Η έλλειψη βασικών υγειονομικών υποδομών εμποδίζει τις προσπάθειες περιορισμού της επιδημίας Έμπολα που έχει ξεσπάσει στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, σύμφωνα με εργαζόμενους σε οργανώσεις αρωγής και υγειονομικούς με γνώση της περιοχής.
Η Γερμανίδα ειδικός Τροπικής Ιατρικής Γκιζέλα Σνάιντερ δήλωσε ότι συνάδελφοί της στην επαρχία Ιτούρι, επίκεντρο της επιδημίας, αναφέρουν πως τα δείγματα από ύποπτα κρούσματα πρέπει να αποστέλλονται 1.700 χιλιόμετρα μακριά, στην πρωτεύουσα Κινσάσα, καθώς δεν υπάρχουν ακόμη κατάλληλα εργαστήρια στην περιοχή.
Η κυβέρνηση της ΛΔ Κονγκό έχει ανακοινώσει περίπου 930 ύποπτα κρούσματα και 220 θανάτους που φέρονται να σχετίζονται με την επιδημία.
Η Σνάιντερ τόνισε ότι δεν υπάρχει ακόμη rapid test για το στέλεχος Bundibugyo του ιού, το οποίο ευθύνεται για την τρέχουσα επιδημία. Έτσι, οι ασθενείς με συμπτώματα όπως υψηλός πυρετός, εμετοί και διάρροια υποβάλλονται σε τεστ για Έμπολα, ενώ λαμβάνουν παράλληλα θεραπεία για ελονοσία και άλλες μεταδοτικές ασθένειες.
Πολλά κέντρα υγείας στο Ιτούρι αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις σε προστατευτικό εξοπλισμό, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού μεταξύ των υγειονομικών.
Δυσκολίες στη μεταφορά εφοδίων
Η μεταφορά ιατρικών και άλλων εφοδίων στην επαρχία Ιτούρι παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, σύμφωνα με τον Τζόσουα Ιμπουλούνγκου, διευθυντή για τη ΛΔ Κονγκό μιας γερμανικής οργάνωσης αρωγής. Το αεροδρόμιο της Μπούνια, πρωτεύουσας της επαρχίας, είναι κλειστό, ενώ η χερσαία μεταφορά απαιτεί τρεις ημέρες και περνά μέσα από περιοχές υπό τον έλεγχο ανταρτών.
Επιπλέον, δεν υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές μέσω Ρουάντας και Ουγκάντας, καθώς η Ρουάντα έχει κλείσει τα σύνορά της με τη ΛΔ Κονγκό.
«Πρωτοφανής» επιδημία και εξάπλωση
Η επιδημία ξεκίνησε από την πόλη Μονγκμπουάλου, με 130.000 κατοίκους, σε απομακρυσμένη περιοχή που πλήττεται από τη βία ένοπλων ομάδων. Μέσα σε λίγες ημέρες, η ασθένεια εξαπλώθηκε στις γειτονικές επαρχίες Βόρειο και Νότιο Κίβου, ενώ κρούσματα έχουν αναφερθεί και στην Ουγκάντα.
Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, η 17η κατά σειρά επιδημία Έμπολα στη χώρα εξαπλώνεται «πολύ γρήγορα». Στη Μονγκμπουάλου, 322 άνθρωποι θεωρείται ότι έχουν μολυνθεί, ενώ 88 θάνατοι συνδέονται με την ασθένεια.
«Αυτή η επιδημία είναι πρωτοφανής», προειδοποιεί ο Φλόρεντ Ουτσένι, συντονιστής των Γιατρών χωρίς Σύνορα (MSF) από την Μπούνια. Εκτιμά ότι οι επίσημοι απολογισμοί είναι χαμηλότεροι από τους πραγματικούς, καθώς «οι δυνατότητες διενέργειας τεστ είναι εξαιρετικά περιορισμένες».
Η προέλευση και τα πρώτα λάθη
Επιδημιολογικές έρευνες δείχνουν ότι το πρώτο ύποπτο κρούσμα ήταν ένας άνδρας που πέθανε στην Μπούνια. Η οικογένειά του μετέφερε τη σορό στη Μονγκμπουάλου, και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού το φέρετρο υπέστη ζημιές, εκθέτοντας τα λείψανα.
Σύμφωνα με μάρτυρες, ο πατέρας του νεκρού αρνήθηκε να θάψει τον γιο του έτσι, και οι συγγενείς μετέφεραν τη σορό σε άλλο φέρετρο. Όταν οι θάνατοι αυξήθηκαν, πολλοί πίστεψαν ότι πρόκειται για μια «μυστικιστική ασθένεια», καθώς σε ορισμένες περιοχές της χώρας τέτοια φαινόμενα αποδίδονται στη μαγεία.
Τα πρώτα τεστ σε τοπικά εργαστήρια απέκλεισαν λανθασμένα την πιθανότητα Έμπολα, επιτρέποντας στην ασθένεια να εξαπλωθεί. Μόνο όταν δείγματα έφτασαν στην Κινσάσα επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη νέας επιδημίας.