Ο Κιρ Στάρμερ ανέλαβε την πρωθυπουργία τον Ιούλιο του 2024 με την υπόσχεση να αποκαταστήσει τη σταθερότητα έπειτα από την περίοδο διαδοχικών αλλαγών ηγεσίας στους Τόρις. Ωστόσο, μήνες μετά, οι φωνές που ζητούν την παραίτησή του πληθαίνουν, υποδηλώνοντας νέα αναταραχή στην πολιτική σκηνή του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το εμβληματικό βρετανικό σύνθημα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου «Keep calm and carry on» δείχνει να έχει χάσει τη δύναμή του. Από το δημοψήφισμα για το Brexit μέχρι σήμερα, έξι πρωθυπουργοί έχουν διαδεχθεί ο ένας τον άλλον, ενώ οι πρόσφατες τοπικές εκλογές υπήρξαν καταστροφικές για το κυβερνών Εργατικό Κόμμα, φέρνοντας τον Στάρμερ σε δύσκολη θέση.
Από το 1979 έως το 2016, οι Βρετανοί είχαν γνωρίσει μόλις πέντε πρωθυπουργούς, ανάμεσά τους τη Μάργκαρετ Θάτσερ και τον Τόνι Μπλερ, που παρέμειναν στην εξουσία επί δεκαετίες. Ο ιστορικός Anthony Sheldon συνοψίζει την κατάσταση λέγοντας πως ο Στάρμερ «δεν θα μείνει. Το μόνο ζήτημα είναι πότε θα φύγει και πώς».
Περισσότεροι από 80 βουλευτές του Εργατικού Κόμματος κάλεσαν τον πρωθυπουργό να παραιτηθεί, ενώ τέσσερις υφυπουργοί υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Το κόμμα εμφανίζεται βαθιά διχασμένο σχετικά με το μέλλον της ηγεσίας του.
Η εσωκομματική πίεση και η πολιτική αστάθεια
Οι υποστηρικτές του Στάρμερ ζητούν ψυχραιμία και ενότητα. Ο υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι τόνισε ότι «μία παρατεταμένη αποσταθεροποίηση δεν είναι προς το συμφέρον της Μεγάλης Βρετανίας», ενώ ο υπουργός Στέγης Στιβ Ριντ προειδοποίησε ότι «η αστάθεια έχει συνέπειες στη ζωή των ανθρώπων».
Ο Anthony Seldon αποδίδει την πολιτική αναταραχή στην ανυπομονησία των βουλευτών, τους οποίους χαρακτηρίζει «δυσανεκτικούς» και «ευέξαπτους». Ο πολιτικός σχολιαστής Matthew Syed δήλωσε στο BBC πως το Ηνωμένο Βασίλειο «γίνεται μη κυβερνήσιμο», επισημαίνοντας ότι η συνεχής αμφισβήτηση της ηγεσίας δυσχεραίνει τη λήψη δύσκολων, αλλά αναγκαίων αποφάσεων.
Η οικονομία ως πυρήνας της κρίσης
Ο πολιτικός επιστήμονας Tony Travers του London School of Economics συνδέει την πολιτική αστάθεια με τη στασιμότητα της οικονομίας. Όπως εξηγεί, «με ανάπτυξη 0%-1% ετησίως, οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να μειώσουν φόρους ή να αυξήσουν δαπάνες».
Παρά τις υποσχέσεις του Στάρμερ για ανάκαμψη, η οικονομία παραμένει ασθενής, κάτι που, σύμφωνα με τον Travers, έχει τις ρίζες του στην κρίση του 2008, το Brexit και την πανδημία.
Απογοήτευση και φόβοι για άνοδο του λαϊκισμού
Στους δρόμους του Λονδίνου, η απογοήτευση είναι εμφανής. Πολλοί πολίτες δηλώνουν πως ο Στάρμερ «δεν βρίσκεται πλέον στο ύψος της αποστολής του». Ο Anand Menon, διευθυντής του Changing Europe, προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη αστάθεια ενδέχεται να ενισχύσει τις λαϊκιστικές δυνάμεις ενόψει των εκλογών του 2029.
Το κόμμα Reform UK του Νάιτζελ Φαράζ κατέγραψε σημαντικά κέρδη στις πρόσφατες τοπικές εκλογές, κερδίζοντας έδρες εις βάρος τόσο των Τόρις όσο και των Εργατικών.
Ο Menon σημειώνει ότι η Βρετανία δεν αποτελεί εξαίρεση στην Ευρώπη, καθώς «πολλοί παράγοντες αυτής της αστάθειας είναι κοινοί με χώρες όπως η Γαλλία: απογοήτευση από τη στασιμότητα και τις συνέπειες της παγκοσμιοποίησης».