Έξυπνα εργαλεία αποτρέπουν το μπλακάουτ, επιτυχής δοκιμή το Πάσχα

Η φετινή περίοδος του Πάσχα αποτέλεσε ένα πολύτιμο οδηγό για τη διαχείριση του δικτύου ηλεκτροδότησης σε φάσεις υψηλής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και χαμηλής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Η επιτυχής διαχείριση βασίστηκε σε εκτενή τεχνική και θεσμική προετοιμασία που είχε ξεκινήσει μήνες πριν.

Οι συνθήκες υπερβάλλουσας παραγωγής έναντι της ζήτησης ενέχουν τον κίνδυνο γενικής διακοπής (μπλακ άουτ), όπως είχε συμβεί πέρυσι τον Μάιο στην Ισπανία. Ωστόσο, παρά την αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ στη χώρα από 15 σε 18 γιγαβάτ, η διαχείριση της υπερβάλλουσας προσφοράς πραγματοποιήθηκε με μεγαλύτερη ευκολία για τρεις κύριους λόγους.

Πρώτον, ο ΔΕΔΔΗΕ απέκτησε τη δυνατότητα τηλεχειρισμού των μονάδων παραγωγής, εξασφαλίζοντας την αποκοπή τους από το δίκτυο όταν απαιτείται. Ο έλεγχος μέσω τηλερύθμισης, που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια στα αιολικά πάρκα και στους μεγάλους φωτοβολταϊκούς σταθμούς της υψηλής τάσης, επεκτάθηκε πλέον και στις μονάδες ΑΠΕ της μέσης τάσης. Έτσι, οι Διαχειριστές μπορούν να ελέγχουν την παραγωγή περίπου 15 από τα 18 GW των ΑΠΕ.

Δεύτερον, η νέα ρύθμιση που επιτρέπει την υποβολή προσφορών με αρνητικές τιμές στην αγορά ενέργειας άλλαξε τα δεδομένα. Κατά τις ώρες με υψηλή φωτοβολταϊκή παραγωγή, οι παραγωγοί μπορεί να πληρώνουν έως 50 ευρώ ανά MWh, γεγονός που καθιστά πιο συμφέρουσα τη διακοπή παραγωγής.

Τρίτον, καθοριστικό ρόλο έπαιξε ο συντονισμός των συναρμόδιων φορέων – ΥΠΕΝ, Ρυθμιστικής Αρχής, ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ – ο οποίος αποφασίστηκε σε σύσκεψη υπό τον υπουργό Σ. Παπασταύρου τη Μεγάλη Τετάρτη.

Αν και περιορισμένες σε μέγεθος, οι πρώτες μονάδες αποθήκευσης ενέργειας συνέβαλαν επίσης στη σταθερότητα του συστήματος. Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τις ημέρες των αργιών του Πάσχα, ο ΑΔΜΗΕ διαχειρίστηκε αποτελεσματικά περίσσεια παραγωγής 3 έως 4 GW, διοχετεύοντας μέρος της σε εξαγωγές και περιορίζοντας το υπόλοιπο μέσω τηλερύθμισης από το Κέντρο Ελέγχου Ενέργειας.

Παράλληλα, πολλοί παραγωγοί ΑΠΕ, μέσω των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦΟΣΕ), διέκοψαν αυτόβουλα την έγχυση ενέργειας λόγω των αρνητικών ή μηδενικών τιμών στην προημερήσια αγορά του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Ο ΑΔΜΗΕ αξιοποίησε επίσης τις αντλητικές μονάδες των υδροηλεκτρικών σταθμών για την απορρόφηση της περίσσειας ενέργειας.

Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι οι επόμενες εβδομάδες της άνοιξης θα είναι ακόμη πιο απαιτητικές, καθώς αναμένονται μεγαλύτερες ποσότητες πλεονάζουσας ενέργειας από ΑΠΕ. Είναι χαρακτηριστικό ότι την Κυριακή των Βαΐων η περίσσεια έφτασε τα 6 GW και αντιμετωπίστηκε επιτυχώς με περικοπές από ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ, αλλά και με αυτόβουλες διακοπές από τους ίδιους τους παραγωγούς.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η περαιτέρω ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας θα ενισχύσει καθοριστικά τη σταθερότητα του συστήματος. Μέχρι το τέλος Ιουνίου αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία μπαταρίες συνολικής ισχύος 400 μεγαβάτ.