Αμερικανική δίωξη σε κορυφαία τουρκική τράπεζα με αιχμές για Ερντογάν

Ποινική δίωξη εναντίον της κορυφαίας κρατικής τράπεζας της Τουρκίας, Halkbank, με αιχμηρές αναφορές του κατηγορητηρίου στον πρόεδρο Ερντογάν, ασκήθηκε στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νέας Υόρκης, για ξέπλυμα χρήματος από το Ιράν κατά παράβαση των αμερικανικών κυρώσεων, με αποτέλεσμα να αλλάξει αμέσως το κλίμα στη διαπραγμάτευση της τουρκικής λίρας στην αγορά συναλλάγματος και να σημειώσει πτώση 1%, ενώ νωρίτερα κέρδιζε έδαφος, για πρώτη φορά από την περασμένη Δευτέρα.

Η δίωξη προκάλεσε ενόχληση στη διοίκηση Τραμπ καθώς, όπως δήλωσε αξιωματούχος στο Bloomberg, εκτιμάται ότι μπορεί να εκληφθεί από την Άγκυρα, λόγω της συγκυρίας με την τουρκική εισβολή στην Συρία, ως μια πολιτική επίθεση. Το θέμα της Halkbank είναι εξαιρετικά ευαίσθητο για τον Ερντογάν, που έχει ασκήσει προσωπικά πίεση στον Ομπάμα και στον Τραμπ για να απελευθερωθούν δύο στελέχη της τράπεζας που έχουν ήδη καταδικασθεί στις ΗΠΑ, ενώ έχει χαρακτηρίσει την υπόθεση ως «διεθνή απόπειρα πραξικοπήματος».

Στο κατηγορητήριο κατά της Halkbank η τράπεζα κατηγορείται για εμπλοκή σε μεγάλη συνωμοσία, με συμμετοχή και υψηλόβαθμων κυβερνητικών στελεχών της Άγκυρας, με στόχο να παραβιασθούν οι απαγορεύσεις πρόσβασης του Ιράν στο αμερικανικό πιστωτικό σύστημα. Την περίοδο 2012 - 2016, η τράπεζα κατηγορείται ότι διακίνησε κεφάλαια από λογαριασμούς της ιρανικής εταιρείας πετρελαίου και της ιρανικής κεντρικής τράπεζας στο Ντουμπάι, όπου έγιναν αγορές χρυσού και τα έσοδα από την πώληση του χρυσού διακινήθηκαν σε αμερικανικές τράπεζες, για να εξοφληθούν υποχρεώσεις του Ιράν.

Μάλιστα, το κατηγορητήριο εμπλέκει ευθέως τον ίδιο τον πρόεδρο Ερντογάν και τον γαμπρό του, σημερινό υπουργό Οικονομικών της Τουρκίας, στις παραβιάσεις της αμερικανικής νομοθεσίας από την Halkbank. Όπως αναφέρεται, ενώ υπήρχαν δισταγμοί στη διοίκηση της τράπεζας για τη συνέχιση του ξεπλύματος ιρανικού χρήματος, μετά τις έρευνες που έγιναν από τις αμερικανικές αρχές και τη σύλληψη ενός στελέχους, που συνεργάσθηκε με τη Δικαιοσύνη στις ΗΠΑ, ο τότε πρωθυπουργός Ερντογάν και ο γαμπρός του έδωσαν εντολή στην τράπεζα να συνεχίσει τις ίδιες πρακτικές, κάτι που τελικά έγινε.

Η αναφορά του κατηγορητηρίου στον Ερντογάν

Η τράπεζα κατηγορείται για έξι βαριά αδικήματα: συνωμοσία για απάτη κατά των ΗΠΑ, συνωμοσία για παραβίαση του νόμου για τις κυρώσεις στο Ιράν, τραπεζική απάτη, συνωμοσία για τη διάπραξη τραπεζικής απάτης, ξέπλυμα χρήματος και συνωμοσία για ξέπλυμα χρήματος.

Για την υπόθεση έχει καταδικασθεί ως τώρα ο Μεχμέτ Χακάν Ατίλα, κορυφαίο τραπεζικό στέλεχος της Τουρκίας με υψηλές διασυνδέσεις στην κυβέρνηση Ερντογάν, ενώ έχει κατηγορηθεί ερήμην ένας πρώην υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας. Όμως, δεν είχε ασκηθεί ποινική δίωξη στην τράπεζα. Νομοσχέδιο που έχει κατατεθεί στην Γερουσία πριν την άσκηση της δίωξης προβλέπει την επιβολή κυρώσεων  στην Halkbank, μεταξύ των οποίων θα μπορούσε να περιλαμβάνεται η διακοπή της πρόσβασης της τράπεζας σε λογαριασμούς στις ΗΠΑ και η απαγόρευση έκδοσης ταξιδιωτικών θεωρήσεων για στελέχη της.

Η υπόθεση της Halkbank φαίνεται ότι αγγίζει και στενό συνεργάτη του Τραμπ, ο οποίος βάλλεται από τους Δημοκρατικούς αυτή την περίοδο για το ρόλο του στην υπόθεση της Ουκρανίας, όπου ο πρόεδρος προσπάθησε να εξασφαλίσει ενοχοποιητικά στοιχεία για τον αντίπαλό του, Τζο Μπάιντεν, πιέζοντας τον πρόεδρο της χώρας να προχωρήσει σε σχετική έρευνα.

Πρόκειται για το νομικό Ρούντολφ Τζουλιάνι, πρώην δήμαρχο Ν. Υόρκης και προσωπικό δικηγόρο του Τραμπ, ο οποίος ανέλαβε μετά την καταδίκη του Μεχμέτ Ατίλα να μεσολαβήσει στην αμερικανική κυβέρνηση, λίγο μετά την εκλογή του Τραμπ, ώστε να απελευθερωθεί ο Τούρκος τραπεζίτης με αντάλλαγμα την απελευθέρωση του Αμερικανού πάστορα Μπράνσον, ο οποίος απελευθερώθηκε τελικά χωρίς ανταλλάγματα. Σε ερώτημα του Bloomberg, ο Τζουλιάνι απάντησε με γραπτό μήνυμα: «Τι είναι η Halkbank».