Αντιμέτωποι με μια παρατεταμένη κρίση ασφάλειας και πολιτικής αστάθειας, οι πολίτες του Περού προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για να εκλέξουν τον επόμενο πρόεδρο της χώρας ανάμεσα σε 35 υποψηφίους και υποψήφιες – αριθμό πρωτοφανή για τα πολιτικά δεδομένα της χώρας. Οι εκλογές διεξάγονται χωρίς ξεκάθαρο φαβορί, αντικατοπτρίζοντας τη βαθιά θεσμική κρίση που ταλανίζει το Περού την τελευταία δεκαετία.
Κανένας υποψήφιος δεν ξεπερνά το 15% στις προθέσεις ψήφου, γεγονός που καθιστά σχεδόν βέβαιη τη διεξαγωγή δεύτερου γύρου στις 7 Ιουνίου. Η χώρα ενδέχεται να γνωρίσει τον ένατο ή την ένατη πρόεδρο μέσα σε μόλις δέκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη πολιτική αστάθεια.
Περισσότεροι από 27 εκατομμύρια πολίτες καλούνται να ψηφίσουν, καθώς η συμμετοχή είναι υποχρεωτική. Παράλληλα, θα εκλεγούν τα μέλη του νέου κοινοβουλίου, το οποίο για πρώτη φορά μετά τη δεκαετία του 1990 θα είναι διθάλαμο, περιλαμβάνοντας Βουλή και Γερουσία.
Από τους οκτώ προέδρους που εξελέγησαν από το 2016, οι μισοί καθαιρέθηκαν από το Κογκρέσο, ενώ η πολιτική τάξη αντιμετωπίζει έντονη δυσπιστία λόγω συνεχών σκανδάλων διαφθοράς. Στους δρόμους της Λίμα, η κοινωνική απογοήτευση είναι διάχυτη.
«Δεν θα ψηφίσω κανέναν. Νιώθω τόσο απογοητευμένη από όλους τους πολιτικούς», δηλώνει η 56χρονη έμπορος Μαρία Φερνάντες. «Μας κυβερνάνε διεφθαρμένοι, κλέφτες και κόσμος χωρίς κανέναν ενδοιασμό».
Σύμφωνα με τον ραδιοφωνικό σταθμό RPP, τουλάχιστον 252 υποψήφιοι έχουν καταδικαστεί από τη δικαιοσύνη. Παράλληλα, το Latinobarómetro καταγράφει ότι πάνω από το 90% των Περουβιανών δηλώνει πως έχει «λίγη» ή «καμιά» εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση και το κοινοβούλιο.
Το ψηφοδέλτιο μήκους 44 εκατοστών αποτυπώνει τη σύνθετη εικόνα της εκλογικής διαδικασίας. Η Κέικο Φουχιμόρι, υποψήφια της δεξιάς για τέταρτη φορά, θεωρείται φαβορί, με τους Κάρλος Άλβαρες, Ραφαέλ Λόπες Αλιάγα, Ρικάρδο Μπελμόντ και Ρομπέρτο Σάντσες να ακολουθούν.
Το κυρίαρχο ζήτημα της προεκλογικής περιόδου είναι η έλλειψη ασφάλειας. «Αυτή είναι μακράν η κυριότερη ανησυχία όλων, λόγω του απίστευτου επιπέδου εγκληματικότητας», αναφέρει ο 18χρονος φοιτητής Φρανσίσκο Γκαρσία.
Αύξηση εγκληματικότητας και κοινωνική ανασφάλεια
Οι ανθρωποκτονίες έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2018, φτάνοντας τις 2.600 ετησίως, ενώ οι μηνύσεις για εκβιάσεις έχουν οκταπλασιαστεί. Η έξαρση της βίας αποδίδεται στη δράση διεθνών συμμοριών, κυρίως από τη Βενεζουέλα, που συνεργάζονται με τοπικά εγκληματικά δίκτυα.
Με το 70% του εργατικού δυναμικού να εργάζεται στον ανεπίσημο τομέα, η οικονομική επισφάλεια ενισχύει τη στρατολόγηση νέων σε συμμορίες. Οι εταιρείες δημόσιων μεταφορών αποτελούν συχνό στόχο, με 75 οδηγούς να έχουν δολοφονηθεί το 2025, κυρίως στη Λίμα.
Οι εκβιασμοί έχουν εξελιχθεί σε μάστιγα για επιχειρήσεις, σχολεία και ακόμη και μουσικά συγκροτήματα. Οι υποψήφιοι προτείνουν ριζοσπαστικά μέτρα, όπως φυλακές στη ζούγκλα, μπόνους σε αστυνομικούς για εξουδετέρωση κακοποιών και επαναφορά της θανατικής ποινής – προτάσεις που πολλοί χαρακτηρίζουν «λαϊκίστικες».
Η υποψηφιότητα Φουχιμόρι και το πολιτικό σκηνικό
Η Κέικο Φουχιμόρι, κόρη του πρώην προέδρου Αλμπέρτο Φουχιμόρι, προβάλλει την πολιτική του κληρονομιά, υπογραμμίζοντας τη συμβολή του στην καταπολέμηση του υπερπληθωρισμού και της τρομοκρατίας. Σε συνέντευξή της στο Γαλλικό Πρακτορείο, εξήγγειλε εκστρατεία απέλασης παράτυπων μεταναστών και προσέλκυσης αμερικανικών επενδύσεων, εκφράζοντας στήριξη στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Ο κοινωνιολόγος Νταβίντ Σουλμόντ επισημαίνει πως υπάρχει «αποσύνδεση της πολιτικής προσφοράς και των προσδοκιών των πολιτών», ενώ ο πολιτολόγος Λουίς Μπεναβέντε χαρακτηρίζει την εκστρατεία «επιφανειακή και συναισθηματική», με κυρίαρχο το αίσθημα «απογοήτευσης».
Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 07:00 τοπική ώρα (15:00 ώρα Ελλάδας) και θα κλείσουν στις 17:00 (01:00 ώρα Ελλάδας), με την έκβαση των εκλογών να παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη.