Η Γροιλανδία αποτελεί σημείο ενδιαφέροντος για την αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα, ωστόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ήδη πλήθος επιλογών για την ενίσχυση της ασπίδας "Χρυσός θόλος", χωρίς να απαιτείται η κυριαρχία τους στο αρκτικό αυτό έδαφος. Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τη Γροιλανδία ως "ζωτικής σημασίας" για την αμερικανική ασφάλεια, η γεωστρατηγική της σημασία αξιοποιείται ήδη από την Ουάσινγκτον μέσω συνεργασιών και υφιστάμενων υποδομών.
Το δίκτυο αντιπυραυλικής άμυνας των ΗΠΑ βασίζεται σε δορυφόρους και προηγμένα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση βαλλιστικών πυραύλων. Τα συστήματα αυτά έχουν αναπτυχθεί σε στρατηγικά σημεία, όπως οι Αλεούτιες νήσοι, η Αλάσκα, η Βρετανία και η Γροιλανδία.
Επιπλέον, οι ΗΠΑ αξιοποιούν τα ραντάρ των πλοίων Aegis, καθώς και βάσεις στη Ρουμανία (Ντεβεσέλου) και την Πολωνία (Ρεντζικόβο), ενισχύοντας την προστασία τους με πυραύλους αναχαίτισης GBI στην Καλιφόρνια και την Αλάσκα. Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις έχουν σχεδιαστεί κυρίως για απειλές από την Ασία, ενώ σύμφωνα με ειδικούς, δεν είναι ιδανικές για την αντιμετώπιση απειλών από τη Ρωσία.
Η ανάπτυξη επιπλέον πυραύλων GBI στη Γροιλανδία θεωρείται απίθανη, με την τοποθέτησή τους στις βορειοανατολικές ΗΠΑ να κρίνεται πιο κατάλληλη. Παράλληλα, η ύπαρξη ραντάρ και αναχαιτιστών σε χώρες όπως η Πολωνία και η Ρουμανία καθιστά περιττή την ανάγκη για περαιτέρω επέκταση στη Γροιλανδία.
Τα αντιτορπιλικά Aegis, μαζί με τις βάσεις σε Πολωνία και Ρουμανία, διαθέτουν πυραύλους SM-3 για την αναχαίτιση πυρηνικών κεφαλών στο διάστημα, ενώ το σύστημα Thaad στοχεύει την τελική φάση πτήσης των πυραύλων στην ανώτερη ατμόσφαιρα.
Το έργο "Χρυσός Θόλος" και οι προκλήσεις
Το φιλόδοξο σχέδιο "Χρυσός Θόλος", που προωθήθηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ, αποσκοπεί στην προστασία του αμερικανικού εδάφους από κάθε τύπο πυραυλικής απειλής. Προβλέπεται επένδυση 175 δισ. δολαρίων για λειτουργία εντός της θητείας του, στόχος που αμφισβητείται από ειδικούς ως μη ρεαλιστικός.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το συνολικό κόστος μπορεί να φτάσει το 1 τρισ. δολάρια σε 20ετή ορίζοντα και έως 3,6 τρισ. δολάρια για την πιο αποτελεσματική εκδοχή της ασπίδας. Η καινοτομία έγκειται στη δημιουργία στόλου δορυφόρων χαμηλής τροχιάς για αναχαίτιση πυραύλων εκτός ατμόσφαιρας.
Το σύστημα είναι πολυεπίπεδο, με προβλέψεις για εναλλακτικές επιλογές αναχαίτισης σε περίπτωση αποτυχίας. Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν επίσης την αναβάθμιση των χερσαίων και θαλάσσιων δυνατοτήτων αναχαίτισης.
Ο ρόλος της Γροιλανδίας στη γεωστρατηγική των ΗΠΑ
Οι διαδρομές των διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων προς τις ΗΠΑ περνούν πάνω από τον Βόρειο Πόλο, γεγονός που καθιστά σημαντική την παρουσία ραντάρ εντοπισμού και μέσων αναχαίτισης στην περιοχή. Σήμερα, ο αμερικανικός στρατός διατηρεί ραντάρ στη βάση Πιτουφίκ (πρώην Θούλη) στη Γροιλανδία.
Η τοποθέτηση ραντάρ στη Γροιλανδία παραμένει χρήσιμη για την παρακολούθηση πυραύλων στο διάστημα, αν και η ανάπτυξη δορυφόρων χαμηλής τροχιάς HBTSS αναμένεται να μειώσει σταδιακά τη σημασία της περιοχής αυτής.
Οι υπάρχουσες αμυντικές συμφωνίες μεταξύ ΗΠΑ, Γροιλανδίας και Δανίας παρέχουν ήδη στην Ουάσινγκτον ευρεία πρόσβαση σε τεχνικούς και ανθρώπινους πόρους. Η τοποθέτηση νέων μέσων απαιτεί πολιτική συναίνεση από τη Δανία και τη Γροιλανδία, χωρίς όμως να προβλέπεται δικαίωμα βέτο.