Η αλιεία μικρής κλίμακας στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίσιμη δημογραφική πρόκληση, σύμφωνα με την έκθεση «Η Κατάσταση της Αλιείας στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα 2025» (The State of Mediterranean and Black Sea Fisheries 2025). Σχεδόν οι μισοί αλιείς μικρής κλίμακας (47%) είναι άνω των 40 ετών, ενώ μόλις το 17% είναι κάτω των 25.
Όπως επισημαίνει το WWF, η ανανέωση των γενεών αποτελεί σημαντική πρόκληση για τον κλάδο. Σε πολλές χώρες της περιοχής, οι νέοι αποφεύγουν να ασχοληθούν με την αλιεία και όσοι το επιχειρούν, συχνά δυσκολεύονται να παραμείνουν. Το ζήτημα, σύμφωνα με την οργάνωση, δεν είναι η έλλειψη κινήτρων αλλά η βιωσιμότητα του επαγγέλματος, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των παράκτιων κοινοτήτων.
Οι προκλήσεις για τη νέα γενιά αλιέων
Στο πρόσφατο Φόρουμ Αλιέων Μικρής Κλίμακας (SSF Forum), με τίτλο «Ενδυναμώνοντας την επόμενη γενιά: συμμετοχή των νέων στην αλιεία μικρής κλίμακας», που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα από τη Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο (GFCM) του FAO, με την υποστήριξη του WWF Ελλάς και του Μεσογειακού γραφείου του WWF, συζητήθηκαν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο τομέας. Οι νέοι εμφανίζονται ολοένα και πιο διστακτικοί να ενταχθούν στο επάγγελμα λόγω των απαιτητικών συνθηκών εργασίας, της οικονομικής αβεβαιότητας, της αύξησης του κόστους και της περιορισμένης πρόσβασης σε χρηματοδότηση.
Η αλιεία σήμερα, σύμφωνα με το WWF, δεν αφορά μόνο τη σύνδεση με τη θάλασσα, αλλά και τη διαχείριση μιας επιχείρησης υπό πίεση, με μειωμένα περιθώρια κέρδους και αυξανόμενες διοικητικές απαιτήσεις. «Δεν είμαστε μόνο αλιείς. Διαχειριζόμαστε μια επιχείρηση με επενδύσεις, κινδύνους και ευθύνες», δήλωσε ο 37χρονος Μιγκέλ Άνχελ Μερκάντ Σιρέρ από την Cala Ratjada, στις Βαλεαρίδες Νήσους. «Οι νέοι δεν θα εισέλθουν στον κλάδο αν η αλιεία δεν μπορεί να εγγυηθεί μια αξιοπρεπή ζωή».
Οι χαμηλές προοπτικές εισοδήματος περιορίζουν περαιτέρω την ελκυστικότητα της αλιείας μικρής κλίμακας για τις νεότερες γενιές, αυξάνοντας τον κίνδυνο απώλειας εργατικού δυναμικού και πολιτιστικής συνέχειας.
Η στρατηγική του WWF για τη βιωσιμότητα
Η προώθηση της συμμετοχής των νέων και η ανανέωση των γενεών αποτελούν βασικό πυλώνα της στρατηγικής του Μεσογειακού γραφείου του WWF για την αλιεία μικρής κλίμακας. Όπως επισημάνθηκε στο SSF Forum, η επένδυση στους νέους είναι καθοριστική για τη βιωσιμότητα και την προσαρμοστικότητα του τομέα στις περιβαλλοντικές και οικονομικές προκλήσεις.
«Το WWF προωθεί μια προσέγγιση συνδιαχείρισης που αναγνωρίζει τη ζωτική συμβολή των αλιέων, των δημόσιων αρχών και των παράκτιων φορέων, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι νέοι έχουν ουσιαστική φωνή στη λήψη αποφάσεων και πρόσβαση σε βιώσιμες επαγγελματικές προοπτικές», δήλωσε ο Λούκα Εουφέμια από το Μεσογειακό γραφείο του WWF.
Σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, το WWF μετατρέπει τον διάλογο σε πράξη, επιδιώκοντας την άρση των εμποδίων εισόδου, την ενίσχυση της εκπροσώπησης των νέων, τη διεύρυνση των ευκαιριών κατάρτισης και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας. Μέσω της βελτίωσης της διακυβέρνησης και της ενίσχυσης της οικονομικής βιωσιμότητας, η οργάνωση συμβάλλει στη δημιουργία των συνθηκών για μια νέα γενιά αλιέων που θα οδηγήσει τη μεσογειακή αλιεία σε ένα πιο ανθεκτικό και βιώσιμο μέλλον.