Το Πακιστάν αναδείχθηκε η χώρα με τη μεγαλύτερη ατμοσφαιρική ρύπανση για το 2025, παρουσιάζοντας συγκεντρώσεις των επικίνδυνων μικροσωματιδίων PM2.5 έως και 13 φορές πάνω από το επιτρεπόμενο όριο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), σύμφωνα με νέα έρευνα της ελβετικής πλατφόρμας IQAir.
Η IQAir, στην ετήσια έκθεσή της για την ποιότητα του αέρα, ανέφερε ότι 13 χώρες και εδάφη πέτυχαν το 2025 να διατηρήσουν τις συγκεντρώσεις PM2.5 κάτω από τα 5 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, όπως ορίζει ο ΠΟΥ, έναντι μόλις 7 χωρών το 2024.
Τα βασικά ευρήματα της έκθεσης
Σύμφωνα με την έκθεση, 130 από τις 143 χώρες και εδάφη που εξετάστηκαν δεν πληρούσαν τα κριτήρια του ΠΟΥ. Το Μπανγκλαντές και το Τατζικιστάν κατέλαβαν τη δεύτερη και τρίτη θέση στη λίστα των πιο μολυσμένων χωρών, ενώ το Τσαντ, που το 2024 είχε την υψηλότερη ρύπανση, υποχώρησε στην τέταρτη θέση.
Η μείωση των επιπέδων PM2.5 στο Τσαντ αποδίδεται πιθανώς σε ελλιπή δεδομένα, καθώς, όπως επισημαίνει η επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, Κρίστι Τσέστερ Σρέντερ, «από την απώλεια των δεδομένων τον Μάρτιο φάνηκε σαν να υπήρξε μια σημαντική μείωση στα επίπεδα των PM2.5, αλλά το γεγονός είναι ότι δεν γνωρίζουμε».
Τον Μάρτιο, οι ΗΠΑ διέκοψαν, λόγω περιορισμών στον προϋπολογισμό, ένα παγκόσμιο πρόγραμμα παρακολούθησης που συνέλεγε στοιχεία για τη ρύπανση από τα κτίρια των πρεσβειών και των προξενείων τους. Η απόφαση αυτή αφαίρεσε μια κρίσιμη πηγή δεδομένων για πολλές χώρες με αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση, με αποτέλεσμα το Μπουρούντι, το Τουρκμενιστάν και το Τόγκο να εξαιρεθούν από την έκθεση του 2025.
Οι πιο μολυσμένες πόλεις και οι παγκόσμιες τάσεις
Η πόλη Λόνι της Ινδίας κατέγραψε τη μεγαλύτερη ρύπανση παγκοσμίως με μέσο όρο PM2.5 στα 112,5 μικρογραμμάρια, ακολουθούμενη από το Χοτάν στη Σινγιάνγκ της βορειοδυτικής Κίνας με 109,6 μικρογραμμάρια. Οι 25 πιο μολυσμένες πόλεις του κόσμου βρίσκονταν όλες στην Ινδία, το Πακιστάν και την Κίνα.
Μόλις το 14% των πόλεων παγκοσμίως πληρούσαν τα πρότυπα του ΠΟΥ το 2025, έναντι 17% το προηγούμενο έτος. Οι εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές στον Καναδά συνέβαλαν στην αύξηση των επιπέδων PM2.5 στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Ανάμεσα στις χώρες που συμμορφώθηκαν με τα κριτήρια του ΠΟΥ το 2025 περιλαμβάνονται η Αυστραλία, η Ισλανδία, η Εσθονία και ο Παναμάς. Παράλληλα, το Λάος, η Καμπότζη και η Ινδονησία κατέγραψαν αξιοσημείωτες μειώσεις στη ρύπανση, λόγω του φαινομένου Λα Νίνια, που συνοδεύεται από αυξημένη υγρασία και ισχυρότερους ανέμους.
Στη Μογγολία, η μέση συγκέντρωση των σωματιδίων μειώθηκε κατά 31%, φτάνοντας τα 17,8 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Συνολικά, 75 χώρες ανέφεραν χαμηλότερα επίπεδα PM2.5 το 2025 σε σχέση με το 2024, ενώ 54 χώρες κατέγραψαν αύξηση, σύμφωνα με την IQAir.