Σημαντικές αλλαγές στον αντισεισμικό σχεδιασμό και ενίσχυση της ασφάλειας των κατασκευών στην Ελλάδα φέρνει ο νέος Σεισμικός Χάρτης, που εκπονήθηκε από την Ερευνητική Μονάδα Εδαφοδυναμικής και Γεωτεχνικής Σεισμικής Μηχανικής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ. Η πρωτοβουλία αυτή ευθυγραμμίζεται με τον αναθεωρημένο ευρωπαϊκό κανονισμό Ευρωκώδικα 8 (EC8), ο οποίος καθορίζει τα πρότυπα για τον αντισεισμικό σχεδιασμό, τη μελέτη, την αποτίμηση και την ενίσχυση κτιρίων και τεχνικών έργων σε όλη την Ευρώπη.
Οι νέες προδιαγραφές είναι αυστηρότερες και στοχεύουν στην επίτευξη υψηλότερων επιπέδων ασφάλειας, με κύριο ζητούμενο την προστασία της ανθρώπινης ζωής μέσω της αποφυγής κατάρρευσης των κτιρίων. Η ομάδα του ΑΠΘ, υπό τον ομότιμο καθηγητή και αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Σεισμικής Μηχανικής Κυριαζή Πιτιλάκη, υπέβαλε επισήμως την πρόταση του Νέου Σεισμικού Χάρτη και του Εθνικού Προσαρτήματος στον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) και στον Ελληνικό Οργανισμό Τυποποίησης (ΕΛΟΤ), τον αρμόδιο φορέα για τους Ευρωκώδικες.
Με βάση τον προτεινόμενο χάρτη, η Ελλάδα χωρίζεται πλέον σε πέντε σεισμικές ζώνες αντί για τρεις, όπως ίσχυε έως σήμερα. Η νέα κατάταξη επιτρέπει ακριβέστερη αποτύπωση της σεισμικής επικινδυνότητας, λαμβάνοντας υπόψη και την πληθυσμιακή πυκνότητα κάθε περιοχής.
Αναθεώρηση του Ευρωκώδικα και νέες προδιαγραφές
«Ο Ευρωκώδικας 8 βρίσκεται στην τελική φάση της αναμόρφωσης, αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή σε δύο χρόνια, ενσωματώνει τη νέα γνώση που έχει αποκτηθεί τις τελευταίες δεκαετίες, είναι γενικά πιο αυστηρός, περιορίζει τις αβεβαιότητες και προσφέρει αυξημένα επίπεδα ασφάλειας», δηλώνει ο κ. Πιτιλάκης.
Ο νέος χάρτης αφορά τόσο τον σχεδιασμό νέων κτιρίων όσο και την αποτίμηση και ενίσχυση υφιστάμενων κατασκευών, το 80%-90% των οποίων έχει ανεγερθεί με παλαιότερους κανονισμούς ή χωρίς κανονισμό, πριν το 1960. «Το επίπεδο αντισεισμικής ασφάλειας μιας κατασκευής του 1960 είναι σαφώς υποδεέστερο από εκείνο μιας αντίστοιχης του 2000 και ακόμη περισσότερο μιας που θα γίνει το 2030», σημειώνει ο καθηγητής, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ενίσχυσης των παλαιών κτιρίων.
Η επιστημονική βάση του νέου χάρτη
Ο υφιστάμενος σεισμικός χάρτης (ΕΑΚ2003) βασίζεται σε δεδομένα προ τριακονταετίας. Αντίθετα, ο νέος χάρτης στηρίζεται στο ευρωπαϊκό μοντέλο εκτίμησης σεισμικής επικινδυνότητας ESHM20, το οποίο αναπτύχθηκε με τη συμμετοχή κορυφαίων ερευνητικών κέντρων της Ευρώπης, μεταξύ αυτών και του ΑΠΘ. Το μοντέλο ενσωματώνει δεδομένα από περισσότερους από 55.000 σεισμούς, επεξεργασμένα με ενιαίο και σύγχρονο τρόπο, εξασφαλίζοντας επιστημονική συνέπεια και ακρίβεια.
«Ο σεισμός δεν αναγνωρίζει σύνορα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Πιτιλάκης, σημειώνοντας ότι το μοντέλο ESHM20 χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελεί τη βάση για τα Εθνικά Προσαρτήματα όλων των κρατών-μελών της Ε.Ε.
Οι βασικές αλλαγές και οι νέες ζώνες
Ο νέος χάρτης μεταβαίνει από τρεις σε πέντε σεισμικές ζώνες, δίνοντας έμφαση στις πυκνοκατοικημένες περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης. Ο σχεδιασμός πλέον δεν βασίζεται μόνο στη μέγιστη εδαφική επιτάχυνση (PGA), αλλά σε δύο φασματικές τιμές επιτάχυνσης που αποτυπώνουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη σεισμική συμπεριφορά των κατασκευών.
Οι τιμές σχεδιασμού κυμαίνονται από 0.13g στη Ζώνη 1 (χαμηλή επικινδυνότητα) έως 0.37g στη Ζώνη 5 (υψηλή επικινδυνότητα). Η περιοχή του Κορινθιακού κόλπου και η Δυτική Πελοπόννησος εντάσσονται πλέον στην υψηλότερη ζώνη, όπως και τα Ιόνια νησιά. Η Θεσσαλονίκη κατατάσσεται σε μέση προς υψηλή ζώνη, ενώ η Αλεξανδρούπολη εντάσσεται στη Ζώνη 2, λαμβάνοντας υπόψη τη γεωστρατηγική της σημασία.
Η Αττική χωρίζεται σε τρεις ζώνες, λόγω της γεωλογικής και σεισμικής διαφοροποίησης των περιοχών της. «Ο μηχανικός, εκτιμώντας το είδος του εδάφους και τη ζώνη, μπορεί να υπολογίσει με ασφάλεια τα σεισμικά φορτία σχεδιασμού», εξηγεί ο κ. Πιτιλάκης.
Οικονομικές επιπτώσεις και κόστος
Η μελέτη του ΑΠΘ περιλαμβάνει εκτίμηση της σεισμικής διακινδύνευσης για περίπου 3,2 εκατομμύρια κτίρια κατοικίας σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Υπολογίζεται ότι το 80% των κτιρίων θα υποστεί ασήμαντες ή μικρές ζημιές, ενώ περίπου το 4% θα παρουσιάσει σοβαρές έως πολύ σοβαρές βλάβες. Το συνολικό εκτιμώμενο κόστος επισκευών ανέρχεται σε 108 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 20 δισ. ευρώ σε σχέση με τον ισχύοντα κανονισμό.
Στη μητροπολιτική Θεσσαλονίκη, με περίπου 80.000 κτίρια, το 90% εκτιμάται ότι θα υποστεί μικρές ή καθόλου ζημιές, ενώ μόλις το 1% θα παρουσιάσει σοβαρές βλάβες, με συνολικό κόστος ζημιών περί τα 7 δισ. ευρώ.
«Ο Νέος Σεισμικός Χάρτης Σεισμικής Επικινδυνότητας βασίζεται στα πλέον σύγχρονα δεδομένα, είναι επιστημονικά τεκμηριωμένος, πληροί τις προδιαγραφές του Ευρωκώδικα 8 και το κόστος εφαρμογής του είναι λογικό και διαχειρίσιμο», καταλήγει ο καθηγητής.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
