Τα παλαιοβιβλιοπωλεία αποτελούν κάτι πολύ περισσότερο από χώρους εμπορίας παλαιών βιβλίων. Είναι τόποι γεμάτοι αναμνήσεις, ιστορίες και «αποτυπώματα» περασμένων εποχών, που εξακολουθούν να συνδέουν το παρελθόν με το παρόν.
Στα ράφια τους, ο «βιβλιοφάγος» ή ο απλός επισκέπτης μπορεί να ανακαλύψει τίτλους που δεν κυκλοφορούν πλέον, σχολικά βιβλία προηγούμενων δεκαετιών και σπάνιες εκδόσεις που δύσκολα εντοπίζονται στα σύγχρονα βιβλιοπωλεία.
Από τους συλλέκτες στους απλούς αναγνώστες
Παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε ο χώρος του βιβλίου, τα παλαιοβιβλιοπωλεία παραμένουν ζωντανά, τροφοδοτούμενα από την αγάπη των ανθρώπων για το παλαιό βιβλίο και την ανάγκη διατήρησης της γνώσης και της μνήμης.
Οι επισκέπτες τους προέρχονται από κάθε ηλικία και ενδιαφέρον. Από νέους που αναζητούν παλιά κόμικς, φοιτητές και ερευνητές μέχρι συλλέκτες και αναγνώστες που ψάχνουν βιβλία της παιδικής τους ηλικίας.
Από τα παλιά κιόσκια και τα καρότσια με βιβλία έως τα σύγχρονα καταστήματα, η παρουσία των παλαιών εκδόσεων μπορεί να αλλάζει μορφή, αλλά παραμένει ενεργή. Η «καρδιά» των παλαιοβιβλιοπωλείων εξακολουθεί να χτυπά στο κέντρο της Αθήνας, λειτουργώντας ως σημεία συνάντησης και αναζήτησης.
Οι εκπλήξεις στα ράφια
Κάθε τέτοιος χώρος μπορεί να κρύβει μια μικρή έκπληξη. Ένας εξαντλημένος τίτλος, μια σημείωση στο περιθώριο ή μια αφιέρωση στην πρώτη σελίδα μπορεί να αποκτήσει νέα ζωή στα χέρια ενός σύγχρονου αναγνώστη.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το παλαιοβιβλιοπωλείο Bookinist στην οδό Μαυροκορδάτου, που δημιούργησε πριν από 13 χρόνια ο Νάσος Κούλης. Όπως αναφέρει, αν και αρχικά ασχολήθηκε με το βινύλιο, η προτροπή του πατέρα του τον οδήγησε στον κόσμο του παλαιού βιβλίου.
«Για να είμαι ειλικρινής, δεν περίμενα όταν ξεκινούσα αυτό το ταξίδι πόσο γοητευτικό θα ήταν», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Στα ράφια του Bookinist κυριαρχούν ιστορικά και λαογραφικά βιβλία, με ιδιαίτερη έμφαση σε εκδόσεις εκτός Αθηνών, τοπικού ενδιαφέροντος και περιορισμένων αντιτύπων.
Το κοινό και οι αναζητήσεις
Το κοινό του Bookinist είναι ποικίλο. «Mέλη από την ακαδημαϊκή κοινότητα, φοιτητές, συλλέκτες ή απλοί αναγνώστες αναζητούν παλαιότερα βιβλία που θα ήθελαν να έχουν», σημειώνει ο κ. Κούλης. Αναφέρει επίσης τη μεγάλη ζήτηση για εξαντλημένα παιδικά βιβλία, με δεκάδες αιτήματα κάθε μήνα.
Ένα διαρκές κυνήγι θησαυρού
Για τον ίδιο, το παλαιοβιβλιοπωλείο δεν είναι απλώς ένας χώρος αγοραπωλησίας, αλλά ένας τόπος συνάντησης και διαλόγου με τη γνώση. «Θεωρώ ότι το παλαιοβιβλιοπωλείο είναι ένας τόπος συνάντησης ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν», επισημαίνει.
Η αναζήτηση στα παλαιοβιβλιοπωλεία μοιάζει με κυνήγι θησαυρού. «Γίνεται διαρκώς ένα κυνήγι τόσο για εμάς όσο και για τους αγοραστές, με κοινό στόχο να αποκτήσουμε κάτι ξεχωριστό», λέει. Συχνά, οι παραγγελίες απαιτούν μήνες για να εντοπιστεί το επιθυμητό βιβλίο.
Η αξία του παλαιού βιβλίου
Ο κ. Κούλης θεωρεί δυσεύρετο το έργο «Γραπτά Γιώργου Β. Μακρή», ενώ παραδέχεται ότι υπάρχουν βιβλία που δεν θα μπορούσε να αποχωριστεί. Όπως εξηγεί, «πολλοί παράγοντες διαμορφώνουν την τιμή ενός παλαιού βιβλίου, αλλά στο τέλος της ημέρας η αξία του είναι αυτή που του δίνουμε εμείς».
ΠΗΓΗ ΦΩΤΟ: ΑΠΕ-ΜΠΕ