Με αντίποινα κατά των ευρωπαϊκών χωρών εάν η ΕΕ ευνοήσει εγχώριους κατασκευαστές όπλων στο πλαίσιο μιας προσπάθειας επανεξοπλισμού της ηπείρου απειλούν οι ΗΠΑ. Σε παρέμβασή τους στο πλαίσιο διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναθεώρηση της Οδηγίας του 2009 περί αμυντικών προμηθειών, Πεντάγωνο και Στέιτ Ντιπάρτμεντ ξεκαθαρίζουν ότι αντιτίθενται σε κάθε αλλαγή που θα περιορίζει τη συμμετοχή της αμερικανικής βιομηχανίας σε διαγωνισμούς κρατών-μελών.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να μειώσει τη μακροχρόνια εξάρτηση της Ένωσης από αμερικανικά οπλικά συστήματα — από τα F-35 έως τα Patriot — ενόψει αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων και πιθανής σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Η ΕΕ ήδη ευνοεί τοπικές εταιρείες σε προγράμματα όπως το SAFE, ύψους 150 δισ. ευρώ, που αφορά δάνεια για την αγορά όπλων, καθώς και για αγορές οπλικών συστημάτων από την Ουκρανία μέσω του πρόσφατα συμφωνηθέντος δανείου 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού μόνο εφόσον τουλάχιστον το 65% της αξίας του προέρχεται από την Ευρώπη.
Η επικείμενη αναθεώρηση της Οδηγίας, που αναμένεται το τρίτο τρίμηνο, θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο η ΕΕ είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε πιο δεσμευτική στρατηγική βιομηχανικής αυτονομίας — και για το πώς θα αντιδράσει η Ουάσιγκτον σε μια τέτοια στροφή.
Έντονη αντίδραση από ΗΠΑ στο «Buy European»
Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ εξέφρασε την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών αμυντικών βιομηχανιών στην ευρωπαϊκή αγορά και προειδοποίησε ότι κάτι τέτοιο θα προκαλούσε αμοιβαία αντίδραση.
Όπως αναφέρει το Politico, η αμερικανική κυβέρνηση διατύπωσε τις έως τώρα μη δημοσιοποιημένες αυτές θέσεις σε συμβολή της σε διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής νωρίτερα αυτόν τον μήνα, αφότου το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ ζήτησε από κυβερνήσεις και βιομηχανία σχόλια σχετικά με τους ευρωπαϊκούς κανόνες προμηθειών οπλικών συστημάτων.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται σθεναρά σε οποιεσδήποτε αλλαγές στην Οδηγία που θα περιόριζαν τη δυνατότητα της αμερικανικής βιομηχανίας να υποστηρίζει ή να συμμετέχει με οποιονδήποτε τρόπο σε εθνικές αμυντικές προμήθειες κρατών-μελών της ΕΕ», ανέφερε η αμερικανική κυβέρνηση.
«Προστατευτικές και αποκλειστικές πολιτικές που εξωθούν αμερικανικές εταιρείες εκτός αγοράς — τη στιγμή που οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες εξακολουθούν να ωφελούνται σημαντικά από την πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ — αποτελούν λανθασμένη πορεία δράσης», πρόσθεσε.
Υπενθυμίζουμε πως οι ΗΠΑ έχουν καλέσει την Ευρώπη να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες, ωστόσο όπως δείχνει η αντίδραση της Ουάσιγκτον, αυτή η προσπάθεια θα πρέπει να συνδυαστεί με κέρδη των αμερικανικών αμυντικών εταιρειών.
Τα αντίποινα με τα οποία απειλούν οι ΗΠΑ
«Εάν μέτρα προτίμησης υπέρ της Ευρώπης εφαρμοστούν στις εθνικές νομοθεσίες προμηθειών των κρατών-μελών, οι Ηνωμένες Πολιτείες πιθανόν να επανεξετάσουν όλες τις υφιστάμενες γενικές εξαιρέσεις και παρεκκλίσεις από τους νόμους ‘Buy American’ που προβλέπονται στο πλαίσιο ή σε συνάρτηση με τις [Αμοιβαίες Συμφωνίες Αμυντικών Προμηθειών]», ανέφερε το Υπουργείο Άμυνας.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να κλείσουν την πρόσβαση σε ευρωπαϊκές εταιρείες. Υπενθυμίζουμε πως 19 από τις 27 χώρες της ΕΕ έχουν υπογράψει συμφωνίες με την Ουάσιγκτον, οι οποίες επιτρέπουν σε ευρωπαϊκές εταιρείες να διεκδικούν ορισμένες συμβάσεις του Πενταγώνου.
«Στη συνέχεια, οποιεσδήποτε μελλοντικές εξαιρέσεις θα εξετάζονται κατά περίπτωση και μόνο όταν κρίνεται απαραίτητο για τη στήριξη της διαλειτουργικότητας και της τυποποίησης του ΝΑΤΟ», υπογράμμισαν οι ΗΠΑ.
Παρότι το Πεντάγωνο προμηθεύεται υλικό κυρίως από αμερικανικές εταιρείες, ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όπως η ιταλική Leonardo και η σουηδική Saab πωλούν επίσης στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, μια ρήτρα «Buy European» στις εθνικές προμήθειες θα ήταν αντίθετη στις δεσμεύσεις της ΕΕ στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ-ΕΕ που υπεγράφη το περασμένο καλοκαίρι, βάσει της οποίας η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να αγοράσει περισσότερα αμερικανικά όπλα.
«Η διατύπωση προτίμησης υπέρ της Ευρώπης έχει ήδη ενσωματωθεί σε προγράμματα της ΕΕ, αλλά η συμπερίληψή της στην Οδηγία θα αποτελούσε σημείο καμπής ως προς την επίδρασή της στους κυρίαρχους, εθνικούς προϋπολογισμούς των κρατών-μελών», ανέφερε η κυβέρνηση Τραμπ.