Η κυβέρνηση των ΗΠΑ συμφώνησε να διευθετήσει τη μακροχρόνια ποινική δίωξη σε βάρος της τουρκικής κρατικής τράπεζας Halkbank, επισημαίνοντας ότι η συμφωνία αυτή εξυπηρετεί το αμερικανικό συμφέρον για τον περιορισμό της υποστήριξης προς το Ιράν.
Η συμφωνία, που επιτεύχθηκε τη Δευτέρα, αίρει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που επιβάρυναν τις σχέσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Τουρκία. Παράλληλα, βάζει τέλος σε μια υπόθεση ετών, με επίκεντρο κατηγορίες ότι η Halkbank βοήθησε το Ιράν να παρακάμψει τις αμερικανικές οικονομικές κυρώσεις.
Το έγγραφο της συμφωνίας, που κατατέθηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν, απαγορεύει στην τράπεζα να πραγματοποιεί συναλλαγές προς όφελος του Ιράν. Επίσης, απαιτεί την πρόσληψη επόπτη, ο οποίος θα διασφαλίζει τη συμμόρφωση της Halkbank με τις διεθνείς κυρώσεις και τη νομοθεσία κατά του ξεπλύματος χρήματος.
Η συμφωνία δεν προβλέπει καταβολή χρημάτων από την τράπεζα, ενώ οι κατηγορίες αναμένεται να απορριφθούν μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου συμμόρφωσης από τον επόπτη, όπως αναφέρεται στο σχετικό έγγραφο.
«Αυτή η συμφωνία με την Halkbank προωθεί τα επιτακτικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών για την καταπολέμηση της χρηματοδότησης τρομοκρατών και της οικονομικής στήριξης της Κυβέρνησης του Ιράν», σημειώνει ο εισαγγελέας του Μανχάταν Τζέι Κλέιτον σε επιστολή του προς τον Περιφερειακό Δικαστή Ρίτσαρντ Μπέρμαν, αρμόδιο για την υπόθεση.
Ο Κλέιτον υπογράμμισε ότι η συμφωνία εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, ενισχύοντας την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και τους μηχανισμούς κατά του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Η έγκριση του δικαστή Μπέρμαν είναι απαραίτητη για την ολοκλήρωση της συμφωνίας. Ο Κλέιτον ζήτησε την αναβολή της προγραμματισμένης συνεδρίασης της 11ης Μαρτίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ είχε προηγουμένως επιτρέψει τη συνέχιση της δίωξης, ενώ η ανακοίνωση της συμφωνίας έγινε εν μέσω του συνεχιζόμενου αμερικανοϊσραηλινού πολέμου με το Ιράν.
Τούρκοι αξιωματούχοι είχαν προτείνει, κατά τη συνάντηση του Ερντογάν με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο, να διευθετήσουν την υπόθεση με πληρωμή περίπου 100 εκατ. δολαρίων, σύμφωνα με πηγές του Ρόιτερς.
Σε ανακοίνωσή της, η Halkbank τόνισε πως δεν αποδέχθηκε καμία ενοχή και ότι η συμφωνία σηματοδοτεί το οριστικό κλείσιμο της υπόθεσης.
Ο Χακάν Αμπάς, διευθυντής της Strategic Advisory Services, σχολίασε πως η συμφωνία «κλείνει ένα μακρύ και δαπανηρό νομικό κεφάλαιο, ενώ ενισχύει τις προδιαγραφές συμμόρφωσης. Οι Τραμπ και Ερντογάν φαίνεται να καθαρίζουν σταθερά την αμερικανοτουρκική ατζέντα από μείζονες διενέξεις».
Το 2019, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, αμερικανοί εισαγγελείς είχαν ασκήσει διώξεις κατά της Halkbank για απάτη, ξέπλυμα χρήματος και συνωμοσία με στόχο τη διευκόλυνση του Ιράν μέσω εταιρειών βιτρίνα και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων σε Τουρκία, Ιράν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, η τράπεζα είχε μεταφέρει μυστικά 20 δισ. δολάρια, μετατρέποντας πετρελαϊκά έσοδα σε χρυσό και μετρητά προς όφελος ιρανικών συμφερόντων, ενώ πιστοποιούσε ψευδείς αποστολές τροφίμων για να δικαιολογήσει τις μεταφορές εσόδων.
Η Halkbank είχε αρνηθεί κατηγορηματικά όλες τις κατηγορίες.