Ένα λογικό ερώτημα που τέθηκε με αρκετή καθυστέρηση βρίσκεται πίσω από την ανάπτυξη του «Κένταυρου», του πρώτου επιτυχημένου ελληνικού αντί-drone συστήματος (C-UAS).
Την αποκάλυψη έκανε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, κατά τη διάρκεια της χθεσινής ομιλίας του στο συνέδριο «Ελλάδα 2030», όπου περιέγραψε τις διεργασίες που οδήγησαν στην ανάπτυξη του εγχώριου C-UAS.
Πέραν της πασίδηλης ανάγκης ανάπτυξης της ελληνικής αμυντικής καινοτομίας και της διασύνδεσής της με τις επιχειρησιακές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων -την ώρα που χώρες φιλικές όπως το Ισραήλ ή εχθρικές όπως η Τουρκία βρίσκονται πολύ μπροστά στον τομέα αυτό, ένα απλό ερώτημα λειτούργησε ως καταλύτης.
«Το σύστημα αυτό δεν δημιουργήθηκε ως μία παραγγελία. Δημιουργήθηκε ως ένα ερώτημα», σημείωσε ο κ. Δένδιας. Και πρόσθεσε: «Ποιο ήταν το ερώτημα; Πώς αντιμετωπίζω σμήνη drones συγκεκριμένης τεχνολογίας προερχόμενα από χώρα (σ.σ. Τουρκία) η οποία απειλεί την Ελλάδα; Αυτό ήταν το ερώτημα».
Όπως εξήγησε ο υπουργός, το ερώτημα τέθηκε από το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) στο εγχώριο αμυντικό οικοσύστημα, που περιλαμβάνει και την Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία (ΕΑΒ).
Το αυτοχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα που έφτασε στο πεδίο
Η ιστορία του «Κένταυρου» έχει ενδιαφέρον. Το αντι-drone σύστημα ξεκίνησε ως ένα αυτοχρηματοδοτούμενο ερευνητικό πρόγραμμα της ΕΑΒ το 2019 και το 2023 πέρασε στη γραμμή παραγωγής.
Ο «Κένταυρος» τοποθετήθηκε στις φρεγάτες «Ύδρα» (F-452) και «Ψαρά» (F-454), αμφότερες τύπου MEKO 200HN, οι οποίες επιχείρησαν το 2024 στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν στο πλαίσιο των «Ασπίδων», της ευρωπαϊκής αποστολής που είχε ως στόχο την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και τη συνοδεία εμπορικών πλοίων.
Οι ελληνικές φρεγάτες κατέρριψαν τουλάχιστον τρία drones των προερχόμενων από την Υεμένη ανταρτών Χούθι, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων τον «Κένταυρο». Μετά την επιτυχημένη δοκιμή του επί του πεδίου, το αντι-drone -ως αξιόμαχο όπως το χαρακτήρισε ο κ. Δένδιας- εντάχθηκε στον τακτικό εξοπλισμό του Πολεμικού Ναυτικού (ΠΝ).
ΕΛΚΑΚ
Το νεοσύστατο ΕΛΚΑΚ ενέταξε τον «Κένταυρο» στα προγράμματά του, χρηματοδοτώντας τη ναυτική του έκδοση και για τις τέσσερις φρεγάτες MEKO-200HN («Σπέτσαι» και «Σαλαμίς» οι άλλες δύο), καθώς και για την αυτοτελή περεταίρω εξέλιξη του.
Ο «Κένταυρος» τοποθετήθηκε και στην «ΈΛΛΗ», την πρώτη της κλάσης των φρεγατών τύπου S του ΠΝ. Τον Απρίλιο, η φρεγάτα είχε πλεύσει στην Κύπρο αντικαθιστώντας την «Ψαρά», στο πλαίσιο της προστασίας που παρείχε η Ελλάδα στη Μεγαλόνησο μετά τις επιθέσεις με drones που δέχθηκε ύστερα από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
«Κούμπωμα» στο Barak
Ακόμα, ο «Κένταυρος» δοκιμάστηκε και σε επίγεια συστήματα, όπως το BARAK-MX. Το επιτυχές «κούμπωμα» του ελληνικού αντι-drone στο ισραηλινό σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας, προσφέρει τη δυνατότητα συνδυαστικής χρήσης της φυσικής καταστροφής του στόχου (Hard Kill) αλλά και της ηλεκτρονικής εξουδετέρωσής του (Soft Kill) αναλόγως της απειλής που αντιμετωπίζει.
Η εξέλιξη είναι σημαντική για δύο λόγους. Αφενός, διότι αυτό το υπόδειγμα αναμένεται να συλειτουργήσει και στον ελληνικό θόλο, την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Αφετέρου, γιατί δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ ΕΑΒ και Israel Aerospace Industries (IAI), οι οποίες μπορούν να προσφέρουν ένα «κοινό» προϊόν στην παγκόσμια αμυντική αγορά.
Επιπλέον, η Αθήνα ενέταξε το αντι-drone σύστημα στον κατάλογο των εξοπλιστικών της προγραμμάτων στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κανονισμού SAFE, ενώ Κύπρος, Βουλγαρία και άλλες χώρες εξέφρασαν ενδιαφέρον για την απόκτησή του.
Τρίτο εργοστάσιο drone
Κατά τα λοιπά, ο κ. Δένδιας αξιοποίησε την παρέμβαση για να παρουσιάσει συνολικά την προσπάθεια ανάπτυξης των ελληνικών δυνατοτήτων στον χώρο των drones και του σύγχρονου πολέμου.
Τις επόμενες μέρες, όπως ανακοίνωσε, θεμελιώνεται στη Μαλακάσα η τρίτη και μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής drones των Ενόπλων Δυνάμεων. Οι έτερες δύο βρίσκονται σε Μενίδι και Ξάνθη, το 306 Εργοστάσιο Βάσης Τηλεπικοινωνιών (306 ΕΒΤ) και το 316 Συνεργείο Περιοχής Τεχνικού (316 ΣΠΤ) αντίστοιχα.
Οπωσδήποτε, μείζονος σημασίας είναι η ετήσια δυνατότητα παραγωγής που έχουν τα εργοστάσια παραγωγής drones. Και τούτο, καθώς σε περιπτώση πολεμικών επιχειρήσεων προσδιορίζουν τη δυνατότητα των Ένοπλων Δυνάμεων να διεξάγουν σύγχρονες και ασύμμετρες επιχειρήσεις «κορεσμού» της (όποιας) αντίπαλης αεράμυνας.
Τέλος, ο κ. Δένδιας γνωστοποίησε ότι τον Ιούλιο εγκαινιάζεται η πρωτη σχολή εκπαίδευσης πιλότων drones κατηγορίας ΙΙ και ΙΙΙ, δηλαδή των μεγαλύτερων μη επανδρωμένων αεροχημάτων.
Ο στόχος, σύμφωνα με τον κ. Δένδια, είναι η ενσωμάτωση αυτής της γνώσης στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, οι οποίες επιδιώκουν να εισέλθουν με δυναμικό βηματισμό σε ένα διαρκώς μεταλλασσόμενο και απαιτητικό πεδίο.