Σημαντικές αλλαγές στον τομέα της αδειοδότησης για τα περιφερειακά τηλεοπτικά κανάλια φέρνει το νέο νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε στο υπουργικό συμβούλιο. Με επίκεντρο τη θέσπιση μιας σύγχρονης και διαφανούς διαδικασίας, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο τόσο στην αδειοδότηση όσο και στην εποπτεία λειτουργίας των σταθμών, διαμορφώνοντας ένα σταθερό και θεσμικά ρυθμισμένο πλαίσιο για τον κλάδο.
Το υφιστάμενο καθεστώς επέτρεψε σε 86 περιφερειακούς σταθμούς να λειτουργούν με την ένδειξη της «νόμιμης λειτουργίας» — ωστόσο, η προσωρινότητα του πλαισίου αυτού οδήγησε σε σημαντική απουσία ουσιαστικού ελέγχου. Για δεκαετίες, τα περιφερειακά μέσα παρέμεναν εκτός σαφούς νομοθετικής ρύθμισης, ενισχύοντας φαινόμενα αδιαφάνειας και αθέμιτου ανταγωνισμού.
Το νομοσχέδιο με τίτλο «Αδειοδότηση παρόχων περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης περιφερειακής εμβέλειας και λοιπές διατάξεις», σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δρομολογεί οριστική λύση για την αδειοδότηση των περιφερειακών σταθμών. Ουσιαστικά τερματίζεται μια μακρόχρονη θεσμική εκκρεμότητα, ενισχύοντας τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, τη βιωσιμότητα και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στον χώρο, ενώ διασφαλίζεται η εργασιακή ασφάλεια για δημοσιογράφους και τεχνικό προσωπικό.
Όπως επισημαίνει ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης: «Το νομοσχέδιο για τα περιφερειακά κανάλια δεν είναι απλώς άλλη μια παρέμβαση για το νοικοκύρεμα στο χώρο των ΜΜΕ αλλά απόδειξη ότι υπάρχει συγκροτημένο σχέδιο που υλοποιείται σταδιακά». Πρόσθεσε δε ότι πλέον, «οι επιχειρήσεις θα λειτουργούν με όρους νομιμότητας, προστατεύοντας τους εργαζομένους και ενισχύοντας την αναπτυξιακή προοπτική των καναλιών στην ελληνική περιφέρεια». Ταυτόχρονα, όπως τονίζει, οι νέοι κανόνες στοχεύουν και στη δημιουργία ποιοτικού τηλεοπτικού περιεχομένου προς όφελος των πολιτών.
Ανατροπές στους όρους αδειοδότησης – Τέλος στο μοντέλο της δημοπρασίας
Με το σχέδιο νόμου καταργούνται οι διατάξεις του ν. 4339/2015 (γνωστού ως «Νόμος Παππά») που προέβλεπαν τη δημοπρασία για την απόκτηση τηλεοπτικών αδειών ακόμα και για τους περιφερειακούς σταθμούς. Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης αναλαμβάνει ως αποκλειστικά αρμόδιο όργανο τη διαχείριση της αδειοδοτικής διαδικασίας.
Αναλυτικότερα, το κόστος για την απόκτηση άδειας καταργείται και αντικαθίσταται από ένα ετήσιο συμβολικό τέλος εποπτείας υπέρ του ΕΣΡ και με επιμέρους κριτήρια ανά γεωγραφική περιοχή. Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση εκτιμά πως προσελκύονται υγιείς επιχειρήσεις που σέβονται τη νομιμότητα και τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Παράλληλα, διαμορφώνονται σαφείς κανόνες λειτουργίας: εισάγονται περιορισμοί στη «δικτύωση» περιφερειακών σταθμών, αποτρέποντας πρακτικά τη μετατροπή τους σε ουσιαστικά πανελλαδικής εμβέλειας κανάλια μέσα από την αναμετάδοση κοινού περιεχομένου σε διαφορετικές περιφέρειες. Ο ενισχυμένος εποπτικός ρόλος του ΕΣΡ εγγυάται τον αποτελεσματικό έλεγχο στη νέα εποχή.
Τεχνολογικές αναβαθμίσεις και νέο περιβάλλον ανάπτυξης
Το νέο θεσμικό πλαίσιο ενσωματώνει και τεχνολογικές τομές, αντιμετωπίζοντας σημαντικά ελλείμματα του παρελθόντος. Οι περιφερειακοί τηλεοπτικοί σταθμοί αποκτούν τη δυνατότητα εκπομπής προγράμματος σε υψηλή ευκρίνεια (HD) και προωθείται η σταδιακή υιοθέτηση του προτύπου DVB-T2. Αυτό αναμένεται να αυξήσει τη διαθεσιμότητα θέσεων για νέα και υφιστάμενα κανάλια, ακόμα και σε κορεσμένες περιοχές.
Όπως συμπληρώνει ο κ. Μαρινάκης, «η δέσμευσή μας είναι για μια αδιάβλητη και διαφανή διαδικασία, υπό την εγγύηση του κύρους και της ανεξαρτησίας του ΕΣΡ. Έτσι εξασφαλίζεται αυθεντικός πλουραλισμός και ανεξαρτησία της φωνής των τοπικών κοινωνιών, σε αντίθεση με το παλιό καθεστώς όπου οι άδειες κατέληγαν σε λίγους ‘εκλεκτούς’».
Η νέα διαδικασία αδειοδότησης – Προϋποθέσεις και φάσεις
Οι υποψήφιοι περιφερειακοί σταθμοί καλούνται να πληρούν βασικά κριτήρια για να λάβουν άδεια:
- Φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα
- Σαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς με υποχρέωση γνωστοποίησης κάθε μετόχου με μερίδιο άνω του 1%
- Έλεγχος ποινικού μητρώου
- Ελάχιστος αριθμός εργαζομένων (δημοσιογράφων και λοιπού προσωπικού)
- Κατάλληλες κτιριακές εγκαταστάσεις και βασικός εξοπλισμός
- Πλήρες και συνεκτικό πρόγραμμα εκπομπής
Επιπλέον, κατά τη λειτουργία τους, οι σταθμοί υποχρεούνται να τηρούν:
- Τη φυσιογνωμία για την οποία αδειοδοτήθηκαν (ενημερωτικά ή μη κανάλια)
- Σαφείς περιορισμούς και κανόνες σχετικούς με τη «δικτύωση» ώστε να αποτρέπεται η παράτυπη πανελλαδική μετάδοση
Η διαδικασία αδειοδότησης προβλέπει δύο φάσεις:
- Καθορισμός της χωρητικότητας ανά Περιφερειακή Ζώνη και δυνατότητα εκδήλωσης ενδιαφέροντος, με έλεγχο των ελάχιστων ποιοτικών προϋποθέσεων κατα την αρχική υποβολή
- Σε περίπτωση υπέρβασης χωρητικότητας, εφαρμογή ποιοτικών κριτηρίων συγκριτικής αξιολόγησης (π.χ. κύκλος εργασιών, επιπλέον εργαζόμενοι κ.ά.)
Σημειώνεται ότι διασφαλίζεται η συνέχιση λειτουργίας για τουλάχιστον τόσους σταθμούς, όσους λειτουργούν σε κάθε Περιφερειακή Ζώνη κατά την έναρξη της διαδικασίας, εκτός αν δεν πληρούνται τα ελάχιστα απαιτούμενα. Η διαδικασία αδειοδότησης θεσπίζεται με τη συνεργασία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (EETT) και του ΕΣΡ, ενώ πραγματοποιείται ευρεία διαβούλευση με τους βασικούς φορείς του κλάδου.
Η επίλυση του ζητήματος αδειοδότησης των περιφερειακών καναλιών εκτιμάται ως κρίσιμη για τη διαμόρφωση ενός υγειούς, ανταγωνιστικού και τεχνολογικά σύγχρονου τηλεοπτικού περιβάλλοντος, παρέχοντας σταθερότητα και προοπτικές ανάπτυξης τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για το κοινό.