Η ασφάλεια και η προστασία των κρίσιμων οντοτήτων που στηρίζουν την οικονομία, όπως οι υποδομές ενέργειας, μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και δικτύων, βρέθηκαν στο επίκεντρο του συνεδρίου "Οικονομία του Πολέμου". Το συνέδριο διοργανώθηκε από τη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) και την Ανωτάτη Διακλαδική Σχολή Πολέμου (Α.ΔΙ.Σ.ΠΟ).
Ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης, τόνισε ότι τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί σημαντικές εξελίξεις στους τομείς που πραγματεύεται το συνέδριο. Επισήμανε την ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών, τις διεθνείς συμφωνίες και τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων, χαρακτηρίζοντας το σχετικό πρόγραμμα ως πρωτόγνωρο για τις τελευταίες δεκαετίες.
Ο κ. Καλαφάτης ανέδειξε τη σημασία της αμυντικής βιομηχανίας και της καινοτομίας, αναφέροντας ότι η ίδρυση του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), με χρηματοδότηση 100 εκατομμυρίων ευρώ, δίνει τη δυνατότητα στο επιστημονικό δυναμικό να συμβάλει ουσιαστικά στην εθνική άμυνα. Εξέφρασε την ανάγκη για τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση πολυεπίπεδων κινδύνων, από δημογραφικούς έως τεχνολογικούς, ενώ τόνισε πως η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον νέα πραγματικότητα που επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια. Υπογράμμισε ότι οι συνέργειες μεταξύ επιστήμης, επιχειρήσεων και κρατικών δομών αποτελούν πλέον αναγκαιότητα.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΕΛΚΑΚ, ναύαρχος Παναγιώτης Λυμπέρης, ανέφερε ότι η αποστολή του ΕΛΚΑΚ είναι να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ έρευνας και βιομηχανίας, καλύπτοντας συγκεκριμένες επιχειρησιακές ανάγκες. Τόνισε τη σημασία σύνδεσης της τεχνολογίας με την εθνική ασφάλεια και την ενίσχυση της εθνικής οικονομίας, αξιοποιώντας τόσο την ελληνική επιστημονική διασπορά όσο και τη διεθνή εμπειρία.
Ο κοσμήτορας της Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Παναγιώτης Γκλαβίνης, αναφέρθηκε στο νέο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, που υιοθετήθηκε και από την Ελλάδα, για την προστασία κρίσιμων υποδομών. Εξήγησε ότι οι φορείς που διαχειρίζονται τέτοιες υποδομές υποχρεούνται πλέον να καταρτίζουν σχέδια ασφάλειας, καθώς οι υποδομές αυτές αποτελούν διαχρονικά στόχο σε περιόδους κρίσεων ή πολέμου.
Ο υποψήφιος διδάκτορας του ΑΠΘ, Petro Sherstiuk, παρουσίασε το παράδειγμα της Ουκρανίας, όπου κατά τη διάρκεια του πολέμου εφαρμόστηκε αποκέντρωση της παραγωγής ενέργειας για τον περιορισμό των συνεπειών από επιθέσεις στο ενεργειακό δίκτυο. Τόνισε ότι η προσαρμογή και η ευρηματικότητα ήταν απαραίτητες λόγω των παρατεταμένων συγκρούσεων.
Σε διαδικτυακή παρέμβαση, ο στρατηγός ε.α. και επίτιμος αρχηγός ΓΕΣ, Χρήστος Μανωλάς, κατηγοριοποίησε τους κινδύνους για τις κρίσιμες υποδομές σε σκόπιμους (όπως η τρομοκρατία), μη σκόπιμους (ατυχήματα, φυσικές καταστροφές) και κυβερνοαπειλές. Επισήμανε την ανάγκη για ολιστική συνεργασία όλων των αρμόδιων φορέων.
Ο υπεύθυνος ασφαλείας του ΔΕΣΦΑ, Ευθύμιος Μπούνας, ανέδειξε τον ρόλο της εκτίμησης κινδύνου και της αξιοποίησης της τεχνολογίας στην αντιμετώπιση απειλών, αλλά και τις ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό. Τόνισε ότι χωρίς κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, η τεχνολογία δεν αποδίδει τα μέγιστα. Επίσης, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που προκαλούν οι ελλείψεις στο θεσμικό πλαίσιο και η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων, ειδικά σε θέματα όπως τα αντι-drone συστήματα. Υπογράμμισε ότι ασφάλεια και κυβερνοασφάλεια πρέπει να αντιμετωπίζονται ενιαία στα σχέδια δράσης.
Ο πρόεδρος και CEO της «Ευρωσύμβουλοι», Πάρις Κοκορότσικος, αναφέρθηκε στις οικονομικές προοπτικές για την ελληνική βιομηχανία. Υπογράμμισε ότι η ελληνική προστιθέμενη αξία στην αμυντική βιομηχανία μπορεί να αυξηθεί σημαντικά από το 0,7% του ΑΕΠ, δημιουργώντας χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας, με την αξιοποίηση ευρωπαϊκών στρατηγικών και χρηματοδοτήσεων.
Τέλος, ο επίκουρος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, Δημήτριος Γιακούλας, ανέλυσε την εξέλιξη της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής. Επισήμανε ότι η απώλεια τεχνολογικής υπεροχής και η έλλειψη στρατηγικής αυτονομίας αποτελούν σήμερα σημαντικές προκλήσεις. Εκτίμησε ότι μετά το 2022 παρατηρείται μια πιο στοχευμένη ευρωπαϊκή προσπάθεια για την κάλυψη του χαμένου εδάφους.