Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά αύξηση του προϋπολογισμού στο 1,27% του ΑΕΠ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε μια πιο φιλόδοξη πρόταση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της περιόδου 2028-2034, σε σχέση με εκείνη που είχε υποβάλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του 2025.

Με 370 ψήφους υπέρ, 201 κατά και 84 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του ενόψει των διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη για τα βασικά μεγέθη και τη δομή του νέου ΠΔΠ. 

Σύμφωνα με τη θέση του, ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 θα πρέπει να ανέλθει στο 1,27% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της Ένωσης.

Η πρόταση του ΕΚ προβλέπει αύξηση περίπου 10% σε σχέση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 

Σε ονομαστικούς όρους, αυτό σημαίνει επιπλέον 175,11 δισ. ευρώ (σε σταθερές τιμές 2025) ή 197,30 δισ. ευρώ (σε τρέχουσες τιμές). Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνεται το κόστος αποπληρωμής των δανείων του NextGenerationEU, που δημιουργήθηκε για την αντιμετώπιση της κρίσης του Covid-19.

Η πρόταση της Επιτροπής το περασμένο καλοκαίρι προέβλεπε προϋπολογισμό ύψους 2 τρισ. ευρώ, μαζί με τα 168 δισ. ευρώ που προορίζονται για την αποπληρωμή των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης. 

Το ΕΚ, αντιθέτως, προτείνει συνολικό προϋπολογισμό 1,78 τρισ. ευρώ (σε σταθερές τιμές 2025) ή 2,01 τρισ. ευρώ (σε τρέχουσες τιμές), προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι πολιτικές προτεραιότητες και οι στρατηγικοί στόχοι της Ένωσης.

Προτεραιότητες και χρηματοδοτήσεις

Οι ευρωβουλευτές υπογραμμίζουν ότι ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός πρέπει να παραμείνει ένα επενδυτικό εργαλείο που θα στηρίζει τις πολιτικές της ΕΕ, τις περιφέρειες, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες, προσφέροντας ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.

Ζητούν ισχυρές πολιτικές με επαρκή χρηματοδότηση και διακριτές πιστώσεις για τομείς όπως η κοινή γεωργική και αλιευτική πολιτική, η πολιτική συνοχής, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και οι εσωτερικές υποθέσεις. 

Παράλληλα, χαιρετίζουν την πρόταση της Επιτροπής για διπλασιασμό της χρηματοδότησης σε τομείς όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα, η καινοτομία, η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, οι υποδομές, η υγεία, η παιδεία και ο πολιτισμός.

Επιπλέον, ζητούν ενίσχυση προγραμμάτων-κλειδιά όπως το Ταμείο Ευρωπαϊκής Ανταγωνιστικότητας (ΕΤΑ), το Ορίζων Ευρώπη, το Συνδέοντας την Ευρώπη, το Erasmus+, το AgoraEU, καθώς και ειδική χρηματοδότηση για το EU4Health και τις πρωτοβουλίες του προγράμματος LIFE.

Νέοι ίδιοι πόροι και δημοσιονομική σταθερότητα

Το ΕΚ ζητά επίσης ενίσχυση των κονδυλίων για τη Διεύρυνση, την ανάπτυξη, την υποστήριξη της Ουκρανίας, την πολυμερή συνεργασία και την ανθρωπιστική βοήθεια. 

Παράλληλα, επιβεβαιώνει τη δέσμευσή του για τη δημιουργία νέων ίδιων πόρων, ώστε να αποπληρωθεί το χρέος του NextGenerationEU και να ενισχυθεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ.

Οι ευρωβουλευτές στηρίζουν την προτεινόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή «προσέγγιση καλαθιού» για τις πηγές εσόδων, οι οποίες θα πρέπει να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως. 

Εφόσον κάποιες προτάσεις απορριφθούν, προτείνουν εναλλακτικές λύσεις, όπως εισφορά στις ψηφιακές υπηρεσίες, στα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια, στα κέρδη από κρυπτοστοιχεία ή επέκταση του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα.

Δηλώσεις εισηγητών και επόμενα βήματα

Ο εισηγητής του ΕΚ για το ΠΔΠ, Σίγκριντ Μούρεσαν (ΕΛΚ, Ρουμανία), δήλωσε ότι η θέση του Κοινοβουλίου είναι «ισχυρή», εξισορροπώντας νέες και παραδοσιακές προτεραιότητες με λογική αύξηση κατά 10%.

 Κάλεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να εντείνει τις προσπάθειες και να συμφωνήσει σε έναν έγκαιρο και αποτελεσματικό προϋπολογισμό.

Από την πλευρά της, η εισηγήτρια Κάρλα Ταβάρες (Σοσιαλιστές, Πορτογαλία) τόνισε: «Φιλοδοξία χωρίς πόρους είναι κενό γράμμα», υπογραμμίζοντας την ανάγκη για νέους γνήσιους ίδιους πόρους και ισχυρή χρηματοδότηση των πολιτικών της ΕΕ. 

Κάλεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ανταποκριθεί στις φιλοδοξίες του Κοινοβουλίου και να εξασφαλίσει έναν προϋπολογισμό που θα λειτουργεί προς όφελος των περιφερειών, των δικαιούχων και των πολιτών.

Η θέση του ΕΚ για τη δομή και τα βασικά μεγέθη του ΠΔΠ 2028-2034 θα αποτελέσει τη βάση των διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη, τα οποία έχουν τον τελικό λόγο για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.