Η είσοδος των Χούθι στον πόλεμο Ιράν-ΗΠΑ-Ισραήλ επαναφέρει στο προσκήνιο έναν από τους μεγαλύτερους φόβους της παγκόσμιας οικονομίας. Μια νέα σοβαρή διαταραχή στη ναυσιπλοΐα της Ερυθράς Θάλασσας και του στενού Μπαμπ αλ Μαντέμπ.
Μετά την εκτόξευση πυραύλων προς το Ισραήλ, αυξάνονται οι ανησυχίες ότι η οργάνωση που ελέγχει μέρος της Υεμένης μπορεί να επαναλάβει επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, σε μια στιγμή που το Στενό του Ορμούζ παραμένει πρακτικά κλειστό.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν πυραυλικά πλήγματα κατά «ευαίσθητων ισραηλινών στρατιωτικών στόχων», σηματοδοτώντας την πρώτη άμεση εμπλοκή τους από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου.
Το Ισραήλ ανέφερε ότι αναχαίτισε τουλάχιστον έναν πύραυλο από την Υεμένη, ενώ οι Χούθι προειδοποίησαν ότι οι επιθέσεις θα συνεχιστούν όσο συνεχίζονται οι επιχειρήσεις κατά των συμμάχων τους.
Η απειλή των Χούθι μεταφέρεται στις θαλάσσιες οδούς
Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν οι Χούθι μπορούν να πλήξουν το Ισραήλ, αλλά αν θα επιστρέψουν στις επιθέσεις κατά της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, αυτή είναι η εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει το μεγαλύτερο οικονομικό πλήγμα, καθώς η Ερυθρά Θάλασσα έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τον δραστικό περιορισμό της διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία, για παράδειγμα, διοχετεύει πλέον μεγάλους όγκους πετρελαίου μέσω αγωγού προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, ώστε να συνεχίσει τις εξαγωγές της προς την Ασία.
Το Μπαμπ αλ Μαντέμπ, στη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενέργεια. Από εκεί διέρχονται φορτία πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου, εμπορευματοκιβωτίων και χύδην φορτίων με προορισμό την Ευρώπη και την Ασία.
Το Bloomberg σημειώνει ότι πριν από τις μεγάλες επιθέσεις των Χούθι περίπου το 9% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου περνούσε από το σημείο αυτό, ενώ το BBC υπογραμμίζει ότι οποιαδήποτε νέα αναταραχή εκεί, σε συνδυασμό με την κρίση στο Ορμούζ, μπορεί να προκαλέσει διπλό σοκ στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Ερυθρά Θάλασσα θυμίζει ξανά ζώνη υψηλού κινδύνου
Οι φόβοι αυτοί δεν είναι θεωρητικοί. Από τα τέλη του 2023 έως το 2025, οι Χούθι είχαν εξαπολύσει σχεδόν 200 επιθέσεις εναντίον πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, προκαλώντας τη βύθιση πλοίων, σοβαρές ζημιές σε εμπορικά σκάφη και μεγάλη εκτροπή της ναυσιπλοΐας γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.
Όπως επισημαίνει το Bloomberg, πολλές ναυτιλιακές εξακολουθούν να αποφεύγουν την περιοχή, ενώ η κίνηση στο πέρασμα έχει μειωθεί δραστικά σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα.
«Αν δούμε μεγαλύτερη πίεση στο Ιράν ή νέα κλιμάκωση, οι Χούθι θα μπουν σκληρά στο παιχνίδι», δήλωσε στο AP ο αναλυτής του International Crisis Group, Άχμεντ Νάγκι. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στην αγορά ενέργειας αλλά θα επηρεάσουν συνολικά τη ναυτιλιακή ασφάλεια και το διεθνές εμπόριο.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο αναλυτής του BBC Σεμπάστιαν Άσερ σημειώνει ότι η πραγματική απειλή των Χούθι δεν βρίσκεται τόσο στα πλήγματα κατά του Ισραήλ όσο στη δυνατότητά τους να πλήξουν την εμπορική ναυσιπλοΐα ανοιχτά της Υεμένης.
Όπως αναφέρει, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μετατρέψει την Ερυθρά Θάλασσα ξανά σε εστία έντονης διεθνούς αστάθειας και να δώσει νέο χτύπημα στην παγκόσμια οικονομία.
Η κρίση αγγίζει πλέον και την καθημερινή κατανάλωση
Το οικονομικό αποτύπωμα δεν περιορίζεται μόνο στο πετρέλαιο. Το CNBC αναδεικνύει ότι μια παρατεταμένη κρίση στα δύο βασικά θαλάσσια περάσματα της περιοχής απειλεί και την παγκόσμια αγορά πετροχημικών.
Πλαστικά, συσκευασίες, απορρυπαντικά, υφάσματα, εξαρτήματα αυτοκινήτων και ιατρικά είδη επηρεάζονται άμεσα από τις τιμές πρώτων υλών που συνδέονται με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
«Οι προμηθευτές μας στην Κίνα έχουν ήδη αυξήσει τις τιμές των πλαστικών κατά περίπου 15%», δήλωσε στο CNBC ο Στάνισλαβ Κρικούν, διευθύνων σύμβουλος της πολωνικής εταιρείας συσκευασίας DST-Pack.
Σύμφωνα με το ίδιο δίκτυο, η πίεση αυτή μπορεί να φανεί με καθυστέρηση στα ράφια, όμως θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα περάσει στους καταναλωτές. Η Moody’s εκτιμά, επίσης μέσω δηλώσεων που φιλοξενεί το CNBC, ότι η αναστάτωση στα πετροχημικά θα τροφοδοτήσει εκ νέου τον πληθωρισμό, ειδικά σε βασικά είδη λιανικής.
Οι Χούθι παραμένουν παράγοντας αστάθειας στην περιοχή
Την ίδια ώρα, το Reuters μετέδωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, με τους πρώτους πεζοναύτες να έχουν ήδη φτάσει στη Μέση Ανατολή, ενώ εξετάζονται ευρύτερα επιχειρησιακά σενάρια.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει πλέον πολύ σοβαρά το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης, όχι μόνο στον Περσικό Κόλπο αλλά και στον άξονα της Ερυθράς Θάλασσας.
Το Bloomberg σημειώνει ότι οι Χούθι έχουν αποδείξει πως, παρά τα αμερικανικά, βρετανικά και ισραηλινά πλήγματα των τελευταίων ετών, διατηρούν επιχειρησιακή ικανότητα, ελέγχουν σημαντικό τμήμα της δυτικής Υεμένης και εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε όπλα, είτε μέσω ιρανικής υποστήριξης είτε μέσω δικτύων λαθρεμπορίου και τοπικής παραγωγής. Αυτό σημαίνει ότι ο κίνδυνος για νέα χτυπήματα δεν έχει εξαφανιστεί.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν οι Χούθι θα ακολουθήσουν πλήρως μια ιρανική γραμμή κλιμάκωσης. Το Bloomberg επισημαίνει ότι, αν και αποτελούν βασικό σύμμαχο της Τεχεράνης, δεν λειτουργούν πάντα μηχανικά ως απλό εκτελεστικό όργανο.
Η οργάνωση έχει και δικά της εσωτερικά κίνητρα, ενώ πρέπει να σταθμίσει και το κόστος μιας νέας σύγκρουσης για την ίδια την Υεμένη, μια χώρα ήδη εξαντλημένη από χρόνια πολέμου και ανθρωπιστικής κρίσης.