Οι αιτήσεις ασύλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση μειώθηκαν κατά σχεδόν 20% το 2025, σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο. Ωστόσο, ο οργανισμός προειδοποιεί για τον κίνδυνο ενδεχόμενης «συρροής προσφύγων» από το Ιράν, σε περίπτωση αποσταθεροποίησης της χώρας.
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι, με πληθυσμό περίπου 90 εκατομμύρια κατοίκους, ακόμη και μια μερική αποσταθεροποίηση του Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει μετακινήσεις πληθυσμού άνευ προηγουμένου.
«Η μετακίνηση έστω και του 10% του ιρανικού πληθυσμού θα αρκούσε για να συναγωνισθεί τις πιο σημαντικές ροές προσφύγων των τελευταίων δεκαετιών», υπογραμμίζουν οι συντάκτες.
Ερωτηθείς από το Γαλλικό Πρακτορείο για επικαιροποίηση των εκτιμήσεων μετά το ξέσπασμα του πολέμου, ο οργανισμός ανέφερε ότι «η κατάσταση παραμένει πολύ ασταθής και θα ήταν ανεύθυνο να κάνει υποθετικές δηλώσεις».
Μέχρι στιγμής, οι αιτήσεις ασύλου από Ιρανούς στην Ευρώπη παραμένουν περιορισμένες, φθάνοντας τις 8.000 το 2025, έναντι 117.000 από Αφγανούς και 91.000 από Βενεζουελάνους. Τα πλήγματα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν δεν έχουν μέχρι στιγμής προκαλέσει μαζική μετακίνηση πληθυσμών.
Ο οργανισμός επισημαίνει ότι «η έκταση του εν δυνάμει κινδύνου είναι σημαντική», καθώς το Ιράν φιλοξενεί ήδη έναν από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς προσφύγων παγκοσμίως, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλυσιδωτές μετακινήσεις.
Ανησυχία στις Βρυξέλλες για πιθανό νέο κύμα μεταναστών
Το σενάριο ενός μεγάλου κύματος ιρανών προσφύγων παραμένει «υποθετικό», σύμφωνα με την έκθεση, καθώς θα απαιτούσε τη διέλευση μέσω Τουρκίας προς την Ευρώπη.
«Όλο αυτό είναι πολύ ρευστό», ανέφερε ευρωπαίος αξιωματούχος που ειδικεύεται στη μετανάστευση, ζητώντας ανωνυμία λόγω της «ευαισθησίας» του ζητήματος.
Το θέμα έχει ήδη τεθεί σε επίπεδο ηγετών. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι συνομίλησε με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για το ζήτημα, ενώ η Κομισιόν ανακοίνωσε πως «ενισχύει την προετοιμασία της» παρακολουθώντας στενά τις μεταναστευτικές «τάσεις» που συνδέονται με τον πόλεμο.
Το θέμα αναμένεται να εξεταστεί στη συνεδρίαση των 27 υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ, που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες την Πέμπτη.
Πτώση στις συνολικές αιτήσεις ασύλου
Το 2025, οι χώρες της ΕΕ καθώς και οι γείτονές τους, Νορβηγία και Ελβετία, δέχθηκαν περίπου 822.000 αιτήσεις ασύλου, σημειώνοντας πτώση 19% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η υποχώρηση αυτή ακολούθησε μείωση 11% το 2024.
Η μείωση αποδίδεται κυρίως στη συρρίκνωση του αριθμού αιτήσεων από Σύρους, μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ στα τέλη του 2024. Από τότε, οι αιτούντες άσυλο δεν έχουν φτάσει ξανά τα επίπεδα του 2015, όταν εκατοντάδες χιλιάδες Σύροι πρόσφυγες διέφυγαν προς την Ευρώπη.