Ο παγκόσμιος φαρμακευτικός κλάδος συνεχίζει να καταγράφει σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης, με ετήσια αύξηση περίπου 5% και εκτιμώμενη συνολική αξία 1,7 τρισ. δολάρια για το 2025.
Παρά το γεγονός ότι η Ευρώπη φιλοξενεί σημαντικό αριθμό κορυφαίων φαρμακευτικών επιχειρήσεων μεσαίου μεγέθους, δεν ακολουθούν όλες τον ίδιο αναπτυξιακό ρυθμό με τον υπόλοιπο τομέα.
Αυτό επισημαίνεται σε έκθεση της Bain & Company με τίτλο «Accelerating Growth and Innovation in European Midcap Pharma», η οποία αναδεικνύει το αυξανόμενο χάσμα επιδόσεων εντός της αγοράς.
Ορισμένες εταιρείες παραμένουν προσκολλημένες σε παραδοσιακά χαρτοφυλάκια και τοπικές αγορές, ενώ μια διακριτή ομάδα πρωτοπόρων επενδύει συστηματικά στην καινοτομία και επεκτείνει τη δραστηριότητά της πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα.
Η Bain χαρακτηρίζει αυτή την ομάδα ως «portfolio shifters», καθώς επιλέγει στρατηγικά την αναδιάρθρωση του χαρτοφυλακίου της.
Μέσω επενδύσεων σε καινοτόμες θεραπείες, ιδιαίτερα στον τομέα των σπάνιων παθήσεων, και με ισχυρή παρουσία στην αγορά των ΗΠΑ, οι εταιρείες αυτές επιτυγχάνουν ετήσια αύξηση εσόδων της τάξεως του 8%, υπερδιπλάσια σε σχέση με τον μέσο όρο του κλάδου.
Η ανάλυση καταγράφει τη στρατηγική προσαρμογής ορισμένων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις διεθνείς προκλήσεις. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για αγορές όπως η ελληνική, όπου η προώθηση της καινοτομίας αποτελεί βασικό ζητούμενο για τον κλάδο.
Όπως σημειώνει ο Βαλέριο Ντι Φίλιππο, Senior Partner και Επικεφαλής του Τομέα Υγείας και Βιοεπιστημών της Bain & Company για την EMEA, «το χάσμα επιδόσεων μεταξύ των φαρμακευτικών εταιρειών που καινοτομούν και εκείνων που παραμένουν προσκολλημένες σε παραδοσιακά μοντέλα λειτουργίας αναμένεται να διευρυνθεί».
Για τις ευρωπαϊκές φαρμακοβιομηχανίες μεσαίου μεγέθους, η στρατηγική επανατοποθέτηση είναι πλέον επιτακτική, με έμφαση στις εξαγορές, τη σωστή κατανομή κεφαλαίων και την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων.
Πέντε βασικές τάσεις διαμορφώνουν το νέο τοπίο
Σύμφωνα με την έκθεση της Bain & Company, πέντε κύριες τάσεις αναδιαμορφώνουν το λειτουργικό μοντέλο των φαρμακευτικών επιχειρήσεων μεσαίου μεγέθους:
- Επιτάχυνση της καινοτομίας μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης, των γονιδιακών θεραπειών και της εξατομικευμένης ιατρικής, που αυξάνουν τον ανταγωνισμό.
- Η παχυσαρκία λειτουργεί ως μοχλός βραχυπρόθεσμης ανάπτυξης, με τις θεραπείες GLP-1 να βρίσκονται στο επίκεντρο των επενδύσεων.
- Στροφή προς εξωτερικές πηγές καινοτομίας, με στρατηγικές εξαγορών, συγχωνεύσεων και αδειοδοτήσεων για την ενίσχυση των χαρτοφυλακίων.
- Ανακατανομή του παγκόσμιου χάρτη καινοτομίας, με τις ΗΠΑ να διατηρούν ηγετική θέση, την Κίνα να αναδύεται ως ισχυρός παίκτης και την Ευρώπη να αντιμετωπίζει τον κίνδυνο υστέρησης.
