ΥΠΕΘΟΟ: Απαλλαγή προστίμων για καθυστερημένες δηλώσεις και επιστροφές διετίας

Νέο καθεστώς προστίμων της εφορίας τίθεται σε εφαρμογή, φέρνοντας ουσιαστικές αλλαγές για χιλιάδες φορολογουμένους και επιχειρήσεις που έχουν υποβάλει ή θα υποβάλουν εκπρόθεσμες δηλώσεις.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά σε εξορθολογισμό του Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών, περιορίζοντας σημαντικά τις περιπτώσεις επιβολής των διοικητικών προστίμων των 100, 250 ή 500 ευρώ ανά παράλειψη δήλωσης.

Η απαλλαγή αφορά περιπτώσεις όπου, σύμφωνα με τις διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ, δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή ή το ποσό είναι χαμηλό, ακόμη κι αν η δήλωση υποβληθεί εκπρόθεσμα.

Τέλος στα «βαριά» πρόστιμα για τυπικές παραλείψεις

Η βασική τομή του άρθρου 37 του νόμου προβλέπει ότι η φορολογική διοίκηση δεν θα επιβάλλει πλέον αδιακρίτως πρόστιμα σε όσους καθυστερούν ή παραλείπουν να υποβάλουν δηλώσεις.

Αν και οι κυρώσεις για εκπρόθεσμες δηλώσεις δεν καταργούνται πλήρως, το νέο πλαίσιο μειώνει ή διαγράφει τα πρόστιμα για τυπικές παραβάσεις χωρίς δημοσιονομικό αντίκτυπο.

Οι αλλαγές τίθενται σε ισχύ από τη δημοσίευση του νόμου 5301 στις 15 Μαΐου 2026, ενώ προβλέπεται επιστροφή χρημάτων για πρόστιμα που έχουν ήδη καταβληθεί, αναδρομικά από το 2024.

Ποιοι απαλλάσσονται από τα πρόστιμα

Σύμφωνα με το άρθρο 37, δεν θα επιβάλλεται πρόστιμο για:

- Εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος με μηδενικό ή πιστωτικό εκκαθαριστικό, ή όταν ο φόρος προς πληρωμή δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.

- Εκπρόθεσμες δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα που δεν συνεπάγονται υποχρέωση πληρωμής φόρου.

- Εκπρόθεσμες δηλώσεις έμμεσων φόρων, τελών ή εισφορών (εκτός ΦΠΑ και ΦΜΑ), όταν ο φόρος δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.

- Εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακράτησης φόρου (εκτός φόρου τυχερών παιγνίων), εφόσον το ποσό δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.

Απαλλαγή ισχύει και για δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκων ή από ενήλικους για υποχρεώσεις που αφορούν περίοδο ανηλικότητας. Η ρύθμιση καλύπτει και τη δήλωση εισοδήματος γονέα για εισόδημα ανήλικου τέκνου που συνυπολογίζεται στο δικό του.

Για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ όταν δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή, ενώ καταργείται το πρόστιμο των 100 ευρώ για τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ.

Επιπλέον, δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα για τροποποιητικές δηλώσεις που υποβάλλονται για διόρθωση λαθών, εφόσον ο επιπλέον φόρος δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ ή όταν η αρχική δήλωση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα.

Επιστροφές και αναδρομικότητα

Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται αναδρομικά από τις 19 Απριλίου 2024. Για όσους έχουν ήδη πληρώσει πρόστιμα, προβλέπεται επιστροφή των ποσών. Η ΑΑΔΕ θα εκδώσει οδηγίες για την ακύρωση ή μείωση προστίμων των τελευταίων δύο ετών, καθώς και για τον συμψηφισμό ή την επιστροφή χρημάτων στους υπόχρεους.

Σε περιπτώσεις όπου δεν έχει επιβληθεί ή εισπραχθεί πρόστιμο κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, η διαδικασία θα διακόπτεται. Αν το πρόστιμο μειώνεται, η πράξη επιβολής θα τροποποιείται και τα μη οφειλόμενα ποσά θα επιστρέφονται ή θα συμψηφίζονται.