Το κλίμα, η ποιότητα και τα ψηφιακά δεδομένα αναμένεται να καθορίσουν την πορεία ανάπτυξης του τουρισμού την επόμενη πενταετία, σύμφωνα με τον Διευθυντή Ερευνών του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ταξιδιών και Τουρισμού (WTTC), Nejc Jus. Σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο ίδιος επισημαίνει ότι ο διεθνής τουρισμός καταγράφει ταχεία ανάπτυξη, με τις παγκόσμιες αφίξεις να αυξάνονται κατά 5,4% το 2025, ενώ η Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της δυναμικής.
Για την επόμενη πενταετία, ο Nejc Jus θεωρεί καθοριστικής σημασίας την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Η ακραία ζέστη ήδη αναδιαμορφώνει τα εποχικά πρότυπα, γεγονός που απαιτεί από τους προορισμούς να επεκτείνουν τις ενδιάμεσες περιόδους, διαφορετικά κινδυνεύουν να χάσουν επισκέπτες της θερινής αιχμής.
«Δεύτερον, η έμφαση στην ποιότητα. Οι ταξιδιώτες αναζητούν ολοένα και περισσότερο ουσιαστικές, χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος εμπειρίες, επιβραβεύοντας προορισμούς με αυθεντική διαφοροποίηση», σημειώνει ο Jus. Προσθέτει ακόμη: «Οι ψηφιακές υποδομές θα αποτελέσουν καθοριστικό παράγοντα ανταγωνιστικότητας. Από τη διαχείριση ροών επισκεπτών με “έξυπνα” συστήματα έως την εξατομίκευση μέσω τεχνητής νοημοσύνης και τα βιομετρικά συστήματα εισόδου που προσφέρουν ασφαλή και ομαλά ταξίδια, οι ισχυρές ψηφιακές δυνατότητες δεδομένων θα ξεχωρίσουν τους ηγέτες από όσους μείνουν πίσω. Στο WTTC, η προώθηση απρόσκοπτων και συνδεδεμένων ταξιδιών αποτελεί βασική μας προτεραιότητα. Για τις χώρες της Μεσογείου, κερδισμένοι θα είναι όσοι σχεδιάζουν από τώρα».
Η συμβολή του τουρισμού στην παγκόσμια οικονομία
Σύμφωνα με την τελευταία Έρευνα Οικονομικού Αντικτύπου (EIR) του WTTC, η συνεισφορά του τομέα των Ταξιδιών και του Τουρισμού στο παγκόσμιο ΑΕΠ έφτασε σε επίπεδο-ρεκόρ 11,6 τρισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025, αντιπροσωπεύοντας το 9,8% της παγκόσμιας οικονομίας. Η ανάπτυξη του κλάδου (4,1%) ξεπέρασε τη συνολική παγκόσμια ανάπτυξη (2,8%) κατά σχεδόν 50%, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως βασικού μοχλού της παγκόσμιας επέκτασης.
Βιώσιμη μετάβαση και απόδοση επένδυσης
Η βιωσιμότητα αποτελεί στρατηγική ευκαιρία για μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, ενίσχυση της ανθεκτικότητας και δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας. Το χρονικό πλαίσιο για την απόδοση της επένδυσης (ROI) διαφέρει ανάλογα με τον προορισμό και το είδος επένδυσης.
Οι βιώσιμοι προορισμοί μπορούν να προσελκύσουν επισκέπτες υψηλότερης αξίας, να επεκτείνουν την τουριστική περίοδο και να μειώσουν τα λειτουργικά κόστη. Αυτό επιτυγχάνεται όταν η βιωσιμότητα εντάσσεται σε ολοκληρωμένη στρατηγική που περιλαμβάνει ποιοτικές εμπειρίες, σύγχρονες υποδομές και αποτελεσματική διαχείριση προορισμού. Παράλληλα, η ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινότητας είναι κρίσιμη για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία.
Ψηφιακή ένταξη και προσβασιμότητα
Όπως επισημαίνει ο Nejc Jus, η κοινωνική ένταξη βρίσκεται στον πυρήνα της αποστολής του WTTC, με τον τουριστικό τομέα να συμβάλλει στη δημιουργία ευκαιριών για γυναίκες, νέους και υποεκπροσωπούμενες κοινότητες. Ωστόσο, η ένταξη σημαίνει και προσβασιμότητα για τους ίδιους τους ταξιδιώτες.
«Αυτό που κάνει η Σκιάθος - ο χάρτης για τα άτομα στο φάσμα του αυτισμού “Autism Quiet Map” και οι αντίστοιχες δράσεις, οι αισθητηριακά φιλικές διαδρομές και τα συστήματα πρόσβασης SEATRAC στις παραλίες - είναι ακριβώς το είδος πρωτοποριακού έργου που θα έπρεπε να γίνει παγκόσμιο πρότυπο. Το WTTC υποστηρίζει ενεργά τον προσβάσιμο τουρισμό ως θεμελιώδες δικαίωμα, όχι ως επιπλέον επιλογή», υπογραμμίζει.
Από τη βιωσιμότητα στον αναγεννητικό τουρισμό
Σύμφωνα με τον Jus, ο αναγεννητικός τουρισμός κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος, καθώς δεν αρκείται στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων, αλλά στοχεύει στην αποκατάσταση και ενίσχυση των προορισμών. Το «μην κάνεις κακό» αποτέλεσε την αρχή, αλλά πλέον δεν επαρκεί.
Η πρωτοβουλία του WTTC Nature Positive Tourism, που αναπτύχθηκε μαζί με τον UN Tourism και το World Sustainable Hospitality Alliance, καλεί τις επιχειρήσεις να σταματήσουν και να αντιστρέψουν την απώλεια βιοποικιλότητας. Οι ταξιδιώτες επιθυμούν να συμβάλλουν ενεργά στην προστασία των τόπων που επισκέπτονται.
Ανθρώπινος παράγοντας και τεχνητή νοημοσύνη
Η αποστολή του τουρισμού, όπως τονίζει ο Jus, πρέπει να παραμείνει η συμπεριληπτική και βιώσιμη ανάπτυξη. Η τεχνητή νοημοσύνη και τα δεδομένα είναι πολύτιμα εργαλεία για τη διαχείριση ροών επισκεπτών, τη μείωση αποβλήτων και τη βελτίωση της αποδοτικότητας.
Ωστόσο, η «ψυχή» ενός προορισμού – ο πολιτισμός και η κοινότητά του – δεν μπορεί να αυτοματοποιηθεί. Οι επιτυχημένοι προορισμοί θα είναι εκείνοι που αξιοποιούν την τεχνολογία για να προστατεύσουν και να ενισχύσουν την ανθρώπινη εμπειρία. Ένα σύστημα Τουριστικής Νοημοσύνης μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της φέρουσας ικανότητας, αλλά είναι οι άνθρωποι, οι παραδόσεις και η υπερηφάνεια για τον τόπο τους που κάνουν τους επισκέπτες να επιστρέφουν.