- Ενίσχυση των τιμολογιακών πιέσεων, κυρίως λόγω νομοθετικών αλλαγών στις ΗΠΑ, που καθιστούν κρίσιμη τη διαφοροποίηση των θεραπειών και την ανάπτυξη στοχευμένων στρατηγικών διείσδυσης στην αγορά.
Η παραμονή στο status quo δεν αποτελεί πλέον βιώσιμη επιλογή. Οι ευρωπαϊκές φαρμακοβιομηχανίες καλούνται να επιδείξουν στρατηγική σαφήνεια, ευελιξία και διεθνή προσανατολισμό.
«Legacy anchors» και «portfolio shifters»: Δύο διαφορετικές στρατηγικές
Η Bain διακρίνει δύο βασικά μοντέλα μεταξύ των ευρωπαϊκών φαρμακευτικών επιχειρήσεων μεσαίου μεγέθους. Οι «legacy anchors» εστιάζουν σε ώριμα σκευάσματα και κυρίως στην ευρωπαϊκή αγορά, προσφέροντας σταθερότητα αλλά με περιορισμένους ρυθμούς ανάπτυξης.
Αντίθετα, οι «portfolio shifters» μετασχηματίζουν τη δραστηριότητά τους μέσω εξαγορών και αδειοδοτήσεων καινοτόμων προϊόντων, με έμφαση στις σπάνιες παθήσεις και την πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ.
Αυτές οι εταιρείες σχεδόν διπλασίασαν τα περιθώρια EBITDA, φτάνοντας το 30%, και επενδύουν το 18-20% των εσόδων τους στην Έρευνα και Ανάπτυξη.
Σημαντικό είναι ότι η επέκτασή τους στις ΗΠΑ έγινε μέσω απόκτησης προϊόντων με καθιερωμένες πωλήσεις, περιορίζοντας το ρίσκο και επιταχύνοντας την εξοικείωση με το νέο περιβάλλον.
Έτσι, δημιουργείται ένα διπλό μοντέλο χαρτοφυλακίου, όπου οι ευρωπαϊκές ταμειακές ροές χρηματοδοτούν την ανάπτυξη και την καινοτομία σε διεθνείς αγορές.
Ελληνική φαρμακοβιομηχανία: Προοπτικές και στρατηγικές
Ο φαρμακευτικός κλάδος στην Ελλάδα παραμένει ένας από τους πιο δυναμικούς και εξωστρεφείς τομείς της οικονομίας. Το 2024, οι εξαγωγές φαρμακευτικών προϊόντων ανήλθαν σε 2,8 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 5,7% των συνολικών εξαγωγών και καθιστώντας τον δεύτερο σημαντικότερο εξαγωγικό κλάδο μετά τα ορυκτά καύσιμα.
Σημαντική είναι και η επενδυτική δραστηριότητα στην Έρευνα και Ανάπτυξη, με δαπάνες 161 εκατ. ευρώ το 2022, ενώ από το 1995 έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 2.000 κλινικές μελέτες στη χώρα. Τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν τη συστηματική ενίσχυση του επιστημονικού και παραγωγικού αποτυπώματος του κλάδου.
Η μελλοντική ανταγωνιστικότητα των ελληνικών φαρμακευτικών επιχειρήσεων θα εξαρτηθεί από τις στρατηγικές επιλογές τους, όπως οι τομείς καινοτομίας στους οποίους θα επενδύσουν και οι αγορές-στόχοι που θα επιλέξουν. Η ταχύτητα ανάπτυξης κρίσιμων επιχειρησιακών ικανοτήτων θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο.
Οι ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες συμμετέχουν ήδη ενεργά στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Το επόμενο βήμα είναι η αναβάθμιση της θέσης τους στην αλυσίδα αξίας, μέσω στοχευμένης καινοτομίας, διεθνών συνεργασιών και επιλεκτικών εξαγορών ή συγχωνεύσεων.
Ο συνδυασμός εγχώριας τεχνογνωσίας και διεθνούς στρατηγικής μπορεί να ενισχύσει τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
