Η Ελλάδα πρώτη στην ΕΕ σε γεννήσεις με καισαρική, 62,2% το ποσοστό

Η αύξηση των καισαρικών τομών αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο των τελευταίων δεκαετιών, σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Ο αριθμός των τοκετών με καισαρική ανά 100 γεννήσεις έχει υπερ-τριπλασιαστεί από το 1990 έως το 2023, φτάνοντας στο 22% παγκοσμίως. Η μεγαλύτερη αύξηση εντοπίζεται στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, όπου η χρήση της καισαρικής συμβάλλει στη μείωση της μητρικής και περιγεννητικής θνησιμότητας.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Βύρων Κοτζαμάνης, καθ. Δημογραφίας (αφ.) στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, η αύξηση των καισαρικών στις ανεπτυγμένες χώρες προκαλεί προβληματισμό. Τα στοιχεία προέρχονται από έρευνα που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του ψηφιακού δελτίου PopNews του Ινστιτούτου. Ο κ. Κοτζαμάνης σημειώνει ότι η τάση αυτή δεν συνδέεται με τη βελτίωση των δεικτών θνησιμότητας μητέρας και νεογνού, ενώ μεγάλο μέρος των επεμβάσεων δεν δικαιολογείται από ιατρικούς λόγους.

Οι υπερβάλλουσες καισαρικές θεωρούνται περιττές, ενέχουν κινδύνους και επιβαρύνουν τα συστήματα υγείας, τονίζει ο ερευνητής. Για τον λόγο αυτό, ο ΠΟΥ και η Διεθνής Ομοσπονδία Γυναικολογίας και Μαιευτικής έχουν προτείνει μέτρα για τον περιορισμό της κατάχρησης της μεθόδου.

Το βέλτιστο ποσοστό καισαρικών και η ελληνική πραγματικότητα

Σύμφωνα με τον κ. Κοτζαμάνη, η διεθνής επιστημονική κοινότητα θεωρεί ότι ποσοστά κάτω του 10% ή άνω του 20-25% υποδηλώνουν είτε ανεπαρκή φροντίδα είτε υπερβολική χρήση. Οι επεμβάσεις αυτές, πέραν των κινδύνων, δεν συμβάλλουν περαιτέρω στη μείωση της μητρικής και νεογνικής θνησιμότητας.

Στην Ελλάδα, η αύξηση των καισαρικών αποτέλεσε αντικείμενο ανάλυσης του γραφείου του ΠΟΥ στην Ευρώπη, στο πλαίσιο του «Προγράμματος Ενίσχυσης Καθολικής Κάλυψης και Πρόσβασης στην Υγεία στην Ελλάδα (SCUC)». Το 2016, διεπιστημονική επιτροπή πρότεινε μέτρα για τον περιορισμό της αυξητικής πορείας, καθώς τότε εκτιμήθηκε πως οι καισαρικές ξεπερνούσαν το 50% των γεννήσεων.

Παρά τις συστάσεις, τα ποσοστά συνέχισαν να αυξάνονται. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι καισαρικές από το 57,8% το 2019 έφτασαν στο 62,2% το 2023, τοποθετώντας τη χώρα μας στην πρώτη θέση εντός της Ε.Ε. Τα ποσοστά αυτά είναι υπερ-τριπλάσια σε σχέση με χώρες όπως η Ολλανδία, η Σουηδία ή η Γαλλία, όπου οι καισαρικές δεν ξεπερνούν τις 200 ανά 1.000 γεννήσεις.

Το οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα

Όπως εξηγεί ο κ. Κοτζαμάνης, τα υψηλά ποσοστά καισαρικών στην Ελλάδα επιβαρύνουν το κόστος του τοκετού τόσο για τις οικογένειες όσο και για τον δημόσιο τομέα υγείας, μέσω του ΕΟΠΥΥ. Πέρα από το οικονομικό βάρος, συνιστούν πρόβλημα δημόσιας υγείας που απαιτεί άμεσες παρεμβάσεις.

Ο ερευνητής υπογραμμίζει την ανάγκη λήψης μέτρων που θα στοχεύουν στους επαγγελματίες υγείας, στις γυναίκες και στις οικογένειές τους. Παράλληλα, ζητείται μια ευρείας κλίμακας ενημερωτική καμπάνια και η ενεργή συμμετοχή των ιατρικών ενώσεων, ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η «επιδημία» των καισαρικών στη χώρα μας.