Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βάζει στο τραπέζι την ενίσχυση της ενιαίας τραπεζικής αγοράς στην Ευρώπη, την ώρα που η οικονομία της ευρωζώνης δοκιμάζεται από την άνοδο του ενεργειακού κόστους, τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τις πιέσεις στον πληθωρισμό.
Το μήνυμα από τη Φρανκφούρτη είναι σαφές: χρειάζονται λιγότερα εμπόδια για τις τράπεζες και περισσότερη διασυνοριακή ενοποίηση.
Με νέες προτάσεις που έδωσε στη δημοσιότητα, η ΕΚΤ ζητά μια πιο ολοκληρωμένη τραπεζική αγορά, όπου κεφάλαια και ρευστότητα θα μπορούν να κινούνται πιο ελεύθερα μέσα στους ίδιους τραπεζικούς ομίλους στην ευρωζώνη.
Σύμφωνα με την Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα, αυτό θα επιτρέψει στις ευρωπαϊκές τράπεζες να χρησιμοποιούν πιο αποτελεσματικά τους πόρους τους, να γίνουν ισχυρότερες και να στηρίξουν καλύτερα την οικονομία, ενώ το Bloomberg επισημαίνει ότι σήμερα σημαντικά ποσά κεφαλαίων και ρευστότητας παραμένουν ουσιαστικά «παγιδευμένα» εξαιτίας των εθνικών περιορισμών.
Το σχέδιο της ΕΚΤ για πιο ενιαίο τραπεζικό σύστημα
Η ΕΚΤ τονίζει ότι η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών δεν μπορεί να ενισχυθεί με χαλάρωση των κανόνων, αλλά με εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και καλύτερο συντονισμό.
Όπως σημειώνεται στο σχετικό ρεπορτάζ του Reuters, στόχος είναι ένα πιο λειτουργικό τραπεζικό σύστημα, ικανό να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις χωρίς να διακυβεύεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Φρανκφούρτη επαναφέρει και το αίτημα για ένα ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων, το γνωστό EDIS.
Η πρόταση αυτή θεωρείται κρίσιμη για την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης, αν και παραμένει πολιτικά δύσκολη, όπως αναφέρει το Bloomberg.
Παράλληλα, ζητείται να περιοριστούν τα εθνικά εμπόδια που εξακολουθούν να κρατούν «κλειδωμένα» κεφάλαια και ρευστότητα μέσα σε θυγατρικές τραπεζών σε διαφορετικές χώρες.
Απλοποίηση κανόνων με στόχο μεγαλύτερη ανθεκτικότητα
Ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Λουίς ντε Γκίντος, δήλωσε ότι το κρίσιμο βήμα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης είναι μια πραγματικά ενιαία τραπεζική αγορά, όπου τα κεφάλαια και η ρευστότητα θα κινούνται ελεύθερα και όλες οι καταθέσεις θα προστατεύονται ισότιμα, σύμφωνα με το κείμενο της ΕΚΤ.
Από την πλευρά της, η επικεφαλής του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Κλαούντια Μπουχ, υπογράμμισε ότι οι πιο ολοκληρωμένες αγορές δίνουν στις τράπεζες τη δυνατότητα να αξιοποιούν οικονομίες κλίμακας και να διαφοροποιούν καλύτερα τις δραστηριότητές τους, κάτι που ενισχύει την ανθεκτικότητά τους.
Στις προτάσεις της ΕΚΤ περιλαμβάνονται επίσης η απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου, η μείωση του διοικητικού φόρτου και η ενίσχυση της αναλογικότητας για τις μικρότερες τράπεζες.
Όπως αναφέρεται στην επίσημη τοποθέτηση της ΕΚΤ, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο να γίνουν περισσότεροι τραπεζικοί κανόνες άμεσα εφαρμόσιμοι μέσω κανονισμών και όχι μέσω οδηγιών, ώστε να περιοριστούν οι αποκλίσεις από χώρα σε χώρα.
Κεφαλαιακές απαιτήσεις και επιτόκια στο μικροσκόπιο της ΕΚΤ
Παράλληλα, η ΕΚΤ ζητά να έχει ισχυρότερο ρόλο στη συνολική αξιολόγηση των κεφαλαιακών απαιτήσεων των τραπεζών, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που επιβάλλονται από εθνικές αρχές.
Σύμφωνα με το Reuters, η πρόταση αυτή αποσκοπεί στο να εντοπίζονται καλύτερα επικαλύψεις, κενά και ασυνέπειες στο σύστημα εποπτείας, ώστε να υπάρχει πιο ολιστική εικόνα για το συνολικό βάρος που δέχονται οι ευρωπαϊκές τράπεζες.
Την ίδια ώρα, η συζήτηση για τις τράπεζες συνδέεται άμεσα με τη γενικότερη εικόνα της οικονομίας της ευρωζώνης.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε στο Bloomberg ότι η οικονομία έχει πλέον μετακινηθεί κάτω από το βασικό σενάριο της κεντρικής τράπεζας, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών της ενέργειας.
Όπως ανέφερε, η ευρωζώνη βρίσκεται πλέον «ανάμεσα στο βασικό και στο δυσμενές σενάριο», χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι η ΕΚΤ έχει ήδη αποφασίσει αύξηση επιτοκίων.
Η Λαγκάρντ ξεκαθάρισε, σύμφωνα με το Reuters, ότι η ΕΚΤ θα παραμείνει ευέλικτη και θα κινηθεί με βάση τα στοιχεία που θα προκύπτουν.
«Πρέπει να είμαστε απολύτως ευέλικτοι και έτοιμοι να κινηθούμε προς την κατεύθυνση που απαιτείται», ανέφερε, τονίζοντας ότι προς το παρόν δεν μπορεί να προδιαγραφεί συγκεκριμένη πορεία για τα επιτόκια.
Προσεκτική στάση στην ΕΚΤ παρά τις πιέσεις της αγοράς
Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς η άνοδος στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει ήδη ενισχύσει τις προσδοκίες για νέα αύξηση επιτοκίων μέσα στη χρονιά.
Ωστόσο, η εικόνα στο εσωτερικό της ΕΚΤ παραμένει πιο προσεκτική. Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Φινλανδίας, Όλι Ρεν, δήλωσε στο Reuters ότι μια αύξηση επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίαση δεν είναι αυτονόητη και ότι χρειάζεται ψυχραιμία και στενή παρακολούθηση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και των επιπτώσεών τους στην οικονομία.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Μπόρις Βούιτσιτς, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, εμφανίστηκε λιγότερο ανήσυχος, λέγοντας, σύμφωνα με το Bloomberg, ότι οι τιμές της ενέργειας παραμένουν ακόμη κοντά στο βασικό σενάριο.
Η διαφοροποίηση αυτή δείχνει ότι στο εσωτερικό της κεντρικής τράπεζας δεν υπάρχει ακόμη απόλυτη σύγκλιση για τη βαρύτητα και τη διάρκεια του νέου ενεργειακού σοκ.
Η Λαγκάρντ, πάντως, θέλησε να δώσει και ένα πολιτικό μήνυμα σταθερότητας. Απαντώντας στα σενάρια περί πρόωρης αποχώρησής της από την ΕΚΤ, ανέφερε στο Bloomberg, ότι δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει τη θέση της σε μια τόσο δύσκολη περίοδο.
«Όταν υπάρχουν μεγάλα σύννεφα στον ορίζοντα, ο καπετάνιος δεν εγκαταλείπει το πλοίο», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «αυτή η καπετάνισσα δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το πλοίο».
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι μεταρρυθμίσεις που έγιναν μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση έχουν ενισχύσει σημαντικά την ανθεκτικότητα των τραπεζών, χωρίς να στερήσουν από την οικονομία τη χρηματοδότηση που χρειάζεται.
Για τον λόγο αυτό επιμένει, όπως αναφέρεται στις προτάσεις της αλλά και στο ρεπορτάζ του Reuters, ότι η απλοποίηση των κανόνων δεν πρέπει να μετατραπεί σε αποδυνάμωση της εποπτείας, αλλά σε πιο έξυπνη και πιο ομοιόμορφη εφαρμογή των ίδιων κανόνων σε όλη την ευρωζώνη.