Η βοσνιακή δικαιοσύνη ξεκίνησε προκαταρκτική έρευνα σχετικά με δύο συναυλίες του υπερεθνικιστή Κροάτη τραγουδιστή γνωστού ως Τόμσον, μετά τη δημοσίευση πλάνων που δείχνουν θεατές να πραγματοποιούν ναζιστικούς χαιρετισμούς, όπως ανακοίνωσε η εισαγγελία.
Ο 59χρονος Μάρκο Πέρκοβιτς, στον οποίο έχει απαγορευθεί να εμφανίζεται σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, παραμένει δημοφιλής στην Κροατία, αν και θεωρείται αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Στις συναυλίες του, συχνά μέρος του κοινού εκφράζει ανοιχτά φιλοναζιστικά αισθήματα.
Ο τραγουδιστής ολοκλήρωσε πρόσφατα την τουρνέ του με τίτλο «Προσκυνητής», δίνοντας δύο συναυλίες στο Σίροκι Μπρίεγκ, περιοχή της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης με πλειοψηφία Κροατών κατοίκων. Σύμφωνα με βίντεο και δημοσιεύματα που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης —τα οποία το Γαλλικό Πρακτορείο δεν έχει ακόμη επαληθεύσει— μεγάλο μέρος του κοινού, κυρίως νεαροί, ύψωσαν τα χέρια σε ναζιστικό χαιρετισμό και φώναξαν «Za dom—spremni!» («για την πατρίδα—έτοιμοι!»), ενώ ο ερμηνευτής απευθυνόταν στο κοινό.
Το σύνθημα αυτό συνδέεται με τους ουστάσι, το φιλοναζιστικό καθεστώς της Κροατίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπεύθυνο για μαζικούς διωγμούς και σφαγές Σέρβων, Εβραίων, Ρομά και αντιφασιστών Κροατών. Ο Πέρκοβιτς έχει δεχθεί επικρίσεις για τραγούδι του που ξεκινά με το ίδιο σύνθημα, το οποίο, όπως υποστηρίζει, αναφέρεται στην παραστρατιωτική ομάδα HOS που έδρασε στον πόλεμο ανεξαρτησίας της Κροατίας (1991–1995).
Η βοσνιακή εισαγγελία επιβεβαίωσε ότι έχει λάβει «πολλές καταγγελίες» και «βιντεοληπτικό υλικό» από τη συναυλία. «Ο φάκελος διαβιβάστηκε σε εισαγγελέα, η απόφαση του οποίου θα ανακοινωθεί μόλις ληφθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αντιδράσεις και διεθνείς παρεμβάσεις
Το περιστατικό προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη Βοσνία, κυρίως από σερβοβόσνιους πολιτικούς, οι οποίοι ζήτησαν την απαγόρευση εισόδου του Τόμσον στη χώρα. Η πρεσβεύτρια του Ισραήλ, Γκαλίτ Πελέγκ, καταδίκασε τις «σοκαριστικές σκηνές» με νεαρούς να κάνουν ναζιστικούς χαιρετισμούς, καλώντας τις αρχές να επιδείξουν «αυστηρότητα» και να διασφαλίσουν «λογοδοσία».
Από την πλευρά του, το επιτελείο του τραγουδιστή αντέδρασε μέσω Facebook, υποστηρίζοντας ότι «η μόνη αλήθεια» είναι πως «γιορτάστηκαν η ζωή, η ενότητα και το συναίσθημα» στις συναυλίες. «Ο Τόμσον ουδέποτε εξύμνησε, και δεν θα εξυμνήσει ποτέ, τον ναζισμό ή τον φασισμό (...) Κάθε άλλη ερμηνεία είναι εσκεμμένη παραποίηση των γεγονότων», αναφέρει η ανακοίνωση.
Η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βοσνία κάλεσε τις δικαστικές αρχές να ενεργήσουν, υπογραμμίζοντας ότι «η εξύμνηση και η μετατροπή της φασιστικής ιδεολογίας σε κοινοτοπία δεν έχουν θέση σε μια δημοκρατική κοινωνία». Παράλληλα, οι αποστολές του ΟΑΣΕ και του ΟΗΕ στο Σαράγεβο εξέφρασαν την «ανησυχία» τους, προειδοποιώντας για τον «κίνδυνο μετατροπής του εξτρεμισμού σε κοινοτοπία».