Προβληματισμένοι κατά πόσο θα ωφεληθούν από τη συμφωνία Mercosur είναι οι Έλληνες παραγωγοί αγροτικών προϊόντων καθώς ακόμα δεν έχουν διασαφηνίσει τα πλεονεκτήματα που φέρνει η έγκρισή της. Η συμφωνία όπως όλα δείχνουν θα είναι η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει η ΕΕ, αν και θα απαιτήσει ακόμη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πριν τεθεί σε ισχύ.
Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη) ανοίγει νέες προοπτικές για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα ενισχύει την προστασία των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη και προβλέπει δικλείδες ασφαλείας για τους Ευρωπαίους παραγωγούς σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης εισαγωγών, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Η Ελλάδα ψήφισε υπέρ της συμφωνίας, λαμβάνοντας υπόψη τις προβλέψεις που διασφαλίζουν τα συμφέροντα των Ελλήνων αγροτών και δημιουργούν νέες δυνατότητες για τα ελληνικά προϊόντα.
Υπενθυμίζεται ότι οι ελληνικές εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων προς τις χώρες της Mercosur παραμένουν περιορισμένες, στα 34,3 εκατ. ευρώ, ωστόσο η συμφωνία εκτιμάται ότι μπορεί να τις ενισχύσει, ανοίγοντας μια ενιαία αγορά περίπου 270 εκατ. καταναλωτών σε χώρες όπως η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη και η Παραγουάη.
Προβληματισμός και επιφυλάξεις από τους παραγωγούς
Όπως τόνισε μιλώντας στο BD ο κ. Κώστας Ζούκας πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Μεταποιητών – Τυποποιητών – Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών (ΠΕΜΕΤΕ) για ένα προϊόν όπως οι επιτραπέζιες ελιές που είναι κατά βάση εξαγωγικό: «Μέχρι τώρα υπάρχουν και θετικά υπάρχουν και μειονεκτήματα. Οι εμπορικές σχέσεις της Ελλάδας με τις χώρες της Mercosur είναι πολύ μειωμένες σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το γεγονός ότι θα εξαλειφθούν δασμοί που φτάνουν το 90% σε κάποια προϊόντα, δημιουργεί μία προοπτική για δικά μας προϊόντα. Από την άλλη πλευρά η εξάλειψη των δασμών για προϊόντα από τη Mercosur θα φέρει προβλήματα σε κάποιες κατηγορίες. Θέλει μελέτη. Είμαστε προβληματισμένοι για το που γέρνει η πλάστιγγα και τι συνέπειες θα έχει η συμφωνία αυτή».
Επιφυλάξεις υπάρχουν και από τους οινοπαραγωγούς της Ελλάδας για τη συμφωνία Mercosur, καθώς υπάρχει έντονος προβληματισμός για την εισροή φθηνών κρασιών από την Αργεντινή στην ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα οι Έλληνες παραγωγοί έχουν τονίσει επανειλημμένα ότι οι οινοπαραγωγοί στη Λατινική Αμερική έχουν πολύ χαμηλότερο κόστος παραγωγής και δεν υπόκεινται στους αυστηρούς περιβαλλοντικούς και ποιοτικούς κανόνες της ΕΕ.
Από την πλευρά τους οι Έλληνες μελισσοκόμοι βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού και έχουν εκφράσει επανειλημμένα την έντονη αντίθεσή τους στη συμφωνία ΕΕ-Mercosur, καθώς η συμφωνία θεωρείται από τον κλάδο ως «χαριστική βολή». Αφού θα επιτρέψει την ΕΕ εισαγωγή τόνων μελιού ετησίως χωρίς δασμούς (από χώρες όπως η Αργεντινή και η Βραζιλία).
Προϊόντα που έχουν ιδιαίτερα χαμηλό κόστος παραγωγής με αποτέλεσμα να καταρρεύσουν οι ήδη χαμηλές τιμές χονδρικής. Παράλληλα και στο μέλι υπάρχει ο φόβος ότι οι παραγωγοί της Mercosur δεν δεσμεύονται από τους αυστηρούς (και κοστοβόρους) περιβαλλοντικούς κανόνες της ΕΕ για τη χρήση φυτοφαρμάκων και την προστασία της βιοποικιλότητας.
Προστασία προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη
Η εν λόγω συμφωνία προβλέπει την προστασία 344 προϊόντων τροφίμων και ποτών σε επίπεδο ΕΕ από απομιμήσεις, εκ των οποίων τα 21 είναι ελληνικά.
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα προστατεύσει 21 ελληνικές γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ):
- Ελιά Καλαμάτας (Επιτραπέζιες ελιές)
- Καλαμάτα (Καλαμάτα) (Ελαιόλαδο)
- Κεφαλογραβιέρα (Kefalograviera) (Τυριά)
- Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης (Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης) (Ελαιόλαδο)
- Κονσερβολιά Αμφίσσης (Konservolia Amfissis) (Επιτραπέζια ελιά)
- Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα (Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα) (Φρούτα)
- Κρόκος Κοζάνης (Κρόκος Κοζάνης) (Σαφράν)
- Λυγουριό Ασκληπιείου (Λυγούρι Ασκληπιού) (Ελαιόλαδο)
- Μανούρι (Μανούρι) (Μαλακό λακτόζηρο)
- Μαστίχα Χίου (Φυσικά κόμμεα και ρητίνες)
- Σητεία Λασιθίου Κρήτης (Ελαιόλαδο)
- Φέτα (Φέτα) (Τυριά)
- Αμύνταιο (Αμύνταιο) (Οίνος)
- Μαντινεία (Μαντίνεια) (Οίνος)
- Νάουσα (Οίνος)
- Νεμέα (Nemea) (Οίνος)
- Ρετσίνα Αττικής (Ρετσίνα Αττικής) (Οίνος)
- Σάμος (Οίνος)
- Σαντορίνη (Σαντορίνη) (Οίνος)
- Τσίπουρο (αλκοολούχα ποτά)
Επίσης η συμφωνία περιλαμβάνει, για πρώτη φορά, ρήτρα διασφάλισης για την αντιμετώπιση αιφνίδιων αυξήσεων εισαγωγών, ακόμη και σε προϊόντα που υπόκεινται ήδη σε ποσοστώσεις.
Παράλληλα, τίθενται ανώτατα όρια στις εισαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων από τη Mercosur που επωφελούνται από μειωμένους δασμούς, όπως το βοδινό, το χοιρινό κρέας και τα πουλερικά. Τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ παραμένουν αμετάβλητα, με υποχρέωση συμμόρφωσης όλων των εισαγόμενων προϊόντων στους ισχύοντες κανονισμούς.
Για τη χώρα μας, το ζήτημα αφορά το ζήτημα να λάβουν χώρα περισσότερες εξαγωγές και να ενισχυθούν οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, οι οποίες είναι μικρομεσαίες στην πλειονότητά τους (97%).
Τι θα γίνει με τη φέτα
Παράλληλα, η συμφωνία φαίνεται ότι προσφέρει τη δυνατότητα προστασίας ιδιαίτερα σημαντικών προϊόντων, όπως η φέτα, από απομιμήσεις σε διάφορες τοπικές αγορές. Παρόλα αυτά όμως και σε αυτό δίνεται μια περίοδος εφαρμογής της τάξης των εφτά χρόνων, κάτι που δημιουργεί προβληματισμό.
Όσον αφορά την «προστασία της γεωγραφικής ένδειξης «φέτα (Feta)» δεν εμποδίζει τη συνέχιση της παρόμοιας χρήσης του όρου «Feta» από οποιοδήποτε παραγωγό… για μέγιστο διάστημα επτά ετών από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας, υπό την προϋπόθεση ότι κατά την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας έχουν χρησιμοποιήσει τη γεωγραφική ένδειξη αυτή με συνεχή τρόπο σε σχέση με τα ίδια ή παρόμοια προϊόντα στα εδάφη της Αργεντινής, της Βραζιλίας και της Ουρουγουάης.
Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, η χρήση του όρου «Φέτα» πρέπει να συνοδεύεται από ευανάγνωστη και ορατή ένδειξη της γεωγραφικής προέλευσης του εν λόγω προϊόντος.