Δάνεια ελβετικού: Δικαίωση Πολωνών, όχι των Ελλήνων

Για δανειολήπτες πολλών χωρών, που πήραν δάνεια με ρήτρα ελβετικού φράγκου και έχουν μπει σε μεγάλη περιπέτεια, η σημερινή απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου υπέρ των Πολωνών δανειοληπτών παρουσιάζει ενδιαφέρον. Όχι, όμως, και για τους Έλληνες δανειολήπτες.

To Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απεφάνθη υπέρ των Πολωνών δανειοληπτών, που είχαν λάβει στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο, επιτρέποντας την ακύρωση των δανειακών τους συμβάσεων, εάν κριθεί από δικαστήριο ως καταχρηστική η ρήτρα ελβετικού φράγκου.

Όμως, η απάντηση που έδωσε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο προδικαστικό ερώτημα πολωνικού δικαστηρίου δεν αγγίζει τους χιλιάδες Έλληνες δανειολήπτες, που αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα με τα δάνειά τους.

Δυστυχώς, για τους Έλληνες δανειολήπτες η πρώτη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου είναι συντριπτικά δυσμενής. Ας το εξηγήσουμε:

• Στην Πολωνία, δεν έχει τεθεί σε αμφισβήτηση αν ένα δικαστήριο μπορεί να ελέγξει για καταχρηστικότητα τη ρήτρα ελβετικού φράγκου. Με άλλα λόγια, μπορεί ένα δικαστήριο να κρίνει ότι η ρήτρα είναι καταχρηστική και να την ακυρώσει. Έτσι, ζητήθηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να κρίνει τι ακριβώς πρέπει να γίνει αν ακυρωθεί η ρήτρα ως καταχρηστική. Και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απάντησε ότι μπορεί ακόμη και να ακυρωθεί η δανειακή σύμβαση.
• Στην Ελλάδα, όμως, λίγο μας αφορά τι ακριβώς πρέπει να γίνεται αν ακυρώνεται ως καταχρηστική η ρήτρα ελβετικού φράγκου. Διότι ο Άρειος Πάγος έχει κρίνει (ίσως όχι οριστικά, αφού εκκρεμεί μία ακόμη κρίσιμη δίκη στην Ολομέλεια επί συλλογικής αγωγής) ότι η ρήτρα δεν μπορεί καν να ελεγχθεί για πιθανή καταχρηστικότητα, επειδή αποτελεί δηλωτικό όρο της δανειακής σύμβασης. Αν δεν μπορεί να ελεγχθεί η ρήτρα, προφανώς δεν ενδιαφέρει τι θα γίνει σε περίπτωση ακύρωσής της.

Χάθηκε, λοιπόν, κάθε ελπίδα δικαίωσης για τους Έλληνες δανειολήπτες; Το νομικό πλαίσιο που έχει δημιουργήσει η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου είναι ασφυκτικό, όπως δέχονται όλοι οι νομικοί. Ίσως μια τελευταία «χαραμάδα» ελπίδας για τους δανειολήπτες παραμένει ανοικτή, αν γίνει δεκτό το αίτημά τους να απευθύνει ο Άρειος Πάγος προδικαστικό ερώτημα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και αν αυτό απαντήσει ότι μπορεί να ελέγχεται από τα δικαστήρια για πιθανή καταχρηστικότητα η ρήτρα ελβετικού φράγκου. Δεν είναι εντελώς απίθανο, αλλά φαίνεται πολύ δύσκολο...