«Φύλλο και φτερό» οι επαγγελματίες που θα αμφισβητήσουν το τεκμαρτό εισόδημα

Αποτρεπτικό είναι για τους ελεύθερους επαγγελματίες το κόστος αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος που υπολογίζει η ΑΑΔΕ για τον υπολογισμό του φόρου, καθώς ελλοχεύει ο κίνδυνος να πληρώσουν πολύ υψηλότερο φόρο και πρόστιμα.

Αιτία είναι ο ενδελεχής φορολογικός έλεγχος, που θα υποστούν και ιδιαίτερα το ξεσκόνισμα των τραπεζικών λογαριασμών των ιδίων και των προσώπων με τα οποία συνοικούν (σύζυγοι, παιδιά), με στόχο καταθέσεις ή περιουσιακά στοιχεία που δεν συνάδουν με τα δηλωθέντα εισοδήματά τους.

Σύμφωνα με την απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή με τις οδηγίες για τη συμπλήρωση του εντύπου Ε1, το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας προσυμπληρώνεται από τη Φορολογική Διοίκηση στους κωδικούς 405-406.

Στην ανάπτυξη του σχετικού εσωτερικού υποπίνακα εμφανίζονται αναλυτικά οι υπολογισμοί της Φορολογικής Διοίκησης ως προς τον προσδιορισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος.

«Θέλω έλεγχο»

Όμως, στην περίπτωση αμφισβήτησης του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, ο ελεύθερος επαγγελματίας και ο αυτοαπασχολούμενος, «έχει τη δυνατότητα να ζητήσει τη διενέργεια ελέγχου για να αποδειχθεί η ακρίβεια της δήλωσής του για εισόδημα μικρότερο του τεκμαρτού, με την υποβολή εμπρόθεσμα της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και επιλέγοντας τους κωδικούς 443-444».

Μετά την υποβολή της δήλωσης εκδίδεται πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου, με βάση το τεκμαρτό εισόδημα και ο φορολογούμενος υποχρεούται το αργότερο εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος να συμπληρώσει ένα ερωτηματολόγιο-φωτιά, το οποίο θα αποστείλει στην ΑΑΔΕ.

Κάθε χρόνο υποβάλλουν αιτήματα ελέγχου περίπου 5.000 υπόχρεοι, οι οποίοι αν δεν έχουν ειδικό λόγο ή λόγους για τους οποίους το εισόδημά τους είναι μικρότερο του τεκμαρτού, το… μετανιώνουν, διότι με τον φορολογικό έλεγχο ο φόρος (και τα πρόστιμα) ο… λογαριασμός είναι αυξημένος σε σχέση με εκείνον που προέκυψε από το αρχικό εκκαθαριστικό.

Από αυτούς, η ΑΑΔΕ δίνει εντολή για τον έλεγχο 1.000 επαγγελματιών, οι οποίοι επιλέγονται με συγκεκριμένα κριτήρια ανάλυσης κινδύνου.

Εξονυχιστικός έλεγχος

Ο επαγγελματίας που θα αμφισβητήσει το τεκμαρτό εισόδημα και θα  συμπληρώσει τους κωδικούς 443-444, θα κληθεί να απαντήσει σε ένα ερωτηματολόγιο και να καταγράψει σε λίστα τα ακόλουθα:

1. Τους τραπεζικούς λογαριασμούς (προσωπικούς η επαγγελματικούς) που διατηρούσε ή συμμετείχε (ο ίδιος προσωπικά, ο/η σύζυγος/ΜΣΣ ή τα προστατευόμενα μέλη του) στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, κατά το φορολογικό έτος που αφορά το αίτημα ελέγχου.
2. Τα στοιχεία επενδύσεων/συμμετοχών και λοιπών χρεογράφων (μετοχές ή μερίδια ή αμοιβαία κεφάλαια κλπ), που τον αφορούν προσωπικά, τον/τη σύζυγο/ΜΣΣ ή τα προστατευόμενα μέλη του στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, κατά το φορολογικό έτος που αφορά το αίτημα ελέγχου.
3. Την ενδεχόμενη μίσθωση τραπεζικής θυρίδας κατά το φορολογικό έτος που αφορά το αίτημα ελέγχου (ο ίδιος προσωπικά/ο/η σύζυγος/ΜΣΣ/προστατευόμενα μέλη). Αν η απάντηση είναι καταφατική τότε συμπληρώνεται η τράπεζα, η χώρα και ο δικαιούχος.
4. Τα στοιχεία λοιπών επενδύσεων όπως έργα τέχνης, συλλογές, τιμαλφή και λοιπά στοιχεία μεγάλης αξίας κατά το φορολογικό έτος που αφορά το αίτημα ελέγχου και τον ιδιοκτήτη (ο σύζυγος, η σύζυγος, προστατευόμενα μέλη).
5. Τα στοιχεία των αυτοκινήτων μοτοσυκλετών, πλωτών και εναέριων μέσων.
6. Τα διαθέσιμα μετρητά κατά την έναρξη και τη λήξη του φορολογικού έτους που αφορά το αίτημα ελέγχου, ξεχωριστά για τον υπόχρεο, τη σύζυγο και τα παιδιά.
7. Τα διαθέσιμα κρυπτονομίσματα κατά την έναρξη και τη λήξη του φορολογικού έτους.
8. Τον αριθμό παροχής ηλεκτροδότησης και υδροδότησης των ιδιοχρησιμοποιούμενων κατοικιών σας (κύρια, εξοχική ή δευτερεύουσα), για το φορολογικό έτος που αφορά το αίτημα ελέγχου.
9. Τα στοιχεία για λογαριασμούς σταθερής ή κινητής τηλεφωνίας, την εταιρεία, τους κατόχους κάθε αριθμού και το συνολικό ετήσιο κόστος.
10. Το ετήσιο κόστος ασφάλισης των ΕΙΧ αυτοκινήτων ή δικύκλων.
11. Το ετήσιο κόστος των ασφαλίστρων ζωής.
12. Το ετήσιο κόστος ασφάλισης των ακινήτων σας για κινδύνους σεισμού, πυρκαγιάς, πλημμύρας κ.λπ. για το φορολογικό έτος που αφορά το αίτημα ελέγχου.
13. Τα  ετήσια δίδακτρα σε σχολεία (ημεδαπής και αλλοδαπής).
14. Το κόστος των ταξιδιών  στο εσωτερικό/εξωτερικό.

Επώδυνος ο έλεγχος

Από τις υποθέσεις που έχουν εκδικαστεί στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, προκύπτει ότι το κόστος του φορολογικού ελέγχου, ενδεχομένως αποδειχτεί πολύ υψηλότερο από τον φόρο επί του τεκμαρτού εισοδήματος.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση αρχιτέκτονα, ο οποίος για το φορολογικό έτος 2023 δήλωσε σχεδόν μηδενικό εισόδημα, ενώ το τεκμαρτό εισόδημά του η εφορία το προσδιόρισε σε 12.234,52 ευρώ και καταλογίστηκε συνολικός φόρος 1.986,37 ευρώ.

Αμφισβήτησε το ποσό, ακολουθώντας τη διαδικασία και ο φορολογικός έλεγχος βρήκε καταθέσεις ύψους 8.361,29 ευρώ, τις οποίες οι ελεγκτές τις χαρακτήρισαν ως «εισοδήματα αγνώστου πηγής».

Ο έλεγχος του προσδιόρισε το φορολογητέο εισόδημα σε 8.361,29 ευρώ και του καταλόγισε φόρο εισοδήματος 2.645,80 ευρώ, πρόστιμο επί του φόρου 683,25 ευρώ, προκαταβολή φόρου 382,06 ευρώ, τέλος επιτηδεύματος 325 ευρώ, συνολικά δηλαδή 4.036,11 ευρώ, ποσό διπλάσιο από τον φόρο επί του τεκμαρτού εισοδήματος.

Από τη περίπτωση αυτή συμπεραίνεται πως, παρότι οι αδήλωτες καταθέσεις ήταν μικρότερες του τεκμαρτού εισοδήματος, η τελική επιβάρυνση είναι υψηλότερη καθώς επί του φόρου που προκύπτει επιβάλλεται και πρόστιμο ύψους 50% επί του φόρου.