Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες καταδίκασε την αυξανόμενη επικράτηση του «νόμου του ισχυρότερου», επισημαίνοντας ότι αυτή η τάση οδηγεί σε μια παγκόσμια επίθεση κατά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η οποία ενισχύεται και από την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.
«Αυτή η επιθετικότητα δεν διεξάγεται ούτε κρυφά ούτε αιφνιδιαστικά. Γίνεται φανερά, συχνά υπό την καθοδήγηση των πιο ισχυρών. Σε όλο τον κόσμο, τα ανθρώπινα δικαιώματα θυσιάζονται, σκόπιμα και στρατηγικά, και μερικές φορές με υπερηφάνεια», δήλωσε ο Γκουτέρες κατά την έναρξη της συνόδου του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Γενεύη.
Ο ίδιος τόνισε ότι «το κράτος δικαίου συνθλίβεται από τον νόμο του ισχυρότερου», χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένες χώρες ή ηγέτες. «Όταν τα ανθρώπινα δικαιώματα καταρρέουν, όλα τα υπόλοιπα καταρρέουν», πρόσθεσε, περιγράφοντας έναν κόσμο όπου «οι άνθρωποι χρησιμοποιούνται ως διαπραγματευτικά εργαλεία» και το διεθνές δίκαιο αντιμετωπίζεται ως «απλή ενόχληση».
Παγκόσμια κρίση ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Σύμφωνα με τη διαπίστωση των Ηνωμένων Εθνών, οι συγκρούσεις αυξάνονται, η ατιμωρησία εξαπλώνεται και οι ανθρωπιστικές ανάγκες εκτοξεύονται, ενώ η χρηματοδότηση μειώνεται δραματικά. Το φαινόμενο αυτό εντάσσεται σε ένα πλαίσιο περικοπών της εξωτερικής βοήθειας των ΗΠΑ, όπως αποφάσισε ο Ντόναλντ Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.
Ο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι «η τεχνολογία – ιδίως η Τεχνητή Νοημοσύνη – χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για καταστολή, επιδείνωση των ανισοτήτων και στοχοποίηση περιθωριοποιημένων ομάδων», τόσο στο διαδίκτυο όσο και εκτός αυτού.
Κατήγγειλε επίσης «τη σιδηρά πυγμή που συρρικνώνει την κοινωνία των πολιτών», αναφερόμενος σε φυλακίσεις δημοσιογράφων και ακτιβιστών, το κλείσιμο ΜΚΟ, τη διάβρωση των δικαιωμάτων των γυναικών και τον αποκλεισμό ατόμων με αναπηρίες.
Απειλή για τις δημοκρατίες και τις μειονότητες
«Οι δημοκρατίες διαβρώνονται. (...) Μετανάστες παρενοχλούνται, συλλαμβάνονται και απελαύνονται με πλήρη αδιαφορία για τα ανθρώπινα δικαιώματά τους και την ανθρωπιά τους. Πρόσφυγες στιγματίζονται. Κοινότητες ΛΟΑΤΚΙ+ διασύρονται. Μειονότητες και αυτόχθονες πληθυσμοί στοχοποιούνται», δήλωσε χαρακτηριστικά ο γενικός γραμματέας.
Ο Γκουτέρες, ο οποίος θα αποχωρήσει από το αξίωμά του στο τέλος του έτους έπειτα από δέκα χρόνια θητείας, υπενθύμισε ότι η εμπειρία του «μεγαλώνοντας υπό τη δικτατορία του Σαλαζάρ» στην Πορτογαλία τον δίδαξε πως όταν τα ανθρώπινα δικαιώματα παραβιάζονται, «όλες οι πτυχές της κοινωνίας υποφέρουν».
Επίκαιρες κρίσεις και παγκόσμιες προκλήσεις
Στην τελευταία του ετήσια ομιλία προς το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ μποϊκοτάρουν, ο επικεφαλής του ΟΗΕ αναφέρθηκε σε τρεις κρίσιμες εστίες έντασης. Καταδίκασε «τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν» και, ενόψει της τέταρτης επετείου της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, υπογράμμισε ότι «είναι πλέον καιρός να τερματιστεί η αιματοχυσία», καθώς ο πόλεμος «έχει οδηγήσει στον θάνατο περισσότερων από 15.000 πολιτών».
Τέλος, αναφερόμενος στη σύγκρουση μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, εξέφρασε τη λύπη του για το γεγονός ότι η λύση των δύο κρατών «καθίσταται ανοιχτά ανεφάρμοστη».