Ξεκίνησε την Παρασκευή στην Κροτόνε, στη νοτιοανατολική Ιταλία, η δίκη τεσσάρων αστυνομικών και δύο λιμενικών με την κατηγορία της καθυστερημένης επέμβασης σε ναυάγιο μεταναστών το 2023, που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 94 ανθρώπους.
Το τραγικό περιστατικό σημειώθηκε ανοιχτά των ιταλικών ακτών και χαρακτηρίζεται ως το χειρότερο ναυάγιο των τελευταίων δέκα ετών στη χώρα.
Η τραγωδία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σχετικά με τη στάση της κυβέρνησης της Τζόρτζια Μελόνι απέναντι στους μετανάστες που φθάνουν κάθε χρόνο στην Ιταλία από τη βόρεια Αφρική.
Μεταξύ των θυμάτων συγκαταλέγονταν 35 παιδιά, ενώ το πλεούμενο είχε προσκρούσει σε βράχια κοντά στην τουριστική πόλη Κούτρο στις 26 Φεβρουαρίου 2023.
Όλοι οι κατηγορούμενοι, μέλη της Guardia di Finanza και του λιμενικού σώματος, ήταν παρόντες στην πρώτη ημέρα της δίκης, σύμφωνα με ιταλικά μέσα ενημέρωσης.
Κατηγορούνται για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή και πρόκληση ναυαγίου «εξ αμελείας», όπως προβλέπει ο ιταλικός ποινικός κώδικας.
Σύμφωνα με το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων ANSA, οι έξι κατηγορούμενοι αναμένεται να καταθέσουν στη δίκη, η οποία θα συνεχιστεί τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο.
Το υπερφορτωμένο σκάφος είχε ξεκινήσει από την Τουρκία, μεταφέροντας μετανάστες από το Αφγανιστάν, το Ιράν, το Πακιστάν και τη Συρία. Περίπου 80 άτομα διασώθηκαν.
Δεκάδες σοροί εντοπίστηκαν στην ακτή, μεταξύ αυτών και παιδιά, τα οποία τοποθετήθηκαν σε μικρά λευκά φέρετρα σε κοντινό γυμναστήριο.
Οι αρχές εκτιμούν ότι ο αριθμός των θυμάτων είναι μεγαλύτερος, καθώς δεν εντοπίστηκαν όλα τα πτώματα.
Οι κατηγορίες αφορούν κυρίως στην καθυστέρηση της επιχείρησης διάσωσης, παρά το γεγονός ότι οι αρχές είχαν ενημερωθεί έγκαιρα για το επικίνδυνο ταξίδι του πλοίου.
Αεροσκάφος του FRONTEX εντόπισε το σκάφος λίγο μετά τις 23:00, περίπου 38 χιλιόμετρα από τις ιταλικές ακτές, και ειδοποίησε τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Ωστόσο, το σκάφος της Guardia di Finanza που στάλθηκε για βοήθεια αναγκάστηκε να επιστρέψει λόγω κακοκαιρίας, με αποτέλεσμα το πλεούμενο των μεταναστών να πέσει στα βράχια τέσσερις ώρες αργότερα.
Οι εισαγγελείς αποδίδουν στους κατηγορούμενους κακή επικοινωνία και καθυστέρηση ενεργειών, ενώ υποστηρίζουν ότι οι καιρικές συνθήκες όφειλαν να οδηγήσουν σε αναθεώρηση της εκτίμησης και στην άμεση έναρξη επιχείρησης διάσωσης.
Ένας από τους κατηγορούμενους φέρεται να αγνόησε προσφορά βοήθειας από το λιμενικό, το οποίο διαθέτει πιο ανθεκτικά σκάφη, εμποδίζοντας έτσι την παροχή σωτηρίας στο πλεούμενο.
Όλοι οι κατηγορούμενοι εργάζονταν σε κέντρα ελέγχου μακριά από τον τόπο του ναυαγίου.
Πολιτικές και αντιδράσεις
Μη κυβερνητικές οργανώσεις όπως οι SOS Humanity και Mediterranea Saving Humans συμμετέχουν στη δίκη ως πολιτικώς ενάγουσες.
Υποστηρίζουν ότι η τραγωδία αντικατοπτρίζει την πολιτική της ιταλικής κυβέρνησης, η οποία αντιμετωπίζει τα πλεούμενα μεταναστών ως θέμα δημόσιας τάξης και όχι ως ανθρωπιστική κρίση.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Human Rights Watch, στη δίκη δεν κρίνονται μόνο οι πράξεις των αστυνομικών και λιμενικών, αλλά και οι πολιτικές του ιταλικού κράτους που δίνουν προτεραιότητα στην αποτροπή και στην ποινικοποίηση των αιτούντων άσυλο, αντί της διάσωσης ανθρώπινων ζωών.
Μετά την τραγωδία, η πρωθυπουργός Μελόνι απέδωσε την ευθύνη στους διακινητές μεταναστών και ανακοίνωσε αυστηρότερες ποινές για τους υπαίτιους.
Δύο άνδρες, Τούρκος και Σύρος, που κατηγορήθηκαν για τη μεταφορά μεταναστών, καταδικάστηκαν σε 20 χρόνια κάθειρξη το 2024.
Σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, περίπου 66.000 μετανάστες αποβιβάστηκαν στις ιταλικές ακτές το προηγούμενο έτος, αριθμός σχεδόν αμετάβλητος σε σύγκριση με το 2024 και σημαντικά μειωμένος σε σχέση με τους 157.000 του 2023.
Πολλοί μετανάστες χάνουν τη ζωή τους στην προσπάθεια να διασχίσουν τη Μεσόγειο.
Τουλάχιστον 1.340 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να φτάσουν στην Ιταλία την περασμένη χρονιά, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ).