Το πρώτο εξάμηνο του 2025 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 9.000 περιστατικά βίας ανηλίκων, εκ των οποίων 1.700 αφορούσαν περιπτώσεις ενδοσχολικής βίας. Η ανάγκη για έγκαιρη πρόληψη τέτοιων φαινομένων μέσα στο σχολικό περιβάλλον αναδεικνύεται επιτακτική, ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσης, όταν διαμορφώνεται η προσωπικότητα των παιδιών.
Όπως επισημαίνει η Μαρία Τορορή, Δικηγόρος, Διαμεσολαβήτρια και Συγγραφέας του βιβλίου «Οδηγός σχολικής διαμεσολάβησης», η εφαρμογή μεθόδων πρόληψης, όπως η σχολική διαμεσολάβηση, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη μείωση της επιθετικής συμπεριφοράς και της παραβατικότητας στις μεγαλύτερες ηλικίες. Η ίδια έχει μελετήσει τις θετικές επιπτώσεις του θεσμού σε χώρες όπως η Ιταλία, όπου η διαμεσολάβηση αποτελεί υποχρεωτικό κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
«Η σχολική διαμεσολάβηση είναι μία πρακτική μέθοδος πρόληψης της βίας και επιθετικής συμπεριφοράς των ανηλίκων στο σχολικό περιβάλλον. Είναι βασικό εργαλείο πρόληψης στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, γιατί όταν έχει πια διαμορφωθεί η προσωπικότητα είναι πλέον πιο δύσκολη η παρέμβαση», δήλωσε η κ. Τορορή στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με αφορμή την παρουσία της σε εκδήλωση του Law To Impact Hub. Σημείωσε επίσης ότι, αν και υπάρχει ήδη ένα δίκτυο σχολείων που εφαρμόζουν τη διαμεσολάβηση, η διαδικασία παραμένει προαιρετική.
Η κ. Τορορή τόνισε ότι «δίνουμε βαρύτητα σχεδόν αποκλειστικά στη γνώση και όχι και στη διαχείριση των συναισθημάτων». Όπως υπογράμμισε, η εμπειρία από την Ιταλία δείχνει πως η ενσωμάτωση της διαμεσολάβησης στο σχολείο έχει εξαιρετικά θετικά αποτελέσματα, καθώς καλλιεργεί κουλτούρα διαλόγου και συνεργασίας.
Το θεσμικό πλαίσιο και η εφαρμογή στα ελληνικά σχολεία
Σύμφωνα με υπουργική απόφαση του 2024, τα σχολεία καλούνται να αναπτύξουν δράσεις υποστήριξης μαθητών και οικογενειών για την πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών ενδοσχολικής βίας. Ο Οδηγός Σχολικής Διαμεσολάβησης του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής ορίζει τη διαδικασία ως «μια δομημένη διαδικασία κατά τη διάρκεια της οποίας οι δύο εμπλεκόμενες πλευρές με τη βοήθεια διαμεσολαβητή κατανοούν τι συνέβη και συζητούν για την επίλυση της σύγκρουσης προτείνοντας λύσεις σε ένα διαμορφωμένο περιβάλλον αμοιβαίας εμπιστοσύνης».
Η σχολική διαμεσολάβηση από συνομήλικους μαθητές αποτελεί μια εναλλακτική προσέγγιση σε σχέση με το παραδοσιακό σύστημα πειθαρχίας. Οι μαθητές-διαμεσολαβητές βοηθούν τους συμμαθητές τους να αναγνωρίσουν τα αίτια της σύγκρουσης και να καταλήξουν σε κοινά αποδεκτή λύση, την οποία δεσμεύονται να τηρήσουν.
Η σημασία της σωστής δομής και εκπαίδευσης
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την εφαρμογή της μεθόδου σε σοβαρότερα περιστατικά βίας, η κ. Τορορή ανέφερε ότι τα τελευταία χρόνια στα σχολεία υπηρετούν ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί, ενώ οι εκπαιδευτικοί εκπαιδεύονται ώστε να αναγνωρίζουν πότε απαιτείται παρέμβαση ειδικών.
Η ίδια επισήμανε πως η διαδικασία πρέπει να είναι αυστηρά δομημένη, με σαφή στάδια και πρωτόκολλο που τηρείται απαρέγκλιτα. Οι διαμεσολαβητές οφείλουν να λειτουργούν αντικειμενικά, χωρίς προκαταλήψεις, τηρώντας την εχεμύθεια και την εμπιστευτικότητα. Η συμμετοχή είναι πάντα εθελοντική και η ισοτιμία μεταξύ των μερών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχία της διαδικασίας.
«Επί της ουσίας όταν προκύπτει κάποια σύγκρουση τα παιδιά έρχονται μόνα τους να αντιμετωπίσουν το ζήτημα και είναι πολύ πιο αποτελεσματική αυτή η προσέγγιση, γιατί τα ίδια τα παιδιά δίνουν τη λύση, δεν τους επιβάλλεται για να αντιδράσουν και όταν κάτι λύνεται δεν επαναλαμβάνεται», κατέληξε η κ. Τορορή.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
