Ντουμίτρα, υπεύθυνος εμβολιασμού σε έναν από τους μεγαλύτερους ιατρικούς συλλόγους της χώρας.
Ο νέος φιλοευρωπαίος πρόεδρος της Ρουμανίας, Νικουσόρ Νταν, έχει θέσει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, επισημαίνοντας: «Πρέπει να ανακτήσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών» — μια πρόκληση σε μια πολιτεία που κατακρίνεται για φαινόμενα διαφθοράς και ανικανότητας. Ο ίδιος παραδέχεται ότι η διαδικασία αυτή αναμένεται να αποδειχθεί χρονοβόρα.
Στο πλαίσιο μέτρων κατά της διάδοσης ψευδών ειδήσεων, ο Νταν υποστηρίζει λύσεις που θα επιτρέπουν την παρέμβαση μέσα στο πρώτο μισάωρο από την εμφάνιση μιας ανακριβούς ανάρτησης, με στόχο να εμποδιστεί η ταχεία διάδοσή της σε εκατομμύρια χρήστες.
Για τη διαχείριση της ειδικής πρόκλησης της ιλαράς, η επιδημιολόγος Γκαφίτα — σε συμφωνία με πολλούς συναδέλφους της — προτείνει ως λύση την αυστηροποίηση των κανόνων εμβολιασμού, όπως την καθιέρωση της υποχρεωτικότητας του εμβολιασμού ως προαπαιτούμενο για την εγγραφή στα δημόσια σχολεία.
Ωστόσο, οι προτάσεις αυτές συναντούν σημαντικές κοινωνικές αντιδράσεις, καθώς, όπως δηλώνει η ίδια, «τέτοια μέτρα θεωρούνται ακραία και δεν αντικατοπτρίζουν το πνεύμα της εποχής».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
