Με αυξημένες απαιτήσεις, νέες γεωπολιτικές ισορροπίες και έντονες πιέσεις για ανακατανομή πόρων, η διαπραγμάτευση για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028-2034 αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα ευρωπαϊκά μέτωπα για την Ελλάδα.
Το βασικό μήνυμα που εκπέμπει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι ότι στόχος της χώρας είναι να εξασφαλίσει την ίδια ή ακόμη και μεγαλύτερη χρηματοδότηση για την επόμενη προγραμματική περίοδο.
Το πλαίσιο παρουσίασε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά τη διάρκεια του πρόσφατου Υπουργικού Συμβουλίου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αναλύοντας τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και τη νέα αρχιτεκτονική της ΚΑΠ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μέσω των πρόσθετων χρηματοδοτικών δυνατοτήτων του νέου μοντέλου, υπάρχει η δυνατότητα η χώρα να βγει ωφελημένη, προσελκύοντας περισσότερους πόρους στον ελληνικό πρωτογενή τομέα.
Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η διεκδίκηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η νέα ΚΑΠ σχεδιάζεται σε συνθήκες αυξημένης πίεσης για «εξωτερική σύγκλιση» των άμεσων ενισχύσεων μεταξύ των κρατών-μελών.
Χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, που ανήκουν στα νεότερα μέλη της ΕΕ, ζητούν μεγαλύτερο μερίδιο χρηματοδότησης, καθώς λαμβάνουν χαμηλότερες ενισχύσεις ανά εκτάριο σε σχέση με τα παλαιότερα κράτη-μέλη του ευρωπαϊκού Νότου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η διατήρηση ή και η αύξηση των ελληνικών πόρων θεωρείται από κυβερνητικά στελέχη κρίσιμη επιτυχία, καθώς η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις υψηλότερες άμεσες ενισχύσεις ανά εκτάριο στην ΕΕ. Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα έχει ήδη θέσει αίτημα αύξησης της ανώτατης τιμής ενίσχυσης, καθώς η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει πλαφόν 240 ευρώ ανά εκτάριο.
Η προοπτική ένταξης της Ουκρανίας και οι νέες ισορροπίες
Ένα ακόμη πεδίο ανησυχίας αφορά τη συζήτηση για τη διεύρυνση της ΕΕ και ειδικότερα την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας. Η ένταξη μιας χώρας με τεράστιο αγροτικό αποτύπωμα εκτιμάται ότι θα αλλάξει ριζικά τους συσχετισμούς στη νέα ΚΑΠ, καθώς τα ουκρανικά παραγωγικά εδάφη αντιστοιχούν περίπου στο ένα τρίτο των εκτάσεων της σημερινής ΕΕ.
Αυτό σημαίνει ότι η πίεση για ανακατανομή των ευρωπαϊκών αγροτικών πόρων θα ενταθεί ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια, καθιστώντας τη θέση της Ελλάδας πιο απαιτητική στις διαπραγματεύσεις.
Η νέα αρχιτεκτονική χρηματοδότησης
Μέσα σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, η ελληνική στρατηγική επιχειρεί να αξιοποιήσει πλήρως τη νέα αρχιτεκτονική χρηματοδότησης της ΚΑΠ. Το νέο μοντέλο αντικαθιστά τη λογική των δύο πυλώνων με ένα σύστημα παρεμβάσεων που συνδυάζει «οριοθετημένους» και «μη οριοθετημένους» πόρους.
Στους οριοθετημένους πόρους περιλαμβάνονται οι άμεσες ενισχύσεις, οι επενδύσεις, οι γεωργοπεριβαλλοντικές δράσεις και οι νέοι αγρότες, ενώ δημιουργείται και το νέο «Ενιαίο Δίκτυ Ασφαλείας για κρίσεις». Το δίκτυ αυτό διπλασιάζει το αποθεματικό κρίσεων της σημερινής ΚΑΠ, επιτρέποντας ταχύτερη αντιμετώπιση φαινομένων όπως ακραία καιρικά γεγονότα ή διαταραχές της αγοράς.
Νέοι μηχανισμοί και εθνική στρατηγική
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στους νέους μηχανισμούς χρηματοδότησης εκτός του στενού πυρήνα της ΚΑΠ. Πέραν των 300 δισ. ευρώ που προβλέπονται συνολικά, δημιουργούνται πρόσθετες δυνατότητες μέσω του μηχανισμού "rural targeting", που κατευθύνει το 10% των πόρων των νέων ΕΠΕΣ στις αγροτικές περιοχές, καθώς και μέσω της εμπροσθοβαρούς διάθεσης 45 δισ. ευρώ από την αναθεώρηση του 2031.
Επιπλέον, ενεργοποιούνται χρηματοδοτήσεις μέσω του εργαλείου "Catalyst Europe" ύψους 150 δισ. ευρώ, καθώς και από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας με 20,3 δισ. ευρώ για δράσεις στη γεωργία, τη βιοοικονομία και τη βιοτεχνολογία.
Το ελληνικό στρατηγικό σχέδιο δίνει έμφαση στη στήριξη μικρομεσαίων εκμεταλλεύσεων, ορεινών, νησιωτικών και παραμεθόριων περιοχών, αλλά και στην ανανέωση των γενεών στον πρωτογενή τομέα. Η νέα ΚΑΠ περιλαμβάνει ειδική στρατηγική για τους νέους αγρότες με πρόσβαση σε γη, χρηματοδότηση, κατάρτιση και ολοκληρωμένο «πακέτο εκκίνησης».
Στον εθνικό σχεδιασμό εντάσσονται έργα όπως τα εγγειοβελτιωτικά, οι αρδευτικές υποδομές, η αγροτική οδοποιία, τα ευρυζωνικά δίκτυα, η μεταποίηση γεωργικών προϊόντων και το σύστημα AKIS για τη μεταφορά γνώσης, την καινοτομία και την ψηφιοποίηση της γεωργίας.
Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη ο εθνικός διάλογος για τη νέα ΚΑΠ, με συμμετοχή της Διυπουργικής Επιτροπής Συντονισμού, συνεργασία με τη DGAgri και περιφερειακές διαβουλεύσεις σε όλη τη χώρα, καθώς η Αθήνα διαμορφώνει το εθνικό "policy paper" ενόψει της τελικής διαπραγμάτευσης στις Βρυξέλλες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
