Ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, προχώρησε σε άρση των απειλών για επιβολή επιπλέον δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες με αφορμή τη Γροιλανδία, γεγονός που επέτρεψε στην Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεχίσει τη διαδικασία επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η επιθετική στάση του προκάλεσε το πιο σοβαρό έως τώρα «τραύμα» στις ευρωατλαντικές σχέσεις, που αποτελούν βασικό πυλώνα της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης.
Παρά την υποχώρηση από τις απειλές, η δυσπιστία μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ εντάθηκε, με την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να σημειώνει πως η αλλαγή στη διεθνή τάξη είναι όχι μόνο σεισμική αλλά και μόνιμη. Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος δημιούργησε νέα αβεβαιότητα στην παγκόσμια οικονομία και τις διεθνείς αγορές, προσθέτοντας επιπλέον ανησυχίες κατά το πρώτο έτος της νέας θητείας του.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, ο δείκτης αβεβαιότητας για την οικονομική πολιτική έφτασε τον Απρίλιο του προηγούμενου έτους στο υψηλότερο επίπεδο από το 2015, κυρίως λόγω της ανακοίνωσης των οριζόντιων δασμών από τον Τραμπ. Η έκθεση επισημαίνει ότι "ο γεωοικονομικός κατακερματισμός και ο γεωπολιτικός κίνδυνος έχουν γίνει πηγές οικονομικής αβεβαιότητας, οι οποίες περιορίζουν την ανάπτυξη και μπορούν να εντείνουν πιθανές πιέσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές".
Μετά την αντιπαράθεση για τη Γροιλανδία, η αβεβαιότητα ενισχύθηκε περαιτέρω, όπως αποτυπώνεται στο πρωτοφανές ράλι στην τιμή του χρυσού και άλλων πολύτιμων μετάλλων, που λειτουργούν ως ασφαλή επενδυτικά καταφύγια. Η τιμή του χρυσού αυξήθηκε κατά 15% από την αρχή του 2026, συνεχίζοντας την άνοδο 64% της προηγούμενης χρονιάς και φτάνοντας τα 5.000 δολάρια. Ενδεικτικά, ο χρυσός συνέχισε να ενισχύεται ακόμη και μετά την υπαναχώρηση των ΗΠΑ από τις απειλές για δασμούς, με νέο ρεκόρ στα 4.887 δολάρια λίγο πριν την ομιλία του Προέδρου στο Νταβός. Παράλληλα, η τιμή του ασημιού ανήλθε κοντά στα 100 δολάρια ανά ουγκιά.
Το ράλι του χρυσού ενισχύθηκε από τους δασμούς του Τραμπ και τις πιέσεις του προς την ανεξαρτησία της Fed, ενώ επιπλέον επιβαρύνθηκε από την ποινική δίωξη κατά του επικεφαλής της, Τζερόμ Πάουελ, για υπερβάσεις στη δαπάνη έργων ανακαίνισης της κεντρικής τράπεζας.
Ο χρυσός έχει εξελιχθεί σε βασική εναλλακτική για επενδυτές που μειώνουν την έκθεσή τους στο δολάριο, το οποίο υποχώρησε έναντι του ευρώ και άλλων νομισμάτων. Οι πωλήσεις αμερικανικών ομολόγων οδήγησαν σε άνοδο των αποδόσεών τους, με τα 10ετή να φτάνουν στο 4,3% και τα 30ετή στο 4,9%. Αυτό ενισχύει τη δυναμική αύξησης του αμερικανικού δημόσιου χρέους, με τη Scope να εκτιμά ότι θα αγγίξει το 140% του ΑΕΠ το 2030.
Η αγορά μετοχών στις ΗΠΑ σημείωσε τη μεγαλύτερη πτώση τριμήνου την Τρίτη, ωστόσο ανέκαμψε από την Τετάρτη, λόγω του λεγόμενου TACO (Trump Always Chicken Out) Trade.
Η συνολική επίπτωση στην παγκόσμια οικονομία από τους δασμούς μετριάστηκε από την υποχώρηση των ΗΠΑ σε σχέση με τις αρχικές ανακοινώσεις, αλλά και από τις σημαντικές επενδύσεις στην τεχνολογία, τη μείωση των επιτοκίων και τα μέτρα δημοσιονομικής στήριξης. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΔΝΤ, το παγκόσμιο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,3% το 2025 και το 2024, με παρόμοιο ρυθμό να αναμένεται και το 2026. Παρ’ όλα αυτά, χωρίς τους δασμούς και την αβεβαιότητα από τις αμερικανικές πολιτικές, οι προοπτικές ανάπτυξης θα ήταν ακόμα καλύτερες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
