Η Βουλγαρία πλησιάζει στην ολοκλήρωση των βασικών σταδίων κατασκευής του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου στο έδαφός της, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Ενέργειας. Έως το τέλος του 2026, αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία δύο έργα που θα συνδέουν τις υποδομές φυσικού αερίου από τον νότο προς τον βορρά, διευκολύνοντας τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από την Ελλάδα έως την Ουκρανία και άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, σύμφωνα με τον υπηρεσιακό υπουργό Ενέργειας Τράιτσο Τράικοφ.
Ο Τράικοφ τόνισε ότι η Βουλγαρία είναι η πρώτη χώρα που ξεκίνησε την κατασκευή του έργου, αναδεικνύοντάς την σε βασικό πυλώνα για την περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια. Παράλληλα, υλοποιούνται έργα για την αύξηση της χωρητικότητας στα κρίσιμα σημεία διασύνδεσης Κούλατα/Σιδηρόκαστρο (Βουλγαρία–Ελλάδα) και Νέγκρου Βόντα/Καρντάμ (Βουλγαρία–Ρουμανία).
Ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου θα λειτουργεί ως «αυτοκινητόδρομος» μεταφοράς έως και 10 δισ. κυβικών μέτρων LNG ετησίως προς την Ουκρανία και την ευρύτερη περιοχή, μέσω του σημείου Νέγκρου Βόντα 1/Καρντάμ. Η χώρα έχει ήδη υποβάλει αίτηση για μερική επιχορήγηση από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της ΕΕ, που θα συμβάλει στη δημιουργία ανταγωνιστικής τιμολογιακής δομής προς όφελος των χρηστών του δικτύου φυσικού αερίου.
Το 2027 προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία τα σημεία διασύνδεσης στη Στάρα Ζαγόρα και στην Κομοτηνή με αυξημένη χωρητικότητα. Τα έργα αυτά αναμένεται να ενισχύσουν τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και να προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία στους εμπόρους φυσικού αερίου για τη διαχείριση του εφοδιασμού και την πρόσβαση σε νέες αγορές.
Η πορεία διαφοροποίησης και οι κρίσιμες στιγμές
Ο Τράικοφ υπενθύμισε ότι οι προσπάθειες διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού ξεκίνησαν πριν από 17 χρόνια, μετά τη διακοπή παροχής ρωσικού φυσικού αερίου το 2009, γεγονός που επηρέασε έντονα τη Σόφια. Όπως σημείωσε, η κρίση εκείνη προκάλεσε καθοριστική αλλαγή στην ευρωπαϊκή πολιτική και οδήγησε στην υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημιουργία διασυνδετήριων αγωγών μεταξύ Βουλγαρίας, Ελλάδας, Ρουμανίας και Σερβίας.
Ιδιαίτερα σημαντικός, σύμφωνα με τον ίδιο, υπήρξε ο αγωγός με την Ελλάδα, που αποτέλεσε θεμέλιο για τον Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου. Αν και κάποιες ευκαιρίες, όπως το έργο Nabucco, χάθηκαν, ο Τράικοφ υπογράμμισε ότι η στρατηγική διαφοροποίησης απέδωσε. Όταν η Gazprom απαίτησε πληρωμές σε ρούβλια το 2022, η Βουλγαρία αρνήθηκε χωρίς συνέπειες, ενώ παρέλαβε δύο φορτία αμερικανικού LNG, αποδεικνύοντας –όπως είπε– ότι η διαφοροποίηση λειτουργεί.
Συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες
Κατά τη διάρκεια της Διατλαντικής Συνόδου Κορυφής στην Ουάσινγκτον, ο Τράικοφ υπέγραψε δήλωση υποστήριξης των διαπραγματεύσεων της Bulgargaz για εισαγωγή αμερικανικού LNG. Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε παρουσία των Αμερικανών Νταγκ Μπέργκαμ, υπουργού Εσωτερικών και προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας, και Κρις Ράιτ, υπουργού Ενέργειας.