Για τον κίνδυνο να εξελιχθεί η παρούσα κρίση σε μία από τις σοβαρότερες παγκόσμιες ενεργειακές κρίσεις προειδοποίησε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης. Όπως τόνισε, η εξέλιξη της κατάστασης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της αναταραχής στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, συνομιλώντας με τον Άλφρεντ Κάμερ, Διευθυντή Ευρώπης του ΔΝΤ, σε δημόσια εκδήλωση στην έδρα του Ταμείου με τίτλο «Η Ευρώπη υπό πίεση. Διασφαλίζοντας την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα σε έναν πιο εύθραυστο κόσμο», υπογράμμισε ότι η αβεβαιότητα και η διάρκεια της κρίσης αποτελούν κρίσιμες μεταβλητές για την ένταση των οικονομικών επιπτώσεων στην Ευρώπη.
Όπως ανέφερε, το εύρος της κρίσης μπορεί να ξεπεράσει προηγούμενα ιστορικά δεδομένα, σημειώνοντας ότι «αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, (η κρίση) έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία». Υπενθύμισε ότι κατά τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970 η απώλεια προσφοράς ανερχόταν σε περίπου 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 13 εκατ. σήμερα.
Ο πρόεδρος του Eurogroup επισήμανε ότι οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στις τιμές της ενέργειας και στο κόστος για τα νοικοκυριά. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της στόχευσης των μέτρων στήριξης προς τα πιο ευάλωτα στρώματα, σημειώνοντας ότι «οφείλουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να στηρίξουμε κυρίως τους πιο ευάλωτους».
Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, τόνισε ότι η κυβέρνηση εφάρμοσε στοχευμένα μέτρα, όπως επιδοτήσεις καυσίμων και παρεμβάσεις για τις επιχειρήσεις, αποφεύγοντας οριζόντιες φορολογικές μειώσεις. Το κόστος των παρεμβάσεων ανέρχεται σήμερα σε περίπου 0,2% του ΑΕΠ, έναντι 2,5% το 2022. Η πρόκληση για τις κυβερνήσεις, υπογράμμισε, είναι η ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και κοινωνικής στήριξης σε περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων και υψηλού δημόσιου χρέους.
Η ανθεκτικότητα της Ευρώπης και η ανάγκη επενδύσεων
Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ευρώπη εμφανίζεται πιο ανθεκτική σε σχέση με το 2022, χάρη στη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και τις επενδύσεις σε υποδομές. Ωστόσο, «εξακολουθούμε να εισάγουμε περίπου το 57% της ενέργειάς μας», κάτι που καθιστά την ευρωπαϊκή οικονομία ευάλωτη σε εξωτερικά σοκ. Για τον λόγο αυτό, τόνισε την ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευση και διασυνδέσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην προώθηση της ενεργειακής ολοκλήρωσης, υπογραμμίζοντας ότι «η προώθηση μιας πλήρους Ενεργειακής Ένωσης στην Ευρώπη θα έχει άμεσο και θετικό αντίκτυπο, όχι μόνο στην ενέργεια, αλλά και συνολικά στην ανταγωνιστικότητα». Παράλληλα, σημείωσε ότι «το 47% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές», επιμένοντας στην ανάγκη συνέχισης των επενδύσεων σε υποδομές.
Προοπτικές ανάπτυξης και ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξέφρασε ανησυχία για την επιβράδυνση της πράσινης μετάβασης σε ορισμένα κράτη-μέλη, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή κρίση μπορεί να λειτουργήσει είτε ως επιταχυντής είτε ως τροχοπέδη, ανάλογα με τις πολιτικές επιλογές.
Αναφερόμενος στις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης, ο πρόεδρος του Eurogroup τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας και της ενιαίας αγοράς. Υπογράμμισε τη σημασία της υλοποίησης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της δημιουργίας ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα.
Ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών» σε στρατηγικούς τομείς και στήριξης οικοσυστημάτων καινοτομίας, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να μπορούν να αναπτύσσονται, να αντλούν κεφάλαια εντός της Ευρώπης και να καταστούν παγκοσμίως ανταγωνιστικές.
Η ελληνική εμπειρία και οι ευρωπαϊκές προκλήσεις
Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, ο υπουργός Οικονομικών σημείωσε ότι η πρόοδος των τελευταίων ετών βασίστηκε στην πολιτική σταθερότητα, τη δημοσιονομική εξυγίανση και τις μεταρρυθμίσεις. Επισήμανε ότι η ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας και η ψηφιοποίηση του κράτους είχαν πολλαπλασιαστικά οφέλη για την οικονομία.
Κλείνοντας, ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι η επιτυχία των ευρωπαϊκών πολιτικών εξαρτάται από την ταχύτητα υλοποίησης και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών-μελών. «Η πρόκληση για την Ευρώπη είναι να μετατρέψει τις στρατηγικές κατευθύνσεις σε απτά αποτελέσματα», σημείωσε χαρακτηριστικά.