CEPEJ: Κατευθυντήριες γραμμές για ποιοτικές και αποτελεσματικές δίκες

Η Ολομέλεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ) ενέκρινε έξι κατευθυντήριες οδηγίες για τη βελτίωση της ποιότητας των δικών σε αστικές και διοικητικές υποθέσεις.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, οι οδηγίες μεταφράστηκαν στα ελληνικά από τον πρωτοδίκη Διοικητικών Δικαστηρίων Στέργιο Κοφίνη, μέλος της ομάδας εργασίας της CEPEJ για την ποιότητα της Δικαιοσύνης, έπειτα από πρωτοβουλία του εθνικού εκπροσώπου της, πρώην αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας Κωνσταντίνου Κουσούλη.

Στο εισαγωγικό σημείωμα τονίζεται ότι οι οδηγίες είναι συμβατές με το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, όπως προβλέπεται στο άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), και με τις αντίστοιχες αρχές, ιδιαίτερα την αρχή της κατ' αντιδικία διεξαγωγής της δίκης.

Οι έξι βασικές οδηγίες που υιοθετήθηκαν είναι:

1. Ο δικαστής καλείται να διαδραματίζει ενεργό ρόλο σε διαδικαστικά θέματα, διασφαλίζοντας την τήρηση του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και την αποτελεσματικότητα και ταχύτητα της διαδικασίας.

2. Τα δικόγραφα πρέπει να είναι δομημένα, σαφή και περιορισμένου μεγέθους, σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες κάθε υπόθεσης, ώστε να διευκολύνεται η γρήγορη και αποτελεσματική επίλυση.

3. Η χρήση απλής και κατανοητής νομικής γλώσσας από δικαστές και δικηγόρους είναι απαραίτητη, ενώ τα κράτη οφείλουν να παρέχουν γλωσσάρια βασικών όρων για τους διαδίκους.

4. Η προφορική ακροαματική διαδικασία πρέπει να προσθέτει αξία, επιτρέποντας στους διαδίκους να εκφράσουν τις απόψεις τους, και να οργανώνεται με στόχο τη μέγιστη αποτελεσματικότητα.

5. Οι δικαστικές αποφάσεις οφείλουν να είναι κατανοητές, σαφείς, δομημένες και λογικής έκτασης, ώστε τα υποκείμενα του δικαίου να αντιλαμβάνονται πλήρως τα κριτήρια λήψης της απόφασης.

6. Η εφαρμογή των οδηγιών βασίζεται στη συνεργασία όλων των παραγόντων της δικανικής διαδικασίας, με έμφαση σε δικαστές και δικηγόρους.

Ορισμένες προτάσεις μπορεί να απαιτήσουν νομοθετικές αλλαγές, ενώ επισημαίνεται ότι κάθε εφαρμογή θα πρέπει να προηγείται διαβούλευση μεταξύ των αρμόδιων φορέων, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές ιδιαιτερότητες.