Ανατροπή στις γονικές παροχές: Δικαστήριο ακυρώνει φόρους της ΑΑΔΕ

Νέα ανατροπή στις γονικές παροχές και συγκεκριμένα στους χρόνους υποβολής της δήλωσης της συναλλαγής, επέρχεται με απόφαση δικαστηρίου, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την ακύρωση φόρων που έχουν επιβληθεί για διαδικαστικούς λόγους.

Το δικαστήριο έκρινε ότι η υποβολή της δήλωσης χρηματικής γονικής παροχής μπορεί να γίνει και πριν τη μεταφορά του ποσού και να ισχύσει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ, ενώ η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ προβλέπει το αντίθετο, ότι η υποβολή της δήλωσης πρέπει να γίνει ταυτόχρονα ή μετά τη μεταβίβαση του ποσού.

Συγκεκριμένα, ως προς την προθεσμία υποβολής της δήλωσης φόρου γονικής παροχής – δωρεάς και για να ισχύσει το αφορολόγητο, η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ προβλέπει πως σε περίπτωση που για τη δωρεά ή τη γονική παροχή συντάσσεται συμβολαιογραφικό έγγραφο, η δήλωση υποβάλλεται πριν από την κατάρτιση του συμβολαίου.

Στην περίπτωση που δεν συντάσσεται συμβόλαιο, η δήλωση υποβάλλεται μέσα σε 6 μήνες από την παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς ή της γονικής παροχής.

Η κρίση του δικαστηρίου

Η υπόθεση της φορολόγησης των γονικών παροχών και των δωρεών από γονείς παππούδες προς τέκνα και εγγόνια έχει εξελιχθεί σε γρίφο, καθώς αρκετές περιπτώσεις φτάνουν στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών και κατόπιν στα δικαστήρια, με τις περισσότερες να αφορούν τυπικούς λόγους ως προς τις ημερομηνίες δήλωσης.

Μια σχετική υπόθεση εκδικάστηκε από δικαστήριο, το οποίο δικαίωσε τον φορολογούμενο και ακύρωσε την επιβολή του φόρου δωρεάς, που επιδίκασε η Δ.Ο.Υ. και επικύρωσε η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών.

Ειδικότερα, το Διοικητικό Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης με την υπ. αρ. 1703/2025 απόφασή του, που δημοσιεύτηκε στις 9 Ιανουαρίου 2026 εξέτασε την προσφυγή πολίτη κατά της ΑΑΔΕ, με αντικείμενο την επιβολή φόρου ύψους 7.700 ευρώ για γονική παροχή χρηματικού ποσού 77.000 ευρώ, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για αγορά πρώτης κατοικίας.

Ο προσφεύγων είχε υποβάλει άτυπη δήλωση φόρου γονικής παροχής στις 21.01.2022, ενώ η τραπεζική μεταφορά του ποσού από τον πατέρα του πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες αργότερα, στις 28.01.2022. 

Η ΔΟΥ Θεσσαλονίκης θεώρησε ότι επειδή η μεταφορά έγινε μετά την υποβολή της δήλωσης, δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για την απαλλαγή των 800.000 ευρώ και επέβαλε φόρο 10%.

Μάλιστα η εφορία θεώρησε ότι, επειδή η δήλωση υποβλήθηκε πριν από τη μεταφορά του ποσού, η δήλωση αφορούσε άλλο ποσό που έγινε προγενέστερα.

Ο προσφεύγων υποστήριξε ότι η γονική παροχή έγινε αποκλειστικά για την αγορά συγκεκριμένου ακινήτου, ότι η χρονική ακολουθία ήταν απολύτως εύλογη και ότι η μεταφορά των χρημάτων συνδέεται άμεσα με τη δήλωση και το πωλητήριο συμβόλαιο.

Το Δικαστήριο έκρινε ότι:

• Η μεταφορά των χρημάτων, παρότι μεταγενέστερη της δήλωσης, έγινε σε πολύ σύντομο και εύλογο χρονικό διάστημα.
  Η χρήση των χρημάτων για την αγορά του συγκεκριμένου ακινήτου αποδεικνύεται πλήρως.
• Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ (Ε2077/2022) δεν έχει δεσμευτική ισχύ «καθόσον αποτελεί εσωτερικό έγγραφο οδηγιών και πρακτικών παραδειγμάτων και όχι κανονιστική πράξη θεσπίζουσα κανόνες δικαίου».
• Η απαλλαγή των 800.000€ εφαρμόζεται, αφού πληρούνται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις του νόμου.

Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση της ΔΕΔ και την πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου, αποφαινόμενο ότι δεν οφείλεται φόρος για τη συγκεκριμένη γονική παροχή.

Δωρεά για αγορά ακινήτου

Σε κάθε περίπτωση, αυτό που ισχύει πέραν κάθε αμφισβήτησης είναι πως για κάθε κατηγορία δωρεάς, οι φορολογούμενοι πρέπει να φυλάσσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, ενώ όπως έχει προκύψει από  αποφάσεις της ΔΕΔ, η εφορία δεν αποδέχεται ως δικαιολογία, ισχυρισμούς ότι η τράπεζα για κάποιο λόγο, δεν δίδει αντίγραφο του παραστατικού της συναλλαγής.

Εν προκειμένου, σχετικά με τη χρηματική δωρεά, με σκοπό την αγορά ακινήτου, η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει, τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί.

Ειδικότερα, για τις χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με σκοπό την αγορά ακινήτου από τον δωρεοδόχο/τέκνο με μεταφορά χρημάτων στο λογαριασμό του πωλητή/κατασκευαστή/εργολάβου /ή κατάθεση τραπεζικής επιταγής η ΑΑΔΕ τονίζει πως τα δικαιολογητικά που μπορεί να ζητηθούν από τον έλεγχο είναι:

• Το συμβολαιογραφικό έγγραφο ή άλλη συμφωνία των μερών, εφόσον ο τρόπος καταβολής του ποσού (μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ή έκδοση τραπεζικής επιταγής) προκύπτουν από αυτό.
• Το αποδεικτικό μεταφοράς του ποσού μεταξύ των λογαριασμών, ενώ σε περίπτωση τραπεζικής επιταγής, τα αντίγραφα του σώματος της επιταγής και της αναλυτικής κίνησης (extrait) του λογαριασμού από την οποία τροφοδοτήθηκε η τραπεζική επιταγή.
• Το αντίγραφο του καταθετηρίου αυτής ή αντίγραφο της αναλυτικής κίνησης (extrait) του λογαριασμού κατάθεσης.