Οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν στο Ισλαμαμπάντ ολοκληρώθηκαν χωρίς συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με δηλώσεις του αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς. Ο κ. Βανς αναχώρησε για την Ουάσιγκτον, αφού υπέβαλε, όπως ανέφερε, «την τελική και καλύτερη προσφορά» προς τους απεσταλμένους της Τεχεράνης.
«Θα επιστρέψουμε στις ΗΠΑ χωρίς να έχουμε κλείσει συμφωνία», δήλωσε ο αντιπρόεδρος σε σύντομη συνέντευξη Τύπου. Οι διαπραγματεύσεις διήρκεσαν 21 ώρες, από το Σάββατο έως τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής. Ο ίδιος χαρακτήρισε την αποτυχία των συνομιλιών «κακό νέο για το Ιράν περισσότερο απ’ ό,τι για τις ΗΠΑ».
Ο κ. Βανς επεσήμανε ότι η Τεχεράνη δεν παρείχε «ρητή δέσμευση» για εγκατάλειψη του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας, όπως απαιτεί ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Ο τελευταίος, μαζί με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξαπέλυσε στις 28 Φεβρουαρίου τον πόλεμο που έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και επιδείνωση της παγκόσμιας οικονομίας.
«Υποβάλαμε μια πολύ απλή πρόταση, την τελική και καλύτερη που μπορούσαμε να κάνουμε. Θα δούμε αν οι Ιρανοί θα επιλέξουν να αποδεχθούν τους όρους μας ή όχι», σημείωσε ο αντιπρόεδρος, υπογραμμίζοντας ότι «κάναμε πολύ σαφές ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές μας».
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη επιβεβαίωσε τον τερματισμό των διαπραγματεύσεων, αποδίδοντας την αποτυχία τους σε «παράλογες απαιτήσεις» των ΗΠΑ, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση IRIB. Οι συνομιλίες, που πραγματοποιήθηκαν με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, ήταν οι πιο υψηλού επιπέδου επαφές μεταξύ των δύο χωρών από την ισλαμική επανάσταση του 1979.
Αδιέξοδο στο πυρηνικό πρόγραμμα και γεωπολιτικές εντάσεις
Οι διαπραγματεύσεις στόχευαν στη διαμόρφωση διαρκούς ανακωχής, μετά την πρόσφατη κατάπαυση του πυρός δύο εβδομάδων. Ο κ. Βανς συνοδευόταν από τον ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, συνεργάτη και γαμπρό του προέδρου Τραμπ. Από ιρανικής πλευράς συμμετείχαν ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, επικεφαλής αποστολής περίπου 70 ατόμων.
Πριν την ανακοίνωση της αποτυχίας, ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγαεΐ είχε δηλώσει ότι οι συζητήσεις κάλυψαν «διάφορες συνιστώσες των βασικών ζητημάτων υπό διαπραγμάτευση», όπως το στενό του Χορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα, την άρση κυρώσεων και τον τερματισμό του πολέμου.
Ο αντιπρόεδρος Βανς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ουάσιγκτον να δώσει χρόνο στην Τεχεράνη για να εξετάσει την αμερικανική πρόταση. Τόνισε, ωστόσο, ότι απαιτείται «επίσημη δέσμευση» από το Ιράν πως δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον.
Η θαλάσσια αρτηρία του Χορμούζ, κρίσιμη για τον παγκόσμιο εφοδιασμό ενέργειας, παραμένει κλειστή από την έναρξη του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου εναντίον του Ιράν. Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι δύο αντιτορπιλικά εισήλθαν στο στενό για προπαρασκευαστικές επιχειρήσεις άρσης ναρκών, ενώ ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Σκουπίζουμε το στενό».
Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι θα αντιδράσουν με «σκληρότητα» σε οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια στην περιοχή. Παράλληλα, ο πρόεδρος Τραμπ ανέφερε ότι «οι ΗΠΑ έχουν νικήσει», ανεξαρτήτως του αν επιτευχθεί συμφωνία με το Ιράν.
Ανθρωπιστική κρίση στον Λίβανο
Έξι εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι απώλειες ξεπερνούν τις χιλιάδες, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο. Ο Λίβανος, όπου το Ισραήλ συνεχίζει τις επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολά, μετρά 2.020 νεκρούς και 6.436 τραυματίες από τις 2 Μαρτίου, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.
Χθες, ισραηλινοί βομβαρδισμοί στον νότιο Λίβανο προκάλεσαν 18 θανάτους, ενώ ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πλήγματα σε πάνω από «200 στόχους της Χεζμπολά». Την Τετάρτη είχαν προηγηθεί οι πιο σφοδροί βομβαρδισμοί του πολέμου, με 357 νεκρούς σε λίγες ώρες.
Η προεδρία του Λιβάνου ανακοίνωσε ότι την Τρίτη θα διεξαχθούν συνομιλίες στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ με το Ισραήλ, τις οποίες η Χεζμπολά έχει ήδη απορρίψει. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι στόχος του είναι να εξασφαλίσει ειρήνη «που θα διαρκέσει για γενιές».