Για πρώτη φορά, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι πλατφόρμες βίντεο ξεπερνούν σε παγκόσμιο επίπεδο τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης ως βασικές πηγές πληροφόρησης, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Ινστιτούτου Reuters για τη Μελέτη της Δημοσιογραφίας.
«Το 2026 σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο: για πρώτη φορά, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι πλατφόρμες βίντεο θα ξεπεράσουν άλλες πηγές ειδήσεων και θα γίνουν το βασικό μέσο πρόσβασης των ανθρώπων στις ειδήσεις παγκοσμίως», αναφέρει ο Τζιμ Ίγκαν, επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης.
Η ετήσια αυτή έκθεση για τις ψηφιακές ειδήσεις, που συνδέεται με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, θεωρείται σημείο αναφοράς για την ανάλυση των μετασχηματισμών στα μέσα ενημέρωσης. Τα ευρήματα βασίζονται σε διαδικτυακές έρευνες της YouGov, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε σχεδόν 100.000 άτομα από 48 χώρες.
Η άνοδος των κοινωνικών δικτύων ως κύρια πηγή ενημέρωσης
Το 54% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι χρησιμοποίησαν πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και βίντεο για να ενημερωθούν την εβδομάδα πριν από την έρευνα. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 56% αν συμπεριληφθούν και τα chatbots με τεχνητή νοημοσύνη, όπως το ChatGPT.
Αντίθετα, η τηλεόραση συγκεντρώνει 52%, οι ιστότοποι και εφαρμογές ειδήσεων 51%, ενώ το ραδιόφωνο περιορίζεται στο 21%. Η μετατόπιση αυτή δεν είναι νέα· σε αρκετές χώρες, τα κοινωνικά δίκτυα είχαν ήδη καταστεί κυρίαρχες πηγές ενημέρωσης τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, για πρώτη φορά ο μέσος όρος των αγορών που μελετήθηκαν δείχνει σαφή υπεροχή των ψηφιακών πλατφορμών.
Οι χώρες στις οποίες οι ιστότοποι και οι εφαρμογές ειδησεογραφικών μέσων παραμένουν πιο δημοφιλείς βρίσκονται σχεδόν όλες στην Ευρώπη. Σε παγκόσμια κλίμακα, τρεις στους δέκα ερωτηθέντες δηλώνουν ότι ενημερώνονται κυρίως μέσω κοινωνικών δικτύων και βίντεο, ποσοστό που ανεβαίνει στο 50% για την ηλικιακή ομάδα 18-24 ετών.
Η δημογραφική διάσταση και οι επιπτώσεις στα μέσα
Η τηλεόραση εξακολουθεί να κυριαρχεί μόνο στις ηλικίες 45-54 και άνω των 55 ετών. Αντίθετα, οι ιστότοποι και οι εφαρμογές των παραδοσιακών μέσων δεν αποτελούν πλέον την κύρια πηγή ενημέρωσης για καμία ηλικιακή ομάδα.
Όπως επισημαίνει ο Ίγκαν, όλα αυτά «έχουν προφανείς συνέπειες για την ικανότητα» των μέσων ενημέρωσης «να προσεγγίζουν το κοινό και να δημιουργούν έσοδα». Το συμπέρασμα αυτό υπογραμμίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος της ενημέρωσης στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα.