Ένσταση αντισυνταγματικότητας σε βασικές διατάξεις του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας με τίτλο «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή» κατέθεσε ο ΣΥΡΙΖΑ.
Η ένσταση αφορά τα άρθρα 32, 34, 36, 39, 52, 64 και 77, τα οποία, σύμφωνα με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, παραβιάζουν θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές του κράτους δικαίου.
Όπως επισημαίνεται, οι συγκεκριμένες διατάξεις θίγουν την προστατευόμενη εμπιστοσύνη των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, παραβιάζουν την απαγόρευση της δυσμενούς αναδρομικότητας, την αρχή της συνέχειας της διοίκησης, την αναλογικότητα, καθώς και τους περιορισμούς στη νομοθετική εξουσιοδότηση προς την εκτελεστική εξουσία.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ, «με το νομοσχέδιο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιχειρεί μια βίαιη και αναδρομική ανατροπή της σταδιοδρομίας χιλιάδων αξιωματικών και υπαξιωματικών, ιδίως προερχόμενων από τις ΑΣΣΥ, καθηλώνοντάς τους βαθμολογικά, αφαιρώντας θεμελιωμένα δικαιώματα, αποδοχές και συνταξιοδοτικές προσδοκίες, χωρίς μεταβατικές διατάξεις, χωρίς τεκμηρίωση προστασίας του δημοσίου συμφέροντος και χωρίς μελέτη επιπτώσεων».
Παράλληλα, τονίζεται ότι παρέχονται γενικές και αόριστες εξουσιοδοτήσεις στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, κατά παράβαση του άρθρου 43 του Συντάγματος, γεγονός που, κατά τον ΣΥΡΙΖΑ, «ανοίγει επικίνδυνα τον δρόμο για αυθαίρετες ρυθμίσεις που αφορούν την αξιολόγηση, την προαγωγή και την αποστρατεία των Επαγγελματιών Οπλιτών, χωρίς τις αναγκαίες θεσμικές εγγυήσεις».
Το κόμμα καλεί την κυβέρνηση να αποσύρει τις διατάξεις που θεωρεί αντισυνταγματικές και να σταματήσει να νομοθετεί εις βάρος των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων.
Βασικά σημεία της ένστασης
Στην τεκμηρίωση της ένστασης, ο ΣΥΡΙΖΑ υπογραμμίζει ότι τα επίμαχα άρθρα παραβιάζουν:
1. Την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, καθώς μεταβάλλεται αναδρομικά το νομοθετικό πλαίσιο σταδιοδρομίας για στελέχη που εισήλθαν στις Ένοπλες Δυνάμεις με συγκεκριμένες προσδοκίες, βάσει των νόμων 2439/1996 και 3883/2010. Η νέα ρύθμιση οδηγεί σε καθήλωση βαθμών και απώλεια θεμελιωμένων δικαιωμάτων.
2. Την απαγόρευση δυσμενούς αναδρομικότητας, καθώς, όπως αναφέρεται, η αναδρομική μεταβολή των όρων κρίσης και προαγωγής στελεχών που έχουν ήδη θεμελιώσει δικαιώματα αντίκειται στην αρχή του κράτους δικαίου και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
3. Την αρχή της συνέχειας της διοίκησης, διότι η διοίκηση οφείλει να λειτουργεί με συνέπεια και σταθερότητα, αποφεύγοντας αιφνιδιαστικές αλλαγές που διαταράσσουν την ασφάλεια δικαίου και την εμπιστοσύνη των δημοσίων υπαλλήλων.
4. Την αρχή της αναλογικότητας, αφού οι περιορισμοί που εισάγονται κρίνονται δυσανάλογοι, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση δημόσιου συμφέροντος, με αποτέλεσμα σημαντικές απώλειες για τα στελέχη σε βαθμούς, απολαβές και συνταξιοδοτικά δικαιώματα.
5. Τους περιορισμούς της νομοθετικής εξουσιοδότησης, καθώς με γενικές και αόριστες εξουσιοδοτήσεις στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, ουσιαστικές ρυθμίσεις μεταφέρονται στην εκτελεστική εξουσία χωρίς τις απαραίτητες εγγυήσεις που ορίζει το Σύνταγμα.
Νομικές αναφορές και νομολογία
Η ένσταση επικαλείται αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και γνωμοδοτήσεις της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής, που αναδεικνύουν τη σημασία της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, της ασφάλειας δικαίου και της αναλογικότητας στις νομοθετικές παρεμβάσεις.
Τονίζεται ότι οποιαδήποτε μεταβολή στο νομικό καθεστώς των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων πρέπει να συνοδεύεται από μεταβατικές διατάξεις και σαφή τεκμηρίωση δημοσίου συμφέροντος, ώστε να αποφεύγονται αιφνιδιαστικές και δυσμενείς συνέπειες.
Ο ΣΥΡΙΖΑ ζητά από τη Βουλή να εξετάσει την ένσταση αντισυνταγματικότητας, όπως προβλέπει το άρθρο 100 του Κανονισμού της Βουλής.