Η Συνταγματική Αναθεώρηση με στόχο τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας ζωής και την αντιμετώπιση χρόνιων παθογενειών παρουσιάζει η Νέα Δημοκρατία, προτείνοντας παρεμβάσεις σε τρία βασικά επίπεδα: περιβάλλον – ιδιοκτησία – στέγη, έλεγχο συνταγματικότητας και κράτος δικαίου – Δικαιοσύνη.
Σύμφωνα με την κυβερνητική πλειοψηφία, ο Οδικός Χάρτης αυτών των αλλαγών φιλοδοξεί να οδηγήσει τη χώρα στο 2030 με ένα πιο σύγχρονο και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο.
Περιβάλλον, ιδιοκτησία και στέγη
Η πρόταση της ΝΔ επικεντρώνεται στα άρθρα 17 και 24 του Συντάγματος, εισάγοντας νέες εγγυήσεις για την προστασία της περιουσίας και του περιβάλλοντος.
Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, σήμερα το Σύνταγμα παρέχει γενική προστασία της ιδιοκτησίας, χωρίς όμως σαφείς προβλέψεις για την περιουσία, η οποία καλύπτεται κυρίως από διεθνή κείμενα.
Η αναθεωρητική πρόταση προβλέπει τη συνταγματική κατοχύρωση της μεταφοράς συντελεστή δόμησης, εργαλείο κρίσιμο για τον ορθολογικό πολεοδομικό σχεδιασμό.
Η ρύθμιση αυτή διευκολύνει την αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας και προστατεύει ταυτόχρονα διατηρητέα κτίσματα και κοινόχρηστους χώρους. Η διαδικασία έχει ήδη εκσυγχρονιστεί μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης, που επιτρέπει ηλεκτρονική καταχώριση τίτλων και ενισχύει την ασφάλεια δικαίου.
Παράλληλα, στο πλαίσιο πολιτικών για προσιτή στέγη, η ΝΔ επιδιώκει να κατοχυρώσει συνταγματικά την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς.
Η πρωτοβουλία συνδέεται με το πρόγραμμα Κοινωνικής Αντιπαροχής, μέσω του οποίου αναξιοποίητα ακίνητα του Δημοσίου θα αναπτυχθούν από ιδιώτες εργολάβους, με μέρος των νέων κατοικιών να διατίθεται σε ευάλωτα νοικοκυριά με ευνοϊκούς όρους.
Επιπλέον, η πρόταση περιλαμβάνει τη θέσπιση περιβαλλοντικού ισοζυγίου για κάθε κρατική παρέμβαση, ώστε έργα με αρνητικό αποτύπωμα να αντισταθμίζονται με δράσεις όπως δενδροφυτεύσεις.
Στην ίδια κατεύθυνση, προτείνεται η συνταγματική κατοχύρωση της προώθησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και η ρητή αναφορά στην προστασία των ζώων.
Έλεγχος συνταγματικότητας
Η Νέα Δημοκρατία εισηγείται τη δημιουργία μηχανισμού προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων. Μετά την ψήφιση αλλά πριν τη δημοσίευση ενός νομοσχεδίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο πρωθυπουργός ή η απόλυτη πλειοψηφία των βουλευτών θα μπορούν να ζητούν γνωμοδότηση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου.
Η κρίση του ΑΕΔ θα είναι δεσμευτική για τα δικαστήρια στο μέλλον, ενώ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα μπορεί να παραπέμπει ένα νομοσχέδιο ανά κοινοβουλευτική σύνοδο.
Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται ταχύτερη δικαστική κρίση για τη συνταγματικότητα των νόμων, ενισχύοντας την ασφάλεια δικαίου και τη σταθερότητα του επενδυτικού περιβάλλοντος. Σήμερα, η οριστική δικαστική απόφαση για τέτοια ζητήματα μπορεί να καθυστερήσει επί σειρά ετών.
Κράτος Δικαίου και ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης
Η πρόταση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ περιλαμβάνει μέτρα για τη θωράκιση της λειτουργίας των θεσμών και την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
Προτείνεται η εκλογή των ηγεσιών των τριών Ανώτατων Δικαστηρίων από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς συμμετοχή του Υπουργικού Συμβουλίου. Η επιλογή θα γίνεται μεταξύ τριών υποψηφίων που θα έχει προτείνει η Ολομέλεια κάθε Δικαστηρίου, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη θεσμική διαφάνεια.
Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και στο άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών. Βασικός στόχος είναι η κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής να διενεργεί προανακριτική εξέταση και η μεταφορά αυτής της διαδικασίας σε εισαγγελέα Εφετών.
Η πρόταση άσκησης δίωξης θα γίνεται από ανώτατο δικαστικό όργανο, με τις υποθέσεις να φτάνουν στη Βουλή μόνο αφού έχουν ωριμάσει θεσμικά και νομικά.
Η συνολική πρόταση της Νέας Δημοκρατίας επιχειρεί να ενισχύσει τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, προετοιμάζοντας το θεσμικό πλαίσιο της χώρας για τις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news