Η κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ - Ισραήλ με το Ιράν ανεβάζει απότομα την ένταση στις αγορές, με το πετρέλαιο να καταγράφει τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο των τελευταίων ετών, καθώς η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει ουσιαστικά «παγώσει» και οι traders προσπαθούν να αποτιμήσουν το ρίσκο για την παγκόσμια τροφοδοσία ενέργειας.
Το Brent ενισχύθηκε περίπου 7% - 8% κοντά στα 78 - 79 δολάρια το βαρέλι, έχοντας γράψει ενδοσυνεδριακά άνοδο έως 13% και επίπεδα που δεν είχαν εμφανιστεί από τον Ιανουάριο του 2025.
Η αγορά εστιάζει στα Στενά του Ορμούζ, το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα από όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου, με πλοιοκτήτες και traders να εφαρμόζουν «αυτοεπιβαλλόμενη παύση» στη διέλευση λόγω κινδύνου.
Η ένταση αυξήθηκε από το βράδυ της Κυριακής προς τη Δευτέρα, με αναφορές για εκρήξεις στην περιοχή του Κόλπου και νέα ανταλλαγή πυρών.
Σύμφωνα με όσα μεταδίδονται, χτυπήματα και αντίποινα επεκτάθηκαν σε πολλαπλά μέτωπα, ενώ υπάρχουν και αναφορές για πλήγματα που έθεσαν σε κίνδυνο εμπορικά πλοία στην περιοχή.
Στην αγορά παραγώγων, τα προϊόντα διύλισης κινήθηκαν επίσης επιθετικά ανοδικά. Συμβόλαια για diesel/gasoil σημείωσαν άλμα έως και 17%, ένδειξη ότι ο φόβος δεν αφορά μόνο την τιμή του αργού αλλά και την άμεση διαθεσιμότητα καυσίμων.
Αναλυτές, σύμφωνα με το Bloomberg, εκτιμούν ότι η πορεία από εδώ και πέρα εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το αν θα αποκατασταθούν γρήγορα οι ροές στο Ορμούζ ή αν θα υπάρξει αξιόπιστη αποκλιμάκωση.
«Αν η κίνηση των δεξαμενόπλοιων επανέλθει γρήγορα ή υπάρξει πειστική αποκλιμάκωση, τότε θα δούμε διόρθωση. Διαφορετικά, πιθανότατα θα σταθεροποιηθούμε σε υψηλά επίπεδα», δήλωσε στο ίδιο δημοσίευμα ο Haris Khurshid, επικεφαλής επενδύσεων της Karobaar Capital.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Citi βλέπει ως βασικό σενάριο το Brent να κινείται στην περιοχή 80 - 90 δολάρια τουλάχιστον για την επόμενη εβδομάδα, όσο παραμένει θολό το τοπίο για τη διάρκεια της κρίσης και την ασφάλεια των μεταφορών.
Παράλληλα, η OPEC+ συμφώνησε σε αύξηση ποσοστώσεων κατά 206.000 βαρέλια/ημέρα για τον Απρίλιο, απόφαση που είχε προγραμματιστεί να συζητηθεί έτσι κι αλλιώς πριν ξεσπάσουν οι τελευταίες εχθροπραξίες.
Ωστόσο, στην αγορά κυριαρχεί η άποψη ότι ακόμη και επιπλέον παραγωγή μπορεί να μην «περάσει» εύκολα στις διεθνείς αγορές, αν παραμείνουν προβληματικά τα κρίσιμα θαλάσσια περάσματα.
«Η αξιοποίηση οποιωνδήποτε “εφεδρικών” βαρελιών θα είναι σοβαρά περιορισμένη αν οι κρίσιμες θαλάσσιες οδοί καταστούν μη λειτουργικές», δήλωσε στο Reuters η Helima Croft της RBC Capital.
Την ίδια ώρα, το σοκ στο πετρέλαιο μεταφέρεται στις αγορές συνολικά. Oι μετοχές υποχώρησαν διεθνώς, ενώ ενισχύθηκαν παραδοσιακά «καταφύγια» όπως ο χρυσός και το δολάριο.
Ο κίνδυνος για τον πληθωρισμό επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς μια παρατεταμένη άνοδος της ενέργειας μπορεί να πιέσει τις τιμές σε μεταφορές, παραγωγή και κατανάλωση, δυσκολεύοντας τις κεντρικές τράπεζες που προσπαθούν να κρατήσουν ισορροπία ανάμεσα στη σταθερότητα των τιμών και την ανάπτυξη.