Η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία ανακοίνωσαν συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού στα κρίσιμα ορυκτά. Η πρωτοβουλία αυτή επιδιώκει να αντιμετωπίσει την κυριαρχία της Κίνας στον συγκεκριμένο τομέα, ενώ ανοίγει τον δρόμο για μια ευρύτερη συμφωνία με άλλες χώρες, ενδεχομένως περιλαμβάνοντας κατώτατα όρια τιμών και επιδοτήσεις σε περιπτώσεις διακυμάνσεων τιμών.
Τα κρίσιμα ορυκτά αποτελούν βασικό παράγοντα για κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η άμυνα και η ψηφιακή τεχνολογία. Η διασφάλιση της προμήθειάς τους θεωρείται στρατηγικής σημασίας για την οικονομική και εθνική ασφάλεια των συμμετεχόντων χωρών.
Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση, οι ΗΠΑ και η ΕΕ δεσμεύτηκαν να υπογράψουν μνημόνιο κατανόησης για τα κρίσιμα ορυκτά εντός 30 ημερών. Παράλληλα, οι τρεις χώρες στοχεύουν στη σημαντική ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού μέσω συντονισμένων ενεργειών.
Όπως επισημάνθηκε, «με την ανάπτυξη αυτού του σχεδίου δράσης ελπίζουμε να θέσουμε τις βάσεις για μια δεσμευτική, πολυμερή συμφωνία για τα κρίσιμα ορυκτά, με χώρες με παραπλήσια ιδεολογία», σύμφωνα με δήλωση του εκπροσώπου του Λευκού Οίκου για το Εμπόριο (USTR), Τζέιμισον Γκριρ.
Στη συνέχεια, η Ουάσινγκτον προχώρησε στην ανακοίνωση αντίστοιχου σχεδίου δράσης με το Μεξικό, βασισμένου στους ίδιους όρους με τη συμφωνία με την ΕΕ και την Ιαπωνία.
Το πρωτόκολλο συμφωνίας αποσκοπεί στον προσδιορισμό τομέων συνεργασίας για την ενίσχυση της ζήτησης και τη διαφοροποίηση των προμηθευτών. Στόχος παραμένει η μείωση της εξάρτησης από την Κίνα, η οποία διατηρεί σημαντικό έλεγχο στην εφοδιαστική αλυσίδα των κρίσιμων ορυκτών.
Η δεσπόζουσα θέση του Πεκίνου έχει χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματευτικό εργαλείο, επηρεάζοντας, μεταξύ άλλων, τις διαδικασίες έγκρισης εξαγωγής σπάνιων γαιών.
Η συμφωνία καλύπτει τη συνεργασία στην εξόρυξη, επεξεργασία, παραγωγή και ανακύκλωση σπάνιων γαιών. Προβλέπει επίσης την επιτάχυνση της έρευνας και ανάπτυξης στους συγκεκριμένους τομείς, καθώς και την ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τα διαθέσιμα αποθέματα.