Η ασφάλεια των σιδηροδρόμων στην Ευρώπη αποτελεί «απόλυτη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα» για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως υπογράμμισε ο επίτροπος αρμόδιος για τις βιώσιμες Μεταφορές, Απόστολος Τζιτζικώστας, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η τοποθέτησή του έγινε τρία χρόνια μετά το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη και με αφορμή το πρόσφατο σιδηροδρομικό δυστύχημα στο 'Αδαμους της Ισπανίας.
Ο Απ. Τζιτζικώστας τόνισε ότι, πέρα από την ανάγκη απόδοσης δικαιοσύνης και διερεύνησης των ευθυνών. κάτι που αποτελεί αρμοδιότητα της Δικαιοσύνης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καθήκον να αντιμετωπίσει τα διαρθρωτικά προβλήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.
Όπως είπε, στόχος είναι οι ευρωπαϊκοί σιδηρόδρομοι να γίνουν πλήρως σύγχρονοι, ασφαλείς και αξιόπιστοι, όπως αξίζουν οι πολίτες της Ευρώπης.
Παρά τα τραγικά περιστατικά, ο σιδηρόδρομος παραμένει το ασφαλέστερο μέσο χερσαίας μεταφοράς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, τα μεγάλα σιδηροδρομικά δυστυχήματα στην Ευρώπη έχουν μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, από περίπου πέντε ετησίως στα τέλη της δεκαετίας του 1990 σε περίπου ένα τον χρόνο από το 2020.
Ο επίτροπος επισήμανε ότι «η ασφάλεια απαιτεί από κάθε εμπλεκόμενο φορέα να αναλαμβάνει πλήρως τις ευθύνες που απορρέουν από το ρόλο του», εξηγώντας το κανονιστικό πλαίσιο που έχει θεσπίσει η Επιτροπή για την ενίσχυση της ασφάλειας.
Η Ελλάδα και η διαδικασία επί παραβάσει
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο επίτροπος Μεταφορών στην Ελλάδα και το δυστύχημα των Τεμπών. Όπως ανέφερε, μόλις δύο ημέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του και αφού ενημερώθηκε πλήρως από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, προχώρησε άμεσα στην έναρξη διαδικασίας επί παραβάσει κατά της Ελλάδας για παραβιάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, λόγω μακροχρόνιων ελλείψεων στο ελληνικό σιδηροδρομικό σύστημα.
Η ελληνική κυβέρνηση, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει δεσμευθεί να ολοκληρώσει έως το τέλος του 2026 ένα πλήρως εκσυγχρονισμένο σιδηροδρομικό δίκτυο, βασισμένο στα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας.
Η πρόοδος, όπως είπε, εξελίσσεται σταθερά. Το καλοκαίρι του 2026 αναμένεται η παράδοση δύο νέων σύγχρονων τρένων για τη γραμμή Αθήνα–Θεσσαλονίκη, ενώ τα έργα ασφάλειας κατά μήκος της γραμμής προχωρούν με ταχείς ρυθμούς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί στενά την πρόοδο, παρέχοντας τεχνική υποστήριξη προς την Ελλάδα.
Η υπόθεση της Ισπανίας και οι νέες πρωτοβουλίες
Αναφερόμενος στην Ισπανία, ο επίτροπος Μεταφορών σημείωσε ότι οι έρευνες για το δυστύχημα στο 'Αδαμους βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη και είναι πρόωρο να εξαχθούν συμπεράσματα.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων (ERA) παρακολουθεί τη διαδικασία, ώστε να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία και η πλήρης συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Ο Επίτροπος υπογράμμισε επίσης τη σημασία της τεχνολογίας και της καινοτομίας για την πρόληψη ατυχημάτων, καλώντας τα κράτη-μέλη να εφαρμόσουν πλήρως προηγμένα συστήματα προστασίας, όπως το Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας (ERTMS), το οποίο προσφέρει σημαντικά οφέλη για την ασφάλεια.
Τέλος, ο Απ. Τζιτζικώστας ανακοίνωσε ότι στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει νέες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της εποπτείας της ασφάλειας, την αναθεώρηση του ρόλου του ERA και τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού συστήματος καταγραφής ατυχημάτων και περιστατικών.
Στόχος, όπως είπε, είναι η καλύτερη πρόληψη και η αποτελεσματικότερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών.
Κατέληξε επαναλαμβάνοντας ότι η ασφάλεια στους ευρωπαϊκούς σιδηροδρόμους αποτελεί «απόλυτη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα».