Σημαντικές ευθύνες για τη διαχρονική απουσία οργάνωσης και ελέγχου στον τομέα των αγροτικών ενισχύσεων επεσήμανε ο Στέφανος Τζουμάκας, πρώην υπουργός Γεωργίας του ΠΑΣΟΚ (1996-1998), καταθέτοντας στην Εξεταστική Επιτροπή που διερευνά την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Όπως ανέφερε, «σκάνδαλο και διαφθορά υπάρχει στη λογική ότι οι κυβερνήσεις από το 1981, μετά την ένταξη στην ΕΟΚ, δεν οργάνωσαν καμία πολιτική για τις αγροτικές ενισχύσεις», γεγονός που οδήγησε σε χρόνια προβλήματα και καταχρήσεις.
Ο κ. Τζουμάκας περιέγραψε ένα περιβάλλον αδιαφάνειας και έλλειψης ελέγχων, επισημαίνοντας ότι η απουσία ολοκληρωμένου συστήματος επέτρεψε την ανάπτυξη πρακτικών όπως τα πολλαπλά ζυγίσματα προϊόντων και οι απάτες στις επιδοτήσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, «η διαφθορά δεν ήταν μόνο ελληνικό φαινόμενο, αλλά ξεκίνησε από την ίδρυση της ΕΕ».
Ο εισηγητής της πλειοψηφίας, Μακάριος Λαζαρίδης, τόνισε ότι η κατάθεση του πρώην υπουργού επιβεβαιώνει τις διαχρονικές ευθύνες στο σύστημα των αγροτικών ενισχύσεων. Υπογράμμισε πως παρά τις προσπάθειες που έγιναν, τα φαινόμενα διαφθοράς και παραβατικότητας παρέμειναν ανεξέλεγκτα για δεκαετίες.
Από την πλευρά της, η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ, Μιλένα Αποστολάκη, εξέφρασε επιφυλάξεις για την επιλογή των μαρτύρων, υποστηρίζοντας ότι επιλέγονται για να συγκαλυφθούν ευθύνες και να προστατευθούν εμπλεκόμενοι στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Σημείωσε ότι η διαδικασία αποσκοπεί στη διάχυση ευθυνών και τον συμψηφισμό.
Στη συζήτηση τέθηκαν ερωτήματα για τη διαχείριση και τη δομή του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς και για το αν η λειτουργία του οργανισμού δημιούργησε ευκαιρίες για παραβατικές συμπεριφορές. Ο κ. Τζουμάκας αναγνώρισε πως η απουσία οργανωμένης αγροτικής πολιτικής και οι αδύναμοι μηχανισμοί ελέγχου επέτρεψαν την ανάπτυξη τέτοιων φαινομένων.
Διαχρονικά προβλήματα και πολιτικές ευθύνες
Απαντώντας σε ερωτήσεις βουλευτών, ο πρώην υπουργός επισήμανε ότι τα προβλήματα διαφθοράς και παρατυπιών έχουν ρίζες στη δομή της διοίκησης και στη διαχρονική ανοχή της πολιτικής ηγεσίας.
Επισήμανε ότι η δημιουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν αποτέλεσμα απαιτήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την εγκαθίδρυση εσωτερικών ελέγχων, αλλά τα προβλήματα παρέμειναν λόγω έλλειψης αρχών και αξιών στη διαχείριση των επιδοτήσεων.
Σύμφωνα με τον κ. Τζουμάκα, τα φαινόμενα αυτά δεν είναι καινούρια, αλλά αποτελούν συνέχεια παλαιότερων πρακτικών που προσαρμόζονται στις εκάστοτε συνθήκες.
Υποστήριξε ότι «χωρίς πολιτική υποστήριξη δεν θα υπήρχαν τέτοια φαινόμενα», ενώ τόνισε πως η διαφθορά στον αγροτικό τομέα αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες της ΕΕ.