Δικαστήριο στις Βρυξέλλες παρέπεμψε σε δίκη τον πρώην διπλωμάτη και Επίτροπο της ΕΕ, κόμη Ετιέν Νταβινιόν, για τη δολοφονία του Πατρίς Λουμούμπα, του πρώτου πρωθυπουργού του Κονγκό. Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τις σκοτεινές πτυχές της αποικιοκρατικής περιόδου και τις ευθύνες του Βελγίου.
Ο Λουμούμπα ανέλαβε πρωθυπουργός το 1960, αμέσως μετά την ανεξαρτησία της χώρας από το Βέλγιο. Λίγους μήνες αργότερα ανατράπηκε και δολοφονήθηκε από αντάρτες υποστηριζόμενους από το Βέλγιο, στις 16 Ιανουαρίου 1961.
Έρευνα του βελγικού κοινοβουλίου το 2002 είχε καταλήξει ότι το Βέλγιο ήταν «ηθικά υπεύθυνο» για τον θάνατό του. Ωστόσο, η παραπομπή του 93χρονου σήμερα Νταβινιόν, που τότε βρισκόταν στα πρώτα βήματα της καριέρας του, αποτελεί την πρώτη δικαστική δίωξη για τη δολοφονία.
Οι εισαγγελικές αρχές κατηγορούν τον Νταβινιόν για εγκλήματα πολέμου, υποστηρίζοντας ότι συμμετείχε στην παράνομη κράτηση και μεταφορά του Λουμούμπα, στερώντας του το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη και υποβάλλοντάς τον σε «εξευτελιστική μεταχείριση». Επίσης, αντιμετωπίζει κατηγορίες για ανάμιξη στις δολοφονίες των πολιτικών συμμάχων του Λουμούμπα, Μορίς Μπολό και Ζοζέφ Οκιτό.
Όλοι οι υπόλοιποι ύποπτοι έχουν αποβιώσει, ενώ ο Νταβινιόν δεν παρέστη στο δικαστήριο και ο δικηγόρος του δεν σχολίασε την υπόθεση.
Η υπόθεση Λουμούμπα και η ιστορική της διάσταση
Παρότι η κυβέρνηση του Λουμούμπα διήρκεσε μόλις τρεις μήνες, ο ίδιος αναδείχθηκε σε σύμβολο της αποαποικιοποίησης και παραμένει λαϊκός ήρωας στην Αφρική. Η δολοφονία του σηματοδότησε μια κρίσιμη καμπή για το Κονγκό, χώρα πλούσια σε μεταλλεύματα όπως χαλκός, κοβάλτιο και ουράνιο, αλλά με μακρά ιστορία πολιτικής αστάθειας.
Παρά τη διακηρυγμένη ουδετερότητά του, τα ανοίγματα του Λουμούμπα προς τη Σοβιετική Ένωση κατά τον Ψυχρό Πόλεμο προκάλεσαν ανησυχία στη Δύση. Ορισμένοι ιστορικοί έχουν κατηγορήσει τη CIA για εμπλοκή στον θάνατό του. Η οικογένειά του ζητούσε επί δεκαετίες τη δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης, που τελικά ανέλαβαν οι βελγικές αρχές.
«Είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», δήλωσε η εγγονή του, Γιέμα Λουμούμπα, στο Reuters, τονίζοντας ότι στόχος της οικογένειας είναι να αποκαλυφθεί η αλήθεια και να αποδοθούν ευθύνες.
Η πορεία και το προφίλ του Ετιέν Νταβινιόν
Ο Νταβινιόν, γόνος βελγικής οικογένειας ευγενών, υπηρέτησε στο Κονγκό πριν ακολουθήσει μακρά διπλωματική και πολιτική σταδιοδρομία. Διετέλεσε ο πρώτος επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας και Επίτροπος της ΕΕ (1977-1985). Στη συνέχεια ανέλαβε την προεδρία της Societe Generale de Belgique και συμμετείχε σε διοικητικά συμβούλια μεγάλων εταιρειών, ενώ το 2018 τιμήθηκε με τον τίτλο του κόμη από τον βασιλιά Φίλιππο.
Στις αρχές της καριέρας του συμμετείχε ως παρατηρητής στις συνομιλίες που οδήγησαν στην ανεξαρτησία του Κονγκό, γεγονός που χαρακτήρισε ως «αποφασιστική καμπή» στη ζωή του. Οι σχέσεις που ανέπτυξε τότε τον καθιέρωσαν ως ειδικό στα ζητήματα της αφρικανικής χώρας.
Η κοινοβουλευτική έρευνα για τη δολοφονία του Λουμούμπα αναφέρει τηλεγράφημά του, στο οποίο σημείωνε: «Πρωταρχικό πρόβλημα φαίνεται επομένως η απομάκρυνση του Λουμούμπα». Αν και ο ίδιος αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή, φέρεται να είχε ενεργό ρόλο στη μεταφορά του στην Κατάνγκα.
Οι ρίζες και η οικογενειακή ιστορία
Γεννημένος το 1932 στη Βουδαπέστη, ο Νταβινιόν προέρχεται από καθολική οικογένεια με διπλωματική παράδοση. Ο πατέρας του, πρεσβευτής στο Βερολίνο κατά τη διάρκεια του Γ΄ Ράιχ, συνόδευσε τον βασιλιά Λεοπόλδο Γ΄ στη συνάντησή του με τον Αδόλφο Χίτλερ το 1940, γεγονός που στιγμάτισε την οικογένεια.
Ο ίδιος περιγράφει την εμπειρία αυτή ως «αδικία» που τον ώθησε να πάρει τον έλεγχο της ζωής του. Εισήλθε στο υπουργείο Εξωτερικών το 1959, σε μια περίοδο όπου το βλέμμα του Βελγίου ήταν στραμμένο στο Κονγκό.
Μετά από δύο δεκαετίες διπλωματικής υπηρεσίας, διετέλεσε αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (1981-1985), αρμόδιος για τη βιομηχανία, σε μια εποχή κρίσης της ευρωπαϊκής σιδηρουργίας. Υπήρξε στενός συνεργάτης του Πολ Ανρί Σπάακ, ενός από τους πρωτεργάτες της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Το όνομά του συνδέθηκε επίσης με μεγάλες επιχειρήσεις, όπως οι Fortis και Brussels Airlines, που τελικά πέρασαν σε ξένα χέρια. Σε δηλώσεις του το 2018, απαντώντας στους επικριτές του, είχε πει χαρακτηριστικά: «Αυτοί που λένει ότι πούλησα τα κοσμήματα του στέμματος είναι βλάκες!»
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
