Ένα πρωτοποριακό ψηφιακό πλαίσιο επαλήθευσης ηλικίας τίθεται σε εφαρμογή για πρώτη φορά στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, με πρωτοβουλία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το έργο υλοποιείται σε συνέχεια του νόμου του Υπουργείου Υγείας και με τη συνδρομή του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, με στόχο την ουσιαστική προστασία των ανηλίκων και την ενίσχυση της δημόσιας υγείας.
Η νέα ευρωπαϊκή εφαρμογή, που παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το καλοκαίρι, αποσκοπεί στην αποτροπή πρόσβασης ανηλίκων σε προϊόντα καπνού, νικοτίνης —συμπεριλαμβανομένης της άτμισης— και αλκοόλ. Το σύστημα έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι απλό και προσβάσιμο, χωρίς να απαιτούνται εξειδικευμένες ψηφιακές δεξιότητες από αγοραστές ή πωλητές.
Η τεχνολογική αυτή λύση συμπληρώνει το πρόσφατο νομοθετικό πλαίσιο για τη δημόσια υγεία, ενισχύοντας την εφαρμογή του με σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία που αυξάνουν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.
Κεντρικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η πρόληψη της χρήσης προϊόντων καπνού, νικοτίνης και αλκοόλ από νέους, μέσα από πέντε άξονες δράσης: πρόληψη και προστασία ανηλίκων, αυστηρότερη εποπτεία της αγοράς, ρύθμιση νέων προϊόντων νικοτίνης, δημιουργία ψηφιακού μητρώου ελέγχου και ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και κυρώσεων.
Το νέο πλαίσιο θεσπίζει καθολική απαγόρευση πώλησης, προσφοράς και διάθεσης των συγκεκριμένων προϊόντων σε ανηλίκους, με την ευθύνη επαλήθευσης της ηλικίας να ανήκει στον πωλητή. Σε περίπτωση που δεν προσκομιστεί αποδεικτικό ηλικίας, η συναλλαγή δεν μπορεί να προχωρήσει.
«Η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επίλυση πραγματικών κοινωνικών προβλημάτων κι αυτή είναι η ομορφιά της. Υπό τον συντονισμό του Υπουργού Επικρατείας, άκη Σκέρτσου και σε στενή συνεργασία με τα Υπουργεία Υγείας και Προστασίας του Πολίτη, υλοποιούμε ένα συνεκτικό ψηφιακό πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων. Με το alto.gov.gr διασφαλίζουμε για πρώτη φορά την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς προϊόντων καπνού, άτμισης και αλκοόλ, ενισχύοντας τον στοχευμένο έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές.
Παράλληλα, μέσω της πλατφόρμας events.gov.gr θεσπίζουμε ένα σαφές και διαφανές πεδίο για τη δήλωση ιδιωτικών εκδηλώσεων με συμμετοχή ανηλίκων, περιορίζοντας φαινόμενα καταστρατήγησης και διευκολύνοντας τους ελέγχους. Επιπλέον, η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας μέσω του Kids Wallet και Gov.gr Wallet εισάγει μια ασφαλή και αξιόπιστη διαδικασία, που περιορίζει ουσιαστικά την πρόσβαση ανηλίκων σε επιβλαβή προϊόντα, χωρίς περιττή έκθεση προσωπικών δεδομένων.
Η ίδια προσέγγιση θα επεκταθεί και στις διαδικτυακές αγορές, μετά από ένα διάστημα προσαρμογής των επιχειρήσεων. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που ήρθε για να μείνει, ώστε να διαμορφώσουμε ένα πιο ασφαλές περιβάλλον για τα παιδιά μας και για αυτό απαιτείται η στήριξη όλων μας», δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου κατά την παρουσίαση του Οδικού Χάρτη και Επιχειρησιακού Σχεδίου για την Καθολική Εφαρμογή της Απαγόρευσης Πώλησης Καπνικών και Αλκοόλ σε Ανήλικους.
Πώς λειτουργεί η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας
Η καινοτομία του προγράμματος βασίζεται στην εισαγωγή ψηφιακού συστήματος επαλήθευσης ηλικίας μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και Kids Wallet. Στα σημεία λιανικής, ο πωλητής επιλέγει την απαιτούμενη ηλικιακή ομάδα και εμφανίζει ένα QR code, το οποίο ο αγοραστής σαρώνει για να κοινοποιήσει το πιστοποιητικό επιβεβαίωσης ηλικίας.
Το σύστημα ενημερώνει τον πωλητή με πράσινη ή κόκκινη ένδειξη, χωρίς να αποκαλύπτει την ακριβή ηλικία του αγοραστή, εξασφαλίζοντας αξιοπιστία, ταχύτητα και προστασία προσωπικών δεδομένων.
Η χρήση των ψηφιακών εργαλείων αναμένεται να περιορίσει σημαντικά την πρόσβαση ανηλίκων σε απαγορευμένα προϊόντα και να διευκολύνει την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου.
Νέο ψηφιακό οικοσύστημα εποπτείας
Το πλαίσιο περιλαμβάνει αυστηρές ρυθμίσεις για την είσοδο ανηλίκων σε χώρους διασκέδασης. Η πρόσβαση σε αμιγώς μπαρ και νυχτερινά κέντρα απαγορεύεται, ενώ εξαιρέσεις για ιδιωτικές εκδηλώσεις επιτρέπονται μόνο σε οριοθετημένους χώρους, εκτός ωραρίου λειτουργίας και μετά από δήλωση στην πλατφόρμα events.gov.gr.
Κεντρικό εργαλείο εποπτείας αποτελεί το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων (alto.gov.gr), στο οποίο υποχρεωτικά θα εγγραφούν όλες οι επιχειρήσεις και τα σημεία πώλησης προϊόντων καπνού, αλκοόλ και συναφών ειδών. Η εγγραφή θα επιτρέπει την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς, τη στοχευμένη εποπτεία και τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Μετά την εγγραφή, κάθε επιχείρηση θα λαμβάνει έγγραφο με QR code για ταχύτερους και αξιόπιστους ελέγχους. Η προθεσμία εγγραφής στο alto.gov.gr λήγει στις 16 Απριλίου 2026.
Το νέο ψηφιακό οικοσύστημα, συνδυάζοντας τα εργαλεία Gov.gr Wallet, Kids Wallet, alto.gov.gr και events.gov.gr, φιλοδοξεί να μετασχηματίσει την εφαρμογή της νομοθεσίας σε έναν καθημερινό, αποτελεσματικό μηχανισμό, ενισχύοντας την προστασία των ανηλίκων και της δημόσιας υγείας.