Σημαντικές αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με την ονομασία «Ενεργή Μάχη». Σύμφωνα με το υπουργείο, η ανανεωμένη ΔΑΕΕ αποκτά προσωπικό αποκλειστικής απασχόλησης και ενισχυμένο ρόλο στην υλοποίηση του σύγχρονου μοντέλου Πολιτικής Προστασίας.
Η ΔΑΕΕ θα διαδραματίζει καίριο ρόλο στην πρόληψη, τον σχεδιασμό, τη διερεύνηση των αιτιών πυρκαγιών και την αποτροπή εμπρησμών, ενώ προβλέπεται στενή συνεργασία με τα υπόλοιπα σώματα ασφαλείας, τις Ένοπλες Δυνάμεις και ευρωπαϊκούς οργανισμούς.
Το νέο πλαίσιο ευθυγραμμίζεται κυρίως με το βρετανικό πρότυπο, ενώ ενισχύεται η αποστολή της υπηρεσίας με τη δημιουργία μητρώου πιστοποιημένων εμπειρογνωμόνων και άλλων φορέων για τη μελέτη και αξιολόγηση μεγάλων φυσικών καταστροφών.
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, η ΔΑΕΕ μετατρέπεται σε εθνική ειδική υπηρεσία με νέα οργανωτική δομή και τη σύσταση περίπου 35 Ανεξάρτητων Ανακριτικών Κλιμακίων Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Α.Κ.Α.Ε.Ε.) σε όλη τη χώρα.
Η λειτουργική αναβάθμιση της ΔΑΕΕ περιλαμβάνει διαπεριφερειακά ανακριτικά κλιμάκια, μητρώο πιστοποιημένων εμπειρογνωμόνων και ενισχυμένες ανακριτικές αρμοδιότητες, με στόχο τη συστηματική δίωξη και αποτροπή του εμπρησμού.
Κεντρικός στόχος της ρύθμισης είναι η ουσιαστική ενίσχυση του μηχανισμού πρόληψης και καταστολής. Η ακριβής γνώση των αιτιών πυρκαγιών και πλημμυρών θεωρείται «θεμέλιο» για στοχευμένες πολιτικές προστασίας και ανθεκτικότητας.
Τα Α.Κ.Α.Ε.Ε. και η ΔΑΕΕ θα στελεχωθούν με εξειδικευμένο προσωπικό που θα ασχολείται αποκλειστικά με το προανακριτικό έργο, απαλλαγμένο από την πυρόσβεση. Η ρύθμιση αυτή στοχεύει στην αποφυγή απώλειας κρίσιμων αποδεικτικών στοιχείων τις πρώτες ώρες μετά από ένα συμβάν και στην ταχύτερη διερεύνηση των αιτιών πυρκαγιών.
Κατά τη διάρκεια μεγάλων πυρκαγιών, τα στελέχη της ΔΑΕΕ και των Α.Κ.Α.Ε.Ε. θα διασφαλίζουν πλήρως και αυστηρά το σημείο έναρξης της φωτιάς ως χώρο αποδεικτικών στοιχείων, αποτρέποντας παρεμβάσεις ή αλλοιώσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την έρευνα.
Όλα τα ανακριτικά γραφεία και κλιμάκια των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών θα υπάγονται επιχειρησιακά στη ΔΑΕΕ, η οποία θα μπορεί να παρεμβαίνει άμεσα σε μεγάλα ή ύποπτα περιστατικά, είτε μέσω τοπικού κλιμακίου είτε με αποστολή εξειδικευμένων στελεχών από άλλη περιοχή.
Νέες δομές και μηχανισμοί αξιολόγησης
Σημαντική καινοτομία αποτελεί η σύσταση Μητρώου Πιστοποιημένων Εμπειρογνωμόνων Πυρκαγιών, στο οποίο θα εντάσσονται επιστήμονες υψηλής εξειδίκευσης, όπως μηχανικοί, χημικοί και δασολόγοι, εκπαιδευμένοι στη διερεύνηση αιτιών πυρκαγιάς.
Παράλληλα, δημιουργείται Εθνική Ομάδα Εμπειρογνωμόνων Εμπρησμών, ώστε οι μεγάλες υποθέσεις να αντιμετωπίζονται με διεπιστημονική προσέγγιση, συνδυάζοντας ανακριτική εμπειρία και επιστημονική τεκμηρίωση, σύμφωνα με διεθνή πρότυπα.
Επιπλέον, θεσπίζεται Ειδική Επιστημονική Επιτροπή Αξιολόγησης ιδιαίτερα μεγάλων δασικών πυρκαγιών, η οποία θα συντάσσει τεκμηριωμένες εκθέσεις απολογισμού για συμβάντα με εκτεταμένες καμένες εκτάσεις ή σοβαρές επιπτώσεις σε ανθρώπους, υποδομές και περιβάλλον. Η Επιτροπή θα λειτουργεί με ανεξαρτησία και επιστημονικό κύρος, αναλύοντας επιστημονικά αίτια, επιχειρησιακά δεδομένα και διατυπώνοντας προτάσεις βελτίωσης.
Καθιερώνεται επίσης ετήσιος απολογισμός της αντιπυρικής περιόδου, με καταγραφή ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών, όπως αριθμός πυρκαγιών, καμένες εκτάσεις, αίτια, χρήση μέσων, συμμετοχή φορέων, χρόνοι απόκρισης, συλλήψεις και πρόστιμα. Η ετήσια έκθεση θα διαβιβάζεται στη Βουλή για ενίσχυση της δημόσιας λογοδοσίας.
Ο ρόλος της ΔΑΕΕ στη νέα στρατηγική Πολιτικής Προστασίας
Η ΔΑΕΕ δεν θα αποτελεί πλέον έναν απλό μηχανισμό εκ των υστέρων διερεύνησης των αιτιών φυσικών καταστροφών, αλλά θα λειτουργεί ως ουσιαστικός «τροφοδότης» στον στρατηγικό σχεδιασμό πρόληψης και διαχείρισης καταστροφών.
Τα πορίσματα των ερευνών της, τα στατιστικά και η ανάλυση των δεδομένων θα αξιοποιούνται σε τομείς όπως η εκπαίδευση προσωπικού, η ορθολογική κατανομή πόρων, η βελτίωση επιχειρησιακών διαδικασιών και η διαμόρφωση πολιτικών πρόληψης και ανθεκτικότητας. Επιπλέον, θα τροφοδοτούν την Εθνική Βάση Δεδομένων Πολιτικής Προστασίας.
Το νομοσχέδιο υιοθετεί μια «κουλτούρα θεσμικής μάθησης», όπου κάθε μεγάλη καταστροφή αξιοποιείται ως πηγή γνώσης για τη συνεχή βελτίωση του συστήματος Πολιτικής Προστασίας, μεταβαίνοντας από ένα αντιδραστικό σε ένα προληπτικό και τεκμηριωμένο μοντέλο διαχείρισης κινδύνων.
Η αλλαγή στρατηγικής στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας έρχεται να καλύψει τα κενά και τις αδυναμίες του προηγούμενου μοντέλου, όπου μεγάλες κρίσεις αντιμετωπίζονταν ως μεμονωμένα γεγονότα χωρίς θεσμοθετημένη αποτίμηση και ανάλυση μετά το συμβάν.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
