Αλέξης Τσίπρας άσκησε σφοδρή κριτική στην κυβερνητική πολιτική για την ενέργεια, με αφορμή το νέο κύμα ακρίβειας που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν. Όπως υπογράμμισε, η κυβέρνηση προχωρά σε «ημίμετρα» επιβάλλοντας πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων καυσίμων, αλλά όχι στα διυλιστήρια, τα οποία μπορούν να καθορίζουν την τιμή εκκίνησης «κατά βούληση».
Ο πρώην πρωθυπουργός επισήμανε ότι, όπως σε κάθε πληθωριστική κρίση, τα δημόσια έσοδα αυξάνονται μέσω του υψηλού ΦΠΑ, με την άνοδο των εσόδων από τα καύσιμα να αγγίζει ήδη το 30%. Σύμφωνα με τον ίδιο, μέρος αυτών των εσόδων καταλήγει συνήθως σε επιδοτήσεις που πριμοδοτούν τους παραγωγούς ενέργειας και όχι τους καταναλωτές, ενισχύοντας έτσι τα καρτέλ και την αισχροκέρδεια.
«Αισχροκέρδεια που δεν περίμενε βέβαια μόνο τους πολέμους», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στην ενεργειακή μετάβαση. Μια μετάβαση που, όπως είπε, από ευκαιρία για πράσινη ενέργεια μετατράπηκε σε «Ενεργειακή Ολιγαρχία». Τόνισε δε πως υπάρχει εναλλακτικός δρόμος, αρκεί να υπάρξει πολιτική βούληση.
Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε το κείμενο προτάσεων «Ενεργειακή Δημοκρατία» του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα, το οποίο περιλαμβάνει ολοκληρωμένη στρατηγική για δίκαιη ενεργειακή μετάβαση. Στόχος του σχεδίου είναι η ανατροπή της Ενεργειακής Ολιγαρχίας και η αντικατάστασή της από ένα μοντέλο Ενεργειακής Δημοκρατίας, με εργαλείο τις Ενεργειακές Κοινότητες και τη συμμετοχή πολιτών, μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της αυτοδιοίκησης.
Όπως υπογράμμισε, η εφαρμογή του σχεδίου μπορεί να οδηγήσει σε μείωση έως και 1.100 ευρώ ετησίως στο ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών. «Αν θέλουμε μπορούμε να το κάνουμε διαφορετικά. Εμείς έχουμε και τη γνώση και τη βούληση. Θέλουμε, ξέρουμε, μπορούμε», κατέληξε.
Οι επτά άξονες πολιτικής της «Ενεργειακής Δημοκρατίας»
Το κείμενο παρεμβάσεων του Ινστιτούτου προτείνει επτά άξονες δημόσιας πολιτικής:
1. Θεσμική αναγνώριση και ενδυνάμωση των Ενεργειακών Κοινοτήτων (ΕνΚοιν) ως ισότιμων φορέων της αγοράς ενέργειας, με πλήρη εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές οδηγίες και δικαιώματα πρόσβασης σε ηλεκτρικό χώρο.
2. Δημιουργία Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για τις ΕνΚοιν, με στόχο κάλυψη τουλάχιστον 15% της τελικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στην επόμενη πενταετία, ενεργή συμμετοχή 200.000 πολιτών και ένταξη 50.000 ευάλωτων νοικοκυριών.
3. Διεύρυνση δραστηριοτήτων πέραν της παραγωγής ΑΠΕ, όπως αποθήκευση ενέργειας, ηλεκτροκίνηση, απόκριση ζήτησης και συμμετοχικές ανακαινίσεις κλίμακας.
4. Ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης μέσω σχημάτων συλλογικής αυτοπαραγωγής και εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού, σε συνδυασμό με προγράμματα ανακαίνισης κτιρίων.
5. Ολοκληρωμένες λύσεις για ΟΤΑ και τοπικές οικονομίες, με στόχο την κάλυψη τουλάχιστον 20% των ενεργειακών αναγκών δημοτικών υποδομών μέσα στην επόμενη πενταετία, με έμφαση σε νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους.
6. Υποστήριξη του πρωτογενούς τομέα μέσω ΕνΚοιν αγροτικών συνεταιρισμών, για τη μείωση του ενεργειακού κόστους παραγωγής.
7. Ενίσχυση της ενεργειακής δημοκρατίας, της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης με ανοικτά δεδομένα, αποτελεσματική εποπτεία του ανταγωνισμού και ουσιαστική ανεξαρτητοποίηση θεσμών όπως η ΡΑΑΕΥ